Rolniku, sprawdź swój staż. Te daty decydują, czy masz prawo do świadczenia
Jednym ze świadczeń oferowanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy. Dzięki niemu rolnik może liczyć na wsparcie, gdy w związku z chorobą, złym stanem zdrowia czy też wypadkiem nie będzie mógł kontynuować pracy w gospodarstwie rolniczym. Komu przysługuje takie świadczenie i jak się o nie starać?
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Czytaj też: 1700 zł to dopiero początek. KRUS może też zdecydować o kolejnym świadczeniu
Kto ma prawo do renty rolniczej?
Aby otrzymać rentę rolniczą z KRUS, należy łącznie spełnić trzy warunki:
W przypadku osoby niezdolnej do pracy w gospodarstwie rolnym, która ma co najmniej 25-letni staż ubezpieczeniowy, nie jest wymagane, by całkowita niezdolność do pracy powstała w okresie ubezpieczenia lub w ciągu 18 miesięcy od jego ustania, ani aby co najmniej 5 lat ubezpieczenia przypadało w ostatnich 10 latach.
Natomiast w sytuacji, gdy niezdolność do pracy w gospodarstwie powstała w wyniki wypadku przy pracy rolniczej lub przez rolniczą chorobę zawodową, odpowiedni jest jakikolwiek okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, jednak pod warunkiem, że obejmuje on dzień wypadku lub zachorowania na rolniczą chorobę zawodową.
Co oznacza całkowita niezdolność do pracy?
Całkowicie niezdolna do pracy w gospodarstwie rolnym jest ubezpieczona osoba (rolnik, małżonek/małżonka rolnika, domownik), która z powodu naruszenia sprawności organizmu nie ma zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.
Taka niezdolność może być trwała lub okresowa. O trwałej niezdolności mówimy, gdy ubezpieczony nie rokuje odzyskania zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie. Natomiast w sytuacji, gdy osoba ubezpieczona rokuje odzyskanie tej zdolności, całkowita niezdolność uznawana jest za okresową.
Okresy podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Co się do nich dolicza?
Jak wskazuje KRUS, do okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, które zostało wprowadzone od 1 stycznia 1991 roku, od których zależy prawo do renty rolniczej, dolicza się:
- okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983–1990;
- okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia, przed 1 stycznia 1983 roku;
- okresy, od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (okresy składkowe i nieskładkowe, o których mowa w Ustawie z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), w tym okresy zagraniczne.
Czytaj też: KRUS sprawdza te dwa warunki. Inaczej nie przyzna ważnego świadczenia
Ile wynosi renta rolnicza?
Wysokość renty rolniczej ustalana jest indywidualnie i obliczana w ten sam sposób jak emerytura rolnicza. Składa się na nią część składkowa oraz uzupełniająca. Pierwszą z wymienionych ustala się, przyjmując po 1 proc. emerytury podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno rentowemu (aktualnie wynosi 1691,02 zł). Część uzupełniająca natomiast to 95 proc. emerytury podstawowej, gdy liczba lat przyjęta do ustalenia części składkowej jest mniejsza od 20, a za każdy pełny rok powyżej 20 lat obniża się część uzupełniającą o pół procent emerytury podstawowej. Część uzupełniająca nie może wynosić mniej niż 85% emerytury podstawowej.
W przypadku, gdy suma części składkowej oraz uzupełniającej jest niższa od kwoty najniższej emerytury pracowniczej (która aktualnie wynosi 1878,91 zł), to świadczenie z urzędu jest podwyższane do tej kwoty.
Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi natomiast 1409,18 zł.
Jak otrzymać rentę rolniczą?
Aby zostało rozpatrzone prawo do renty rolniczej, osoba do niej uprawniona musi złożyć w KRUS wniosek o rentę rolniczą na formularzu KRUS SR-20, a wraz z nim dołączyć:
- kwestionariusz dotyczący okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i okresów podlegających zaliczeniu do tego ubezpieczenia (druk KRUS-SR-21);
- zaświadczenie o stanie zdrowia (druk KRUS N-14), które wypełnia lekarz leczący oraz posiadaną dokumentację medyczną – jest ono ważne miesiąc od daty wystawienia.
W przypadku rolników, którzy podlegali ubezpieczeniu społecznemu w systemie powszechnym czy też odbyli zasadniczą służbę wojskową, należy dołączyć dokumenty to potwierdzające.
Następnie wnioskodawcę kieruje się na postępowanie orzecznicze, gdzie będzie wydane orzeczenie lekarskie dotyczące jego stanu zdrowia. Na tej podstawie KRUS wyda decyzję – przyznającą lub odmawiającą prawa do renty rolniczej.
Orzeczenie o niezdolności do pracy. Czy można się odwołać?
O całkowitej niezdolności do pracy orzeka w KRUS lekarz rzeczoznawca KRUS (w I instancji) lub komisja lekarska KRUS (w II instancji). Jeżeli wnioskodawca nie zgadza się z orzeczeniem, może wnieść odwołanie do komisji lekarskiej KRUS w terminie 14 dni, licząc od daty jego otrzymania.
Następnie komisja lekarska zbada prawidłowość orzeczenia lekarza rzeczoznawcy i wyda następne orzeczenie, które jest prawomocne w dacie jego wydania oraz stanowi podstawę do wydania decyzji o przyznaniu lub odmowie prawa do renty rolniczej. Od tej decyzji także można wnieść odwołanie w terminie miesiąca od daty jej doręczenia.
Czy renta rolnicza przyznawana jest na stałe?
Renta rolnicza z KRUS może być przyznawana okresowo lub na stałe:
- na stałe przyznawana jest, gdy całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym jest trwała i nie orzeczono celowości przekwalifikowania zawodowego;
- okresowo przyznawana jest, gdy zdaniem lekarza rzeczoznawcy lub komisji lekarskiej KRUS stan zdrowia rokuje odzyskanie zdolności do pracy. Wówczas renta rolnicza przyznana zostanie na okres wskazany w orzeczeniu i w decyzji przyznającej to świadczenie.
