Borusiewicz: budujemy portal, który dostarczy rolnikom 20 usług. To będzie cyfrowa rewolucja
Z jakich usług będzie można skorzystać dzięki Portalowi Rolnika? Czy to właśnie tam dostępna będzie elektroniczna ewidencja zabiegów ŚOR? Jakie rewolucje szykują się w zakresie paszportyzacji żywności, aplikacji suszowej i wnioskowania o zwrot akcyzy paliwowej?
O tym rozmawiamy z Andrzejem Borusiewiczem, zastępcą prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Usługi ARiMR, PIORiN i IJHARS w jednym miejscu
Portal Rolnika, który buduje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ma zrewolucjonizować zarządzanie gospodarstwami rolnymi. Niejako jest już dostępny. Ale to nie jest jeszcze jego ostateczna wersja?
Tak, na serwis: portalrolnika.gov.pl można już wejść, aczkolwiek w drugiej połowie roku zmieni on wygląd i przede wszystkim rozszerzy zakres funkcjonalności dostępnych dla użytkownika. To, co jest dziś dostępne, jest dopiero zapowiedzią planowanego do wdrożenia systemu, który ruszy 1 lipca. Wówczas udostępniona zostanie nowa odsłona Portalu Rolnika i uruchomione zostaną kolejne e-usługi. Łącznie będzie ich 20, z czego 16 to e-usługi ARiMR, a 4 zewnętrzne – Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Co będzie dostępne na nowym portalu?
Na Portalu Rolnika beneficjent będzie miał dostęp do swoich wniosków wraz z informacją o ich statusie, aktualnych terminach i wymaganych działaniach. Zostanie też uporządkowana bardzo ważna kwestia związana z zarządzaniem tożsamością użytkownika: rolnik będzie miał swoje konto, a doradca – swoje. Dzisiaj doradcy nie mają swoich kont i często korzystają z logowania i haseł rolnika, a wiemy, że to nie jest prawidłowe pod kątem przestrzegania procedur bezpieczeństwa.
Z jakich usług będziemy mogli skorzystać na Portalu Rolnika?
To przede wszystkim usługi, które już dzisiaj mamy w Agencji, a więc związane z ubieganiem się o wszelkiego rodzaju wsparcie w ramach interwencji finansowanych ze środków unijnych czy krajowych; dostęp do mapy gospodarstwa i monitoringu upraw, do spersonalizowanej informacji finansowej dla beneficjenta; obsługą innych spraw. Można by jeszcze długo wymieniać. Początkowo Portal Rolnika będzie zapewniał dostęp do 20 e-usług świadczonych przez ARiMR, PIORiN i IJHARS, a w kolejnych latach będzie rozwijany i docelowo stanie się jednym punktem dostępu do wszystkich usług i informacji ARiMR oraz innych instytucji podległych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi i przez niego nadzorowanych. Zniweluje to konieczność logowania się przez rolników do wielu różnych systemów w celu załatwienia swoich spraw. Będzie wystarczało tylko zalogowanie się do Portalu Rolnika.
A więc będzie to platforma cyfrowa z usługami, które już znamy, zasilona dodatkowymi, ale na wyższym poziomie zaawansowania technologicznego?
Budowa Portalu Rolnika pozwoli na udostępnienie użytkownikom nowoczesnego rozwiązania przygotowanego w oparciu o najnowsze standardy w zakresie budowy systemów teleinformatycznych. Rozwiązanie to będzie przyjazne dla użytkownika dzięki intuicyjnej obsłudze oraz prostej nawigacji przy równoczesnym spełnieniu norm bezpieczeństwa i wytycznych w zakresie dostępności stron internetowych. Musimy dbać o to, żeby dane były bezpieczne i żeby rolnik mógł w łatwy, przyjazny sposób z nich korzystać.
Elektryczna ewidencja ŚOR również na Portalu Rolnika
Do czego użytkownikowi posłuży Portal Rolnika w kontekście komunikowania się z PIORIN-em?
Portal Rolnika będzie udostępniał dwie e-usługi PIORiN: usługę rejestracji wniosku o ocenę polową materiału siewnego oraz materiału szkółkarskiego oraz usługę obsługi wniosku w zakresie elektronicznej dokumentacji zabiegów środkami ochrony roślin. Warto podkreślić, że dzięki działaniom Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego konieczność ewidencjonowania środków ochrony roślin dla rolników wchodzi od 1 stycznia 2027. Termin został przesunięty, co dało nam też czas, by z tą funkcjonalnością być gotowym od 1 lipca br. Dobrą informacją jest to, że PIORIN będzie miała jeszcze pół roku na weryfikowanie w praktyce i ewentualne modyfikowanie tej usługi.
Co jeszcze da rolnikom nowa platforma cyfrowa Agencji?
