Zapotrzebowanie rzepaku na mikroelementy jesienią… i nie tylko
Nie sposób uzyskać wysoki plon rzepaku ozimego bez przemyślanej strategii nawożenia, również mikroelementami. Rzepak ozimy przejawia zapotrzebowanie na mikroelementy w trakcie całego okresu wegetacji, a szczególnie jesienią, gdy rośliny przygotowują się do zimy.
Rzepak ozimy jest rośliną bardzo wymagająca pod kątem nawożenia. Uzyskanie wysokich plonów rzepaku pomimo odpowiedniej agrotechniki oraz prawidłowego nawożenia NPK jest w dużej mierze uwarunkowane wpływem warunków atmosferycznych oraz dostępnością mikroskładników dla roślin. Co więcej, pojawiające się w uprawie nowe odmiany rzepaku mają często bardzo wysokie potrzeby pokarmowe. W efekcie kluczowe jest prawidłowe określenie terminów nawożenia oraz wyznaczenie optymalnych ilości mikroskładników.
W wielu gospodarstwach w wyniku zastosowania uprawy bezobornikowej i nawożenia dużymi dawkami nawozów azotowych może dochodzić do ujemnego bilansu mikroskładników. Zmniejsza się również ilość występujących w glebie mikroskładników w formach dostępnych dla roślin.
Bor i cynk w uprawie rzepaku
Rzepak ozimy wykazuje największe zapotrzebowanie w stosunku do boru. Jest to pierwiastek dobrze znany producentom rzepaku, jednak nie każdy zdaje sobie sprawę, że w okresie wegetacyjnym rośliny rzepaku są w stanie pobrać do 500 g boru z hektara.
Strategia nawożenia w gospodarstwach, gdzie stosuje się intensywną uprawę rzepaku nastawioną na plon oraz jakość, powinna uwzględniać również pozostałe mikroelementy. Drugim co do "ważności" mikroskładnikiem w uprawie rzepaku jest cynk. Brak cynku hamuje syntezę tryptofanu, czyli związku organicznego z grupy aminokwasów białkowych tzw. aminokwasów niezbędnych. Jednocześnie niedobór cynku w rzepaku powoduje obniżenie poziomu auksyn, co przekłada się na hamowanie wzrostu roślin oraz może powodować opadanie starszych liści oraz kwiatów.
Prawidłowe określenie potrzeb nawożenia cykiem obejmuje określenie faz krytycznych z punku widzenia końcowego plonu. Należy szczególną uwagę zwrócić na jesienny okres wzrostu, wiosenne ruszenie wegetacji oraz okres od kwitnienia, który charakteryzuje się bardzo intensywnym przyrostem biomasy.
Mangan i miedź w uprawie rzepaku
Kolejnym niezwykle ważnym mikroelementem w uprawie rzepaku jest mangan. Jego dostępność, a zarazem przyswajalność w dużej mierze zależy o rodzaju gleb, na których uprawiany jest rzepak. Najwięcej manganu stwierdza się w glebach gliniastych oraz ilastych natomiast najmniej w glebach piaszczystych.
W roślinach mangan pełni wiele bardzo ważnych funkcji. Jest odpowiedzialny za aktywację licznych enzymów, miedzy innymi w cyklu kwasy cytrynowego (cykl Krebsa). Bierze również udział w metabolizmie azotowym roślin. Szczególnie w ostatniej fazie redukcji azotanów do amoniaku. Mangan uczestniczy także w metabolizmie fosforanowym i węglowodanowym uczestnicząc w procesie fotosyntezy. Pobieranie manganu przez rośliny związane jest ze stężeniem wapnia, magnezu, a przede wszystkim żelaza w glebie.
