Jubileusze kulturalne w Gościeradowie - 40 lat GOK-u, 30 lat kapeli ludowej
Czterdziestoletnia działalność Gminnego Ośrodka Kultury w Gościeradowie, pow. kraśnicki na Lubelszczyźnie pokazuje niezwykłą drogę rozwoju – od skromnych początków w odnowionym budynku powojennego kina, po nowoczesną, prężnie działającą instytucję kultury.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Czterdzieści lat Gminnego Ośrodka Kultury w Gościeradowie
GOK został powołany uchwałą Gminnej Rady Narodowej w Gościeradowie z dnia 30 października 1985 roku. Aby instytucja mogła rozpocząć działalność, konieczne było przygotowanie odpowiedniej siedziby. Wybrano budynek wzniesiony przez Niemców podczas II wojny światowej, który po wojnie pełnił funkcję kina oraz miejsca zabaw tanecznych. Po przeprowadzeniu remontu, w 1989 roku, podczas obchodów Święta Ludowego, uroczyście oddano do użytku odnowiony obiekt GOK-u. Pierwszym dyrektorem został Edward Krawczyk, choreograf i instruktor tańca. W tamtym okresie przy GOK-u działał zespół taneczny oraz Zespół Śpiewaczy KGW w Suchodołach. Od 1990 roku funkcję dyrektora objęła Laura Strzelecka, która w kolejnych latach mocno rozwinęła działalność placówki. Wtedy została wznowiona działalność Kina „Partyzant”. Z początkiem 1991 roku przy GOK-u zaczęło działać ognisko muzyczne prowadzące naukę gry na pianinie, a w 1992 roku powstały kolejne stałe formy aktywności: dwie grupy taneczne oraz kółko plastyczne. Powołano także strażacką orkiestrę dętą prowadzoną przez instruktora Jerzego Wielebę. W latach 1991–1992 działała również popularna wśród młodzieży kawiarenka.
Początek 1995 roku przyniósł działania zmierzające do utworzenia zespołu ludowego w Szczecynie, a pod koniec tego samego roku powstała kapela ludowa. W maju 1997 roku placówka zmieniła swoją dotychczasową siedzibę, przenosząc się do budynku po biurach byłego Państwowego Ośrodka Maszynowego, zyskując przy tym przestronne pomieszczenia oraz salę widowiskową. W trosce o rozwój amatorskiego ruchu artystycznego na przełomie 2000 roku założony został Zespół Ludowy w Mniszku, a w 2004 roku reaktywowano Zespół Ludowy w Księżomierzy. Od sierpnia 2007 roku stanowisko dyrektora GOK-u sprawuje Roman Biss.
Na przestrzeni 40 lat GOK dynamicznie rozbudowywał ofertę zajęć dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Szczególną popularnością cieszyły się i nadal cieszą indywidualne zajęcia muzyczne – nauka gry na pianinie, keyboardzie, gitarze, perkusji i akordeonie. Prowadzone były i są także zajęcia wokalne, dzięki którym młodzi wokaliści zdobywają wyróżnienia i czołowe miejsca w konkursach i festiwalach. W ramach edukacji artystycznej funkcjonują grupy tańca współczesnego „Folwark”, Skakanka Dance K-Pop, dziecięcy zespół tańca ludowego, zajęcia plastyczne oraz akrobatyka. W zakresie podtrzymywania amatorskiego ruchu artystycznego GOK sprawuje opiekę nad Zespołem Ludowym w Księżomierzy oraz nad Kapelą Ludową z Gościeradowa. Zespoły te pielęgnują tradycje muzyki ludowej, lokalne zwyczaje oraz obrzędy, promując jednocześnie gminę podczas licznych występów. Od 2013 roku GOK współpracuje także z Klubem Seniora w Gościeradowie, wspierając członków w przygotowywaniu programów artystycznych oraz ich opraw muzycznych. Rok 2022 okazał się przełomowy w historii GOK-u. Po przekazaniu nowego budynku przy ul. Sandomierskiej 1 i przeprowadzeniu prac adaptacyjnych, pod koniec drugiego kwartału placówka przeniosła swoją działalność do nowoczesnej, w pełni wyposażonej siedziby.