Dajemy rolnikom rozwiązanie, w którym będziemy mogli udostępniać kolejne usługi przygotowane w jednolity sposób. Kolejne formularze udostępniane dla rolników będą budowane w oparciu o te same standardy w podobnym układzie. Pracujemy również nad tym, by w Portalu pojawiły się docelowo e-usługi dla doradców rolniczych. W tym zakresie współpracujemy z Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Przygotowaliśmy wspólnie założenia dla projektu eDoradca, który uzyskał już akceptację Komitetu do spraw Cyfryzacji, teraz czekamy na ogłoszenie naboru wniosków i możliwość ubiegania się o finansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy. W tym przypadku jesteśmy partnerem, który będzie odpowiadał za budowę e-usług. Liderem jest Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, a drugim partnerem – Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu.
I na czym ma polegać ta funkcjonalność?
eDoradca będzie rozwiązaniem integrującym istniejące rejestry i bazy danych, co wpłynie na uproszczenie dostępu do informacji. Będą w nim dostępne również zaawansowane narzędzia cyfrowe wspierające doradców i zapewniające optymalizację procesów decyzyjnych oraz zwiększenie efektywności świadczenia usług doradczych. To cały moduł doradczy, a więc to, czego doradcom dzisiaj brakuje, konkretna baza wiedzy, swoiste know-how doradcy rolnego, a przede wszystkim wykorzystanie potencjału doradców do bezpośredniego wsparcia rolników w obsłudze ich spraw. To nie jest tak, że WODR czy CDR nie poczyniły już działań w tym zakresie, ale te rozwiązania chcemy rozwijać dalej w partnerstwie i włączyć, jako moduł, do naszego Portalu Rolnika.
KOWR i GIW współpracują w zakresie platformy
To niejedyne instytucje, z którymi będzie mógł komunikować się rolnik na tej platformie.
Tak, kolejnym działaniem jest paszportyzacja polskiej żywności, nad którą pracujemy wspólnie z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa oraz Głównym Lekarzem Weterynarii. Agencja już dziś posiada około 70-80 proc. danych potrzebnych w zakresie wspomnianej paszportyzacji polskiej żywności. Do tego, gdy dołożymy dane, które posiada czy będzie posiadać Główny Lekarz Weterynarii – mamy już filar do budowy systemu ważnego m.in. dla rynku wołowiny, wieprzowiny czy ziemniaka w Polsce. Oczywiście bardzo ważną rolę odgrywają tutaj związki branżowe, które nam doradzają, są merytoryczną stroną tego projektu. Ważne jest, aby zapewnić możliwość promowania zdrowej polskiej żywności z zabezpieczeniem interesów polskich producentów. Od tych sektorów produkcji chcemy rozpocząć i dalej rozwijać budowane rozwiązanie, aby stworzyć odpowiedni system, do którego będą dołączać również inne jednostki, które w paszportyzacji mają swoją ważną rolę, na przykład IJHARS i PIORIN.
Dla których usługi już budujecie.
Tak, to wszystko się zazębia. Chcielibyśmy jak najmocniej promować polską żywność, mieć wiedzę, jak te produkty powstawały, znać ich drogę od pola do stołu i udostępnić tę wiedzę konsumentom.
Czy w przyszłości elektroniczna książka leczenia zwierząt będzie również dostępna na Portalu Rolnika?
W tej sprawie jesteśmy po wstępnych rozmowach z Głównym Lekarzem Weterynarii . Chcemy, by dostępne były wszystkie informacje na temat zagrożeń epidemiologicznych czy monitorowania chorób. W paszportyzacji polskiej żywności pojawi się także monitoring zużycia antybiotyków. Docelowo takie informacje powinny być dostępne na Portalu Rolnika.
Czy KRUS także jest państwa partnerem w zakresie projektu Portal Rolnika?
Z KRUS-em mamy już podpisane porozumienie. Doszliśmy do wspólnego wniosku, że nie ma potrzeby budowania oddzielnych rozwiązań w przyszłości, a docelowo usługi KRUS powinny być udostępniane w Portalu Rolnika. O współpracę w zakresie rozwiązań informatycznych pytają także COBORU czy Instytut Ochrony Roślin. Chcielibyśmy do współpracy włączyć także wszystkie szkoły rolnicze podległe ministerstwu.
Sprzedaż bezpośrednia
Portal Rolnika będzie zatem pierwszą tak kompleksową platformą usług i wiedzy w sektorze agro. Ale nie tylko. Widzimy, że strona ta może być wartościowym źródłem wiedzy dla konsumentów, którzy kupują polską żywność.
Zgadza się. Uruchomiliśmy pilotażową usługę związaną ze sprzedażą bezpośrednią, która rolnikowi pozwala opublikować informację o oferowanych produktach, a klientowi wyszukać interesujący go produkt w swojej okolicy. Wystarczy kliknąć w odpowiednią ikonkę na mapie. Co jednak istotne, na mapie znaleźć można jedynie aktywnych rolników, którzy są w rejestrze Agencji. W wykazie nie znajdzie się osoba, która nie jest zweryfