Jak chronić rośliny przed słońcem i upałem? Dwa sprawdzone sposoby

Źródło: Adobe Stock

Susza i upał są w stanie poważnie zagrozić roślinom. W skrajnym przypadku osłabione gatunki mogą zostać całkowicie zniszczone. Pierwsze symptomy świadczące o tym, że rośliny mają za mało wody to zahamowanie wzrostu oraz więdnięcie. Z czasem liście bledną, a ich obrzeża brązowieją. W przypadku drzewek owocowych można zaobserwować opadanie pąków kwiatowych oraz zatrzymanie rozwoju zawiązków owoców. Na szczęście istnieją skuteczne sposoby na ochronę roślin przed słońcem. Niżej opisane metody można zastosować zarówno w przypadku roślin ozdobnych, jak i uprawianych warzyw.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Czytaj też: Upał zaleje całą Polskę. Rekordowe temperatury i alerty IMGW

Mulczowanie ściółki. Sposób na zatrzymanie wilgoci w glebie

Podczas dużych upałów konieczne jest regularne nawadnianie podłoża. Najlepiej robić to wcześnie rano lub wieczorem, gdy temperatury są już niższe. Dzięki temu woda nie będzie tak szybko parować oraz unikniemy ryzyka poparzenia liści. Codzienne podlewanie może być jednak męczące, zwłaszcza jeśli ogród jest dość duży. W warunkach suszy coraz więcej osób szuka sposobu na zatrzymanie wilgoci w glebie.

Skuteczną, a jednocześnie bardzo prostą metodą jest mulczowanie, inaczej określane jako ściółkowanie. Dzięki warstwie mulczu rozłożonej na podłożu można ograniczyć parowanie wody z gleby. W ten sposób zmniejszymy ryzyko przesuszenia roślin, ponieważ będą mieć one stały dostęp do wilgoci. Mulcz działa również jako izolacja i chroni korzenie przed wysokimi temperaturami. Dzięki temu gleba jest chłodniejsza. Oprócz tego warstwa ściółki ogranicza rozwój chwastów, chroni przed erozją gleby i poprawia jej strukturę. Jak prawidłowo wykonać mulczowanie?

Czytaj też:
Podlewaj tym bratki, a będą długo kwitły. Barwny dywan gwarantowany

• Jako warstwę mulczu można wykorzystać zarówno materiał organiczny, jak i nieorganiczny. Większość osób wykorzystuje korę jodeł, sosen lub świerków, ponieważ jest łatwo dostępna i ładnie się prezentuje. Niestety kora z czasem ulega biodegradacji i niekiedy źle wpływa na młode rośliny. Inną opcją są zrębki drzewne. Można wyprodukować je samodzielnie, jeśli dysponujemy maszyną do rozdrabiania drewna. Zrębki skutecznie pochłaniają i przepuszczają wodę, jednak mają też pewne wady – zwiększają ryzyko wystąpienia chorób grzybowych i w czasie rozkładu mogą ograniczać podaż azotu. Jeśli uprawiamy rośliny, które preferują kwaśne podłoże, do mulczowania warto wykorzystać trociny. Tanim i łatwo dostępnym mulczem jest też skoszona trawa, uprzednio wysuszona. Oprócz tego można wykorzystać igliwie, kompost lub słomę, choć tę ostatnią stosuje się z reguły w okresie zimowym.

• Jeśli chodzi o materiał nieorganiczny, do ściółkowania sprawdzą się też kamienie, żwir lub muszle. Nie ulegają one rozkładowi, skutecznie ograniczają rozwój chwastów, nie pozbawiają roślin azotu, a jednak skutecznie utrzymują wilgoć w glebie. Niestety mogą przy tym powodować zaleganie wody w cięższych podłożach. Niektórzy wykorzystują jako mulcz tzw. geotekstylia. Są one jednak stosowane jako spodnia warstwa, ponieważ nie prezentują się zbyt estetycznie.