Inny istotnym mikroskładnikiem w uprawie rzepaku jest miedź. Podaż miedzi w wieloskładnikowych nawozach mineralnych jest zazwyczaj niewielka. Należy nadmienić, iż miedź jest niezwykle ważnym pierwiastkiem w budowie wielu enzymów roślinnych uczestniczących w podstawowych procesach życiowych roślin. Tworzy trwałe kompleksy ze związkami organicznymi, wchodzi w skład wielu oksydaz, bierze udział w tworzeniu flawonoidów i antocyjanin oraz oksydazy askorbinianowej. Miedź jest łatwo transportowana ze starszych liści do młodych.
Nawożenie rzepaku mikroelementami jesienią
W celu uzyskania wysokich plonów rzepaku ozimego wymienione mikroskładniki odgrywają niezwykle istotną rolę. Oprócz wpływu na wielkość oraz jakość plonu mają one bezpośredni wpływ na minimalizację stresu roślin na niskie temperatury, w tym na przemarzanie. Występujący stres rzepaku spowodowany niskimi temperaturami powoduje zmianę równowagi metabolicznej. W przypadku stresu temperaturowego mamy do czynienia z bodźcami abiotycznymi czyli czynnikami nieożywionymi. Tolerowanie przez rośliny temperatur poniżej 0 stopni C są możliwe dzięki możliwości obniżania temperatury inokulacji lodu w cytoplazmie.
Kluczowe w kontekście ograniczania strat spowodowanych niskimi temperaturami są czynniki wewnątrzkomórkowe. Zaliczamy do nich stosunki wodne w komórkach, poziom kwasu abscysynowego (ABA) czy syntezę specyficznych białek. Ważny jest także stan nienasycenia kwasów w błonach oraz skład lipidowy błon. Do tego zalicza się również struktury anatomiczne ograniczające transport metabolitów między pąkiem a rośliną utrudniające przepływ wody między tkankami, a także potencjał anaboliczny, czyli dostępność ATP i zredukowanych nukleotydów pirydynowych kierunkujących podstawowe drogi metaboliczne. Jedną z metod wpływających na prawidłowy przebieg powyższych procesów anabolicznych jest odpowiednie dostarczenie zbilansowanych makro- i mikroskładników. Nawożenia należy dokonać przez formy w pełni przyswajalne oraz bezpieczne dla roślin.
Jak i czym nawozić?
Wszystkie wyżej wymienione mikroelementy występują w nawozach dolistnych Wuxal. To nawozy niemieckiej produkcji mające już szeroką grupę użytkowników. Ich skuteczność została wielokrotnie zbadana zarówno w doświadczeniach realizowanych na terenie Polski, jak i za granicą.
W kontekście wspomnianych problemów i nawożenia rzepaku jesienią warto zwrócić szczególną uwagę na nawozy: Wuxal Boron Plus, Wuxal Sulphur oraz Wuxal Ascofol.
Pierwszy z nich to nowy, mocno skoncentrowany nawóz zawiesinowy z dużą zawartością boru, wzbogacony makroelementami oraz innymi mikroelementami. Służy do szybkiego i bezpiecznego uzupełnienia niedoborów mikroelementów w uprawach polowych rzepaku i buraka cukrowego. Z kolei Wuxal Sulphur jest płynnym nawozem z podwyższoną zawartością azotu oraz siarki. Wuxal Ascofol, to wyciąg z morskich brunatnic Ascophyllum nodosum, zawierający mikroelementy, hormony wzrostu, aminokwasy i witaminy. To specjalistyczny nawóz zawierający wyciąg z alg morskich bogaty w mikroelementy i naturalne hormony wzrostu.
Jesienne nawożenie dolistnie ma głównie na celu wprowadzić rośliny w dobrej kondycji w stan spoczynku zimowego. Można to osiągnąć wybierając jedno z dwóch alternatywnych rozwiązań (propozycje zabieg w fazie 5-6 liści):
Wuxal Boron Plus 2 l/ha + Wuxal Sulphur 3 l/ha
Wuxal Boron Plus 2 l/ha + Wuxal Ascofol 3 l/ha
