Konsekwencje zniszczenia banku genetycznego roślin

Źródło: Pixaby

W wyniku wojny w Ukrainie zniszczony został jeden z największych na świecie bank genetyczny roślin. Czy może mieć to wpływ na krajowy rynek nasienny?

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Zniszczenie banku genetycznego roślin w Charkowie

W maju informacja o zniszczeniu przez wojska rosyjskie jednego z największych na świecie banku genetycznego roślin, który znajdował się w ukraińskim Charkowie opisywana była we wszystkich mediach. W wyniku działań wojennych spłonęło ponad 160 tyś. próbek z odmianami oraz hybrydy roślin. Ciekawostką jest, że nawet podczas II wojny światowej nazistowskie Niemcy, chroniły kolekcję tych roślin, ponieważ byli świadomi potrzeb kolejnych pokoleń:

- W końcu bezpieczeństwo żywnościowe każdego kraju zależy od takich banków zasobów genetycznych - poinformował po zdarzeniu dr Serhij Awramenko z Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, cytowany przez portal The Insider.

O konsekwencje zniszczenia banku genetycznego roślin w Charkowie zapytaliśmy mgr inż. Andrzeja Najewskiego z Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU)

- Zniszczenie banku genów w Ukrainie nie powinno mieć żadnego bezpośredniego wpływu na krajowy rynek nasienny. Jednak dla ośrodków naukowych czy firm hodowlanych może oznaczać utratę unikalnych materiałów. 

Co to są banki genetyczne roślin?

Obecne na całym świecie działa ponad 1 750 banków genów, w których zdeponowanych jest ok. 7,5 mln obiektów. Czym one się zajmują?

- Banki genów to miejsca, w których długoterminowo przechowywane są nasiona roślin ważnych dla celów rolniczych i wyżywienia. Co oznacza długoterminowo? Na przykład gdybyśmy dobrej jakości nasiona fasoli, z wysoką żywotnością sięgającą 100 %, po zbiorze trzymali w warunkach pokojowych to już po niespełna 3 latach ich żywotność spadłaby do poziomu wymagającego przeprowadzenia regeneracji (tj. wspomnianych wcześniej 85% początkowej żywotności). Natomiast gdybyśmy z tymi nasionami fasoli postąpili zgodnie ze standardami banków genów, tak jak to się praktykuje np. w banku genów IHAR – PIB w Radzikowie, i dobrze je wysuszyli, szczelnie zamknęli oraz umieścili w -18 °C to będą musiały być poddane regeneracji po około… 2 500 lat. Taki okres mamy na myśli mówiąc „długoterminowo” w kontekście przechowywania nasion roślin użytkowych. Jest to szczególnie ważne, jeśli chcemy zachować rolniczą różnorodność roślin dla przyszłych pokoleń - wyjaśnia dr Grzegorz Gryziak, kierownik Przechowalni Długoterminowej z Krajowego Centrum Roślinnych Zasobów Genowych, w informacji opublikowanej na stronie IHAR (Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin).

W Charkowskim banku przechowywane były między innymi odmiany roślin pradawnych, liczące setki lat, których nie uda się już odzyskać. Dr Serhij Awramenko atak ten ocenia jako cel militarny.