Egzekucja ciągnika rolniczego, gdy dłużnikiem jest jeden ze współwłaścicieli
Postępowanie egzekucyjne w przypadku współwłasności.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Działania komornika w świetle prawa
Zwrócił się do nas Czytelnik z następującym problemem:
Jestem współwłaścicielem ciągnika rolniczego. Wiem, że inny współwłaściciel ma poważne problemy finansowe i będzie przeciwko niemu wszczynane postępowanie egzekucyjne. Czy komornik sprzeda ciągnik, czy tylko część ułamkową, stanowiącą własność dłużnika? Co mogę zrobić z pozostałymi współwłaścicielami?
Zajęcie ruchomości - egzekucja udziału w prawie własności
Postępowanie egzekucyjne dotyczące ruchomości, stanowi odrębny obszar postępowania egzekucyjnego, w szczególności, gdy przedmiot egzekucji znajduje się we współwłasności kilku osób. W przypadku dłużnika będącego rolnikiem, w egzekucji zastosowanie mają przepisy wprowadzające pewne ograniczenia.
Okoliczność, że ciągnik stanowi przedmiot własności kilku osób wprowadza to ograniczenie, że sprzedaży podlega jedynie udział będący własnością dłużnika, przy czym egzekucja odbywa się w sposób przewidziany dla ruchomości. W takim wypadku pojawiają się wątpliwości co do skuteczności samej egzekucji, a także możliwości przysługujących pozostałym współwłaścicielom.
Zbycie udziału w ruchomości celem uzyskania sumy potrzebnej na zaspokojenie wierzyciela może być kłopotliwe. Jednakże, celowe dzielenie własności rzeczy nie chroni dłużników przed utratą majątku, ponieważ przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują egzekucję z udziału.
Oferta sprzedaży udziału w prawie własności rzeczy ruchomej nie jest tak atrakcyjna dla zainteresowanych, którzy częściej jednak wolą nabyć rzecz w całości, tylko dla siebie. Z tego powodu, zbycie przez komornika udziału może okazać się trudne ze względu na mniejsze zainteresowanie ze strony kupujących.
Ograniczenia - wyłączenie spod egzekucji
Do dłużnika, który jest rolnikiem stosuje się przepisy, które ograniczają egzekucję. Artykuł 829 ze zn. 1 kodeksu postępowania cywilnego wyłącza spod egzekucji niektóre elementy składowe gospodarstwa rolnego. Ustęp 6. tego przepisu stanowi, iż egzekucji nie podlegają podstawowe maszyny, narzędzia i urządzenia rolnicze, w liczbie niezbędnej do pracy w gospodarstwie rolnym dłużnika, w tym ciągniki rolnicze z maszynami i sprzętem współpracującym, samobieżne maszyny rolnicze niezbędne do uprawy, pielęgnacji, zbioru i transportu ziemiopłodów. Ustawodawca miał na uwadze fakt, że ciągnik rolniczy jest ruchomością odgrywającą ważną rolę w gospodarstwie rolnym i podlega ograniczeniu w egzekucji po to, by umożliwić rolnikowi zakończenie cyklu działalności.
Wyłączenie nie ma jednak zastosowania do elementów, które nie są niezbędne do pracy, tj. maszyn nadprogramowych, ponad potrzeby gospodarstwa, chyba, że komornik po zasięgnięciu opinii izby rolniczej właściwej ze względu na położenie gospodarstwa rolnego dłużnika, uzna te ruchomości za niezbędne do prowadzenia gospodarstwa.
Możliwość sprzedaży całej rzeczy
Mając na uwadze okoliczność, że sprzedaż całej rzeczy jest korzystniejsza niż sprzedaż części rzeczy odpowiadającej udziałowi dłużnika, art. 846 § 2 umożliwia współwłaścicielom (oprócz współwłaściciela-dłużnika) wystąpienia łącznie z żądaniem sprzedaży całej rzeczy.
Jeżeli dochodzi do sprzedaży całej rzeczy, wierzyciel w egzekucji otrzyma jedynie część ceny uzyskanej ze sprzedaży, która odpowiada wartości udziału dłużnika w ruchomości.
Sprzedaż w drodze egzekucji udziału we współwłasności ciągnika rolniczego jest możliwa, jednakże nie jest tak atrakcyjna jak sprzedaż całej rzeczy. Współwłaściciele mogą żądać, by komornik dokonał sprzedaży całego ciągnika, co jest korzystne, szczególnie jeżeli nie chcą, by na miejsce dłużnika wstąpił nowy nabywca, który kupił jedynie jego udział.
