Ogromny wzrost przypadków ptasiej grypy. Opracowano 14 scenariuszy zagrożenia

Źródło: wiescirolnicze.pl

„Grypa ptaków nadal stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego”

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

„Tej jesieni Europa odnotowała gwałtowny wzrost przypadków grypy ptaków A(H5N1) u dzikiego ptactwa i drobiu. Jej szerokie rozprzestrzenienie zwiększa ryzyko narażenia ludzi na kontakt z zakażonymi zwierzętami, a w konsekwencji – ryzyko przeniesienia wirusa na ludzi” – czytamy w komunikacie ECDC (European Centre for Disease Prevention and Control). 

Dlatego ECDC zdecydowało się na publikację przewodnika i narzędzi, które mają pomóc krajom europejskim w wykrywaniu oraz reagowaniu na możliwe zagrożenia związane z grypą pochodzenia zwierzęcego (nie tylko ptasią, również świńską), w tym na pandemie. – Chociaż obecne ryzyko dla mieszkańców Europy jest niskie, grypa ptaków nadal stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego ze względu na szeroko rozpowszechnione ogniska wśród zwierząt w całej Europie – mówi Edoardo Colzani, szef działu ECDC zajmującego się wirusami układu oddechowego. – Musimy upewnić się, że wczesne sygnały ostrzegawcze nie pozostaną niezauważone, a działania w zakresie zdrowia publicznego będą szybkie, skoordynowane i skuteczne. Ten dokument zapewnia krajom jasne i elastyczne ramy przygotowania i reagowania na transmisję grypy ze zwierząt na ludzi.

Czytaj też: Ptasia grypa wraca? Jest ważny komunikat do wszystkich hodowców drobiu

Przygotowani na różne scenariusze wydarzeń 

Opublikowany 4 grudnia br. przewodnik przedstawia praktyczne scenariusze działań (łącznie jest ich 14) gotowe do wdrożenia w zależności od tego, z jaką sytuacją służby epidemiologiczne, weterynaryjne itd. mogą mieć do czynienia. Obejmują one szerokie spektrum – od stanu aktualnego, w którym na terenie UE i EOG (Europejski Obszar Gospodarczy) nie zgłoszono przypadków zakażeń ludzi, ale wirusy grypy ptaków szeroko krążą wśród zwierząt – aż po poważniejsze scenariusze obejmujące infekcje u ludzi, a nawet potencjalne przenoszenie wirusa z człowieka na człowieka, mogące prowadzić do pandemii. 

Czytaj też:
Brakuje ci lat pracy do emerytury z KRUS? Ten okres można wliczyć do stażu

Nakreślone w przewodniku scenariusze mają pomóc krajom postępować szybko i proporcjonalnie do zmieniającego się ryzyka. Obejmują działania w zakresie zdrowia publicznego: od wzmocnienia nadzoru i testów laboratoryjnych po zapewnienie dostępności sprzętu ochronnego i jasnej komunikacji z obywatelami. Podkreślają także znaczenie nadzoru genomowego, rozwijania zdolności laboratoriów oraz wymiany danych w czasie rzeczywistym. Nadzór genomowy to system monitorowania, który wykorzystuje analizę patogenów w celu śledzenia ich rozprzestrzeniania się, mutacji oraz potencjalnych zagrożeń dla zdrowia publicznego. Umożliwia to szybsze wykrywanie różnych wariantów patogenów (w tym wirusów) oraz lepsze zrozumienie ich ewolucji.  

ECDC podkreśla, że kluczowym elementem wytycznych jest podejście „Jedno zdrowie” (One Health), uznające, że zdrowie ludzi jest ściśle powiązane ze zdrowiem zwierząt i środowiska. „Ścisła współpraca między służbami weterynaryjnymi, sektorem rolnym i zdrowiem publicznym jest niezbędna, aby szybko wykrywać i ograniczać zagrożenia oraz chronić ludzi w całej Europie” – czytamy. 

Czytaj też: Najgorsze żniwa w historii? "Nie mogę ryzykować nowej uprawy pszenicy"

Czterokrotny wzrost wykrytych przypadków wirusa zjadliwej grypy ptasiej u dzikich ptaków 

Pod koniec listopada Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority – EFSA) informował, że w okresie między 6 września a 14 listopada 2025 r. zgłoszono 1443 wykrycia wirusów wysoce zjadliwej grypy ptasiej (HPAI) A(H5) u dzikich ptaków w 26 krajach europejskich – to czterokrotnie więcej niż w analogicznym okresie w 2024 r. i najwięcej od co najmniej 2016 r.

Zdecydowana większość (99 proc.) wykryć wirusa HPAI (wysoce zjadliwej grypy ptaków) została zgłoszona jako A(H5N1). W przeważającej części był to nowy wariant wcześniej krążącego szczepu, który został wprowadzony do Europy ze wschodu, a następnie szybko rozprzestrzenił się na zachód. „Pilnie wymagane są, między innymi, wzmocniony nadzór w celu wczesnego wykrywania oraz solidne środki bezpieczeństwa biologicznego (biosecurity) w gospodarstwach, aby zapobiec wprowadzeniu HPAI do ptactwa domowego i dalszemu rozprzestrzenianiu się w zakładach drobiarskich” – apelował EFSA. 

Czytaj też:
Kiedy komornik może zająć emeryturę z KRUS? Jakie są limity? Przykładowe kwoty

Ptasia grypa A(H5N1) bardzo groźna dla ludzi 

Grypa ptaków jest chorobą wirusową, wywołaną przez wirusy grypy typu A, która dotyka w głównej mierze ptaki (zarówno drób, jak i ptaki dzikie). Zakażenia ptaków mogą być wywoływane przez wirusy grypy wysoce zjadliwej (ang. Highly Pathogenic Avian Influenza – HPAI, np. A(H5N1) oraz wirusy o niskiej zjadliwości (ang. Low Pathogenic Avian Influenza-LPAI). 

W materiałach informacyjnych Głównego Inspektoratu Sanitarnego czytamy, że niektóre wirusy HPAI (np: A(H5N1), A(H5N6) i A(H7N9)) mogą powodować ciężką chorobę u ludzi, ze śmiertelnością do 50 proc. Jak dotąd zakażenia ludzi wirusami HPAI są rzadkie (w praktyce ograniczone do Azji i Afryki, od 2023 r. także Ameryki Południowej). Dotychczas stwierdzone przypadki dotyczyły osób narażonych na bezpośredni kontakt z chorym/martwym zakażonym ptactwem albo zanieczyszczonym wirusami środowiskiem. Nie odnotowano transmisji zakażenia z chorego człowieka na inne osoby.