Jest mroźno. Czy oziminy są bezpieczne?
O tym, czy rośliny ozime przetrwają zimowy okres, nie decyduje wyłącznie temperatura powietrza. Równie istotne są takie czynniki jak przebieg jesieni, termin siewu, kondycja roślin przed zimą, a także obecność lub brak okrywy śnieżnej. Śnieg działa bowiem jak naturalny izolator, chroniąc rośliny przed bezpośrednim działaniem niskich temperatur.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Odmiana ma znaczenie
Kluczową rolę w odporności na wymarzanie odgrywa czynnik odmianowy. Poszczególne odmiany tego samego gatunku mogą reagować na mróz zupełnie inaczej. Niektóre są wrażliwe już na niewielkie spadki temperatur, inne z kolei potrafią przetrwać silne mrozy. Warto pamiętać, że nawet jeśli roślina przetrwa przymrozek, może dojść do jej osłabienia, co później odbije się na plonowaniu. Dlatego tak ważne jest zapoznanie się z charakterystyką odmiany już na etapie planowania zasiewów.
- Różne odmiany mają różną odporność na wymarzanie. Są odmiany które wymarzają już przy - 5 stopniach C. I to może stanowić problem. Są też oczywiście też i takie odmiany, które przetrwają większe przymrozki. Trzeba się jednak liczyć też z tym, że jeżeli ten przymrozek wystąpi - i mimo, że ta roślina przetrwa, to może u niej wystąpić osłabienie. Jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości w tym względzie, to po prostu zapoznajmy się z dokładnym opisem - charakterystyką odmiany, którą zasialiśmy - zwracał na to szczegółną uwagę swego czasu w rozmowie z portalem wiescirolnicze.pl Zbigniew Łysiak, starszy specjalista ds. produkcji roślinnej w Wielkopolskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego
Zboża ozime - które są najbardziej narażone?
Wśród zbóż ozimych najbardziej podatny na wymarzanie jest jęczmień ozimy. Na wymarzanie bardziej podatne są też pszenice z późnych siewów. Na ten temat najbardziej wyczulone powinny być osoby, które siały tę roślinę w listopadzie - wskazywał nasz rozmówca.Takie plantacje często są słabiej zahartowane i gorzej znoszą niskie temperatury. Zdecydowanie najmniej obaw o zimę dotyczy żyta, które wyróżnia się najwyższą zimotrwałością i mrozoodpornością spośród zbóż.
Temperatury graniczne dla zbóż ozimych
Przyjmuje się, że orientacyjne temperatury graniczne dla dobrze zahartowanych zbóż ozimych wynoszą:
- jęczmień ozimy - do około -15°C,
- pszenica ozima - do około -20°C,
- żyto - nawet do -30°C.
W przypadku plantacji słabo zahartowanych wymarzanie może jednak nastąpić znacznie wcześniej. Dla jęczmienia są to temperatury rzędu -10 do -12°C, dla pszenicy -13 do -18°C, a dla żyta -18 do -23°C.
Rzepak ozimy bez śniegu szczególnie zagrożony
Rzepak ozimy należy do roślin szczególnie wrażliwych na brak okrywy śnieżnej. Przyjmuje się, że dobrze zahartowany rzepak może wymarzać przy temperaturze około -18°C bez śniegu, natomiast przy dziesięciocentymetrowej warstwie śniegu granica ta przesuwa się do około -23°C. W przypadku słabo zahartowanych roślin zagrożenie pojawia się znacznie wcześniej – już przy -10 do -12°C bez śniegu oraz -13 do -18°C przy jego obecności.