• Aby mulczowanie było skuteczne, musimy pamiętać o kilku zasadach. Warstwa mulczu nie może być ani zbyt gruba, aby zbyt cienka. Najlepiej, aby miała około 5–7 cm. Poza tym nie może stykać się z pniami lub pędami roślin. Wokół nich należy pozostawić kilka centymetrów wolnej przestrzeni, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia chorób grzybowych. Jeśli przesadzimy z ilością mulczu, może dojść do przyduszenia korzeni. Z kolei jeśli warstwa będzie zbyt cienka, nie zapewni wystarczającej ochrony.

• Materiały wykorzystywane do ściółkowania nie powinny zawierać żadnych środków chemicznych. Nie można zatem zastosować zrębków drewna pochodzących np. z lakierowanych mebli.

• Raz na rok, a najpóźniej raz na 3 lata, konieczna jest całkowita wymiana warstwy mulczującej.

Czytaj też: Podlewaj rośliny w taki sposób. Ogród przetrwa suszę i upały

Przed rozsypaniem mulczu należy usunąć wszystkie chwasty oraz spulchnić glebę. Następnie rozkładamy lub rozsypujemy materiał, pamiętając o pozostawieniu wolnej przestrzeni wokół roślin (około 3 cm). Jeśli wybraliśmy mulcz organiczny, z czasem ulega on rozkładowi, dlatego należy na bieżąco uzupełniać warstwę.

Cieniowanie. Najlepsza ochrona przed palącym słońcem

Oprócz niedoborów wody podczas letnich upałów rośliny są również narażone na nadmierną ilość promieniowania słonecznego. Skutkuje to wysuszeniem podłoża oraz ma negatywny wpływ na kondycję roślin, które mogą żółknąć i brązowieć. W przypadku gatunków preferujących cień może dojść do całkowitego zahamowania wzrostu. Co zrobić w takiej sytuacji? W przypadku roślin, które rosną w gruncie i których nie da się przenieść na inne miejsce, najlepiej sprawdza się cieniowanie. Dzięki zastosowaniu specjalnego okrycia można utrzymać odpowiedni poziom światła. Dodatkową zaletą tej metody jest oszczędzanie wody, ponieważ osłona ogranicza parowanie z liści. Czego użyć do cieniowania?

• Dużą popularnością cieszy się biała agrowłóknina, która jet bardzo wytrzymała i odporna na rozdarcia. Jednocześnie przepuszcza wodę i zapewnia odpowiednią cyrkulację powietrza. Biały kolor odbija promienie słoneczne, dzięki czemu nie dochodzi do przegrzania. Latem należy sięgnąć po cienką agrowłókninę o gramaturze ok. 17-23 g/m2. Jest ona bardzo lekka, dzięki czemu nie trzeba się obawiać, że uszkodzimy rośliny. Aby zabezpieczyć je przed słońcem, wystarczy po prostu nakryć je materiałem.

• Drugą opcją jest siatka cieniująca wykonana z tworzywa sztucznego. Siatka chroni nie tylko przed parowaniem wody, ale również przed szkodnikami i wiatrem. W przypadku uprawy warzyw lepiej sprawdza się siatka o mniejszych oczkach, ponieważ skuteczniej chroni przed atakiem szkodników. Z kolei rośliny ozdobne potrzebują więcej światła, dlatego warto zastosować wersję o większych oczkach. Niektóre siatki są wyposażone w filtry UV, które zapewniają dodatkową ochronę. Mocuje się je do ogrodzenia lub do szczebli balkonu za pomocą opasek kablowych. Można też rozciągnąć je nad grządkami.

Czytaj też: Liście borówki amerykańskiej robią się czerwone? Musisz szybko działać

W przypadku niewielkich upraw do zacienienia można wykorzystać nawet parasol ogrodowy. Naturalną metodą jest też posadzenie drzew i krzewów, które będą osłaniać mniejsze rośliny. Najlepiej posadzić je w pasach ze wschodu na zachód, aby ograniczyć ekspozycję na promienie słoneczne. Ten krok warto byłoby jednak wykonać już na etapie planowania ogrodu.