Trzydzieści lat Kapeli Ludowej z Gościeradowa
Kapela Ludowa z Gościeradowa powstała pod koniec 1995 roku. Swoją działalność zainaugurowała występem podczas Wojewódzkiego Przeglądu Teatrów Wiejskich w Opatowie, w byłym woj. tarnobrzeskim w styczniu 1996 roku, przygrywając Zespołowi Obrzędowemu ze Szczecyna w widowisku Wesele wiejskie. Dorobek kapeli ludowej obejmuje setki koncertów, cztery wydane płyty, liczne sukcesy na festiwalach krajowych i międzynarodowych oraz wieloletnią działalność na rzecz zachowania tradycji regionu. Potwierdza to jej wyjątkowe znaczenie dla kultury Lubelszczyzny i stanowi trwałe świadectwo pasji, zaangażowania i umiłowania muzyki ludowej. Od początku istnienia kapela aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym regionu, uświetniając liczne wydarzenia lokalne, powiatowe, regionalne i wojewódzkie jak: dożynki, dni miejscowości, „Maliniaki”, „Chmielaki”, uroczystości sobótkowe, święta strażackie, festyny i imprezy okolicznościowe. Zespół występował również w Centrum Kultury w Lublinie oraz dla delegacji zagranicznych goszczących w powiecie kraśnickim. Uczestniczy w przeglądach i konkursach, od Przeglądów Twórczości Artystycznej Wsi po eliminacje do Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych, zdobywając uznanie jury. W latach 2000–2002 kapela współpracowała z Zespołem Tańca Ludowego „Dzierzkowiacy”. Rozpoczęła również współpracę z Muzeum Nadwiślańskim w Kazimierzu Dolnym oraz Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie, czego efektem był udział w takich wydarzeniach jak „Święto Jesieni” czy „Parada ginących zawodów i zwyczajów Lubelszczyzny”.
W 2008 roku kapela nagrała swoją pierwszą płytę CD pt.” W moim ogródeczku”, w 2011 roku nagrała wspólną płytę Drożyna z Zespołem Śpiewaczym „Kowalanki” z Kowalina. Lata 2011–2012 przyniosły również znaczące inwestycje – dzięki wsparciu środków unijnych z PROW, GOK w Gościeradowie zakupił dla kapeli nowe stroje ludowe i instrumenty. Repertuar kapeli obejmuje polki, oberki, walczyki, marsze, piosenki biesiadne, kolędy i pastorałki oraz pieśni maryjne, które od 2012 roku przyniosły zespołowi liczne nagrody w Międzydiecezjalnych Przeglądach Pieśni Maryjnej w Księżomierzy. Zwieńczeniem wieloletniej pracy, zaangażowania i wkładu w rozwój kultury regionalnej było wyjątkowe wyróżnienie, jakie 19 września 2018 roku spotkało kapelę. Podczas Wojewódzkiej Gali Kultury, odbywającej się w ramach II Kongresu Kultury Województwa Lubelskiego w Centrum Spotkania Kultur w Lublinie uhonorowano ją Medalem Pamiątkowym Województwa Lubelskiego za wybitne zasługi w dziedzinie kultury.
Nowy, wyjątkowy rozdział w historii kapeli rozpoczął się w 2019 roku, kiedy to ukształtował się jej obecny, starannie skomponowany skład. Tworzą go: Dominika Nawrocka – wokalistka, Renata Niemczycka – akordeonistka, Maciej Niemczycki – skrzypek oraz autor aranżacji muzycznych, Rafał Wieprzek – trębacz, Mirosław Iwan – perkusista oraz wokalista, a także Roman Biss – kontrabasista, pełniący jednocześnie funkcję kierownika administracyjnego zespołu, co naturalnie wynika z jego roli dyrektora GOK. Tak ukształtowany skład stał się fundamentem dalszego, dynamicznego rozwoju kapeli oraz jej kolejnych artystycznych sukcesów. W 2023 roku kapela wzbogaciła swój dorobek o kolejny album – Gdy na ziemi Bóg się rodzi, prezentujący kolędy i pastorałki w wyjątkowych, autorskich aranżacjach. Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, iż płyta ta została zrealizowana w pełni własnym sumptem nagraniowym. Za całość nagrań odpowiadał skrzypek i aranżer kapeli, Maciej Niemczycki, który podjął się tego zadania w swoim domowym studiu, nadając albumowi niepowtarzalny, osobisty charakter.
