Rolnik zawarł umowę dożywocia z synem. Pokłócili się. Może ją rozwiązać?
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
W przypadku zobowiązań długoterminowych, trzeba liczyć się z tym, że wraz z upływem czasu, stosunki między stronami mogą się zmienić, często na gorsze. Po kilku latach relacje ojca z synem i synową mogą być zupełnie inne, niż w dniu zawierania umowy.
Rolnik żałuje, że zawarł umowę dożywocia z synem. Co może zrobić?
Zwrócił się do nas Czytelnik z następującym problemem: „podpisałem razem z żoną umowę dożywocia z synem i synową. Żona zmarła i od czasu jej śmierci jestem skłócony z synem i synową. Nie chcę już z nimi mieszkać, a mogę przeprowadzić się do brata. Muszę zająć się dożywociem, nie mam zamiaru zostawiać im gospodarstwa w zamian za nic.” Jakie rozwiązania w tym przypadku przewiduje prawo?
Czym jest umowa dożywocia i jakie są jej skutki?
Zobowiązanie potoczne nazywane dożywociem polega na tym, że jedna strona przenosi własność nieruchomości (dożywotnik) na rzecz drugiej strony (zobowiązany), a ta w zamian zapewnia jej utrzymanie. Szczegóły tego, co wchodzi w zakres utrzymania strony mogą ustalić dowolnie. Jeśli nie postanowią inaczej, przyjmuje się, że nabywający nieruchomość zobowiązuje się przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. W umowach dożywocia ustanawia się na rzecz dożywotnika uprawnienie do mieszkania na nieruchomości, np. w ramach służebności mieszkania.
Decydując się na zawarcie umowy dożywocia strony powinny wziąć pod uwagę jej skutki, tj. konieczność pozostawania ze sobą w ciągłej relacji. Nabywca nieruchomości powinien liczyć się z tym, że biorąc na siebie obowiązek utrzymania zbywcy, musi troszczyć się o niego zarówno w zdrowiu, chorobie, a także po śmierci, organizując pogrzeb.
Kiedy można rozwiązać umowę dożywocia?
Problem z realizacją dożywocia pojawia się w momencie pogorszenia stosunków pomiędzy stronami umowy. Ustawodawca przewidział na tę okoliczność dwa wyjścia. Jednym z nich jest zamiana dożywocia na dożywotnią rentę. W przypadku wystąpienia między dożywotnikiem a zobowiązanym, z jakichkolwiek powodów stosunków tak złych, że nie mogą oni pozostawać ze sobą w bezpośredniej styczności, możliwa jest zmiana uprawnień dożywotnika na dożywotnią rentę. Zmiana może dotyczyć całości uprawnień lub części. Przy czym wysokość renty musi odpowiadać wartości uprawnień.
Po drugie, istnieje możliwość rozwiązania umowy o dożywocie. Przepis wyraźnie wskazuje, że jest to możliwe jedynie w wypadkach wyjątkowych. Z orzecznictwa wynika, że zachowania, które mogą być zakwalifikowane jako wyjątkowe charakteryzują się krzywdzeniem, agresją i przejawianiem złej woli. W każdym przypadku wymaga ustalenia, czy w sprawie występuje wspomniany wyjątkowy wypadek. Jeżeli nie, sąd nie rozwiąże umowy dożywocia. Może jednak zmienić uprawnienia zbywcy na rentę.
W jaki sposób można dochodzić roszczeń?
Zarówno zamiany uprawnień dożywotnika na rentę, jak i rozwiązania umowy dożywocia dochodzi się na drodze sądowej. Z tymi żądaniami może występować zbywca nieruchomości jak i nabywca.
- Tagi:
- dziedziczenie