Ostatnie lata stanowią dla kapeli czas wyjątkowych osiągnięć oraz imponującej aktywności artystycznej. Rok 2024 przyniósł zespołowi liczne laury, wśród których znalazły się: pierwsze miejsca w XXXV Regionalnym Festiwalu Kolęd i Pastorałek w Staszowie oraz XII Międzypowiatowym Przeglądzie Kolęd i Pastorałek w Polichnie, drugie miejsce w XII Ogólnopolskim Konkursie Kolęd i Pastorałek „Kolęda Płynie z Wysokości” w Kielcach, nagroda główna w Międzypowiatowym Przeglądzie Twórczości Lokalnej w Potoku Wielkim, a także nagroda główna w XXI Powiatowym Przeglądzie Twórczości Artystycznej Wsi w Trzydniku Dużym. Pasmo sukcesów kontynuowane było również w roku 2025, kiedy kapela zdobyła pierwsze miejsce w 25. Powiatowym Przeglądzie Kolęd, Pastorałek i Zespołów Kolędniczych w Trzydniku Dużym, drugie miejsce w 30. Ogólnopolskim Festiwalu Kolęd w Puławach, trzecie miejsce w X Międzynarodowym Festiwalu Kolęd i Pastorałek w Kalwarii Pacławskiej. Zespół triumfował także w Międzydiecezjalnym Przeglądzie Pieśni Maryjnej w Księżomierzy w latach 2024 i 2025, potwierdzając swoją wysoką pozycję wśród zespołów wykonujących muzykę tradycyjną i religijną. W 2024 roku kapela z dumą reprezentowała Gminę Gościeradów i Województwo Lubelskie na międzynarodowym festiwalu Balkan Folk Fest w Złotych Piaskach w Bułgarii, zdobywając prestiżowy tytuł „Złotej Tablicy”. Występ został zrealizowany we współpracy z dziecięco-młodzieżowymi zespołami tańca ludowego „Sanowiślaczki” z Chwałowic oraz „Pyszniczanie” z Pysznicy, co znacząco wzbogaciło artystyczny charakter prezentacji. Kapela regularnie promuje kulturę regionu w mediach, m.in. na antenie Radia Lublin oraz w programach TVP3 Lublin. Pełni także ważną funkcję edukacyjną i społeczną – angażuje młodzież, integruje mieszkańców i przekazuje kolejnym pokoleniom pasję do muzyki ludowej. Jej działalność stanowi pomost między tradycją a współczesnością, ukazując żywotność kultury ludowej Lubelszczyzny.
Przez wiele lat zespół występował w tradycyjnych strojach ludowych, nawiązujących do charakterystycznego wzornictwa krzczonowskiego. Poszukując jednak jeszcze głębszego zakorzenienia w lokalnej tradycji i pragnąc podkreślić własną, najbliższą tożsamość kulturową, kapela w 2020 roku podjęła decyzję o zaprojektowaniu autorskich strojów inspirowanych stylem Powiśla Lubelskiego — regionem, którego geograficzną naturalnością jest bliskość Wisły, oddalonej zaledwie o kilka kilometrów. Proces twórczy nie zakończył się jednak na tym etapie. Zespół sięgnął bowiem po bogate wzornictwo ludowe regionu kraśnickiego, dzięki czemu od 2024 roku jego członkowie prezentują się w oryginalnych koszulach utrzymanych w stylu kraśnicko-janowskim, podkreślających wyjątkowy charakter i ewolucję artystyczną kapeli. Pod koniec ubiegłego roku, na jubileusz 30. lecia ukazała się najnowsza płyta pt. „Jak jo se zaśpiwom”, zawierającą piętnaście nowych aranżacji tradycyjnych melodii ludowych. Album ten stanowi podniosłe podsumowanie wieloletniego dorobku artystycznego zespołu.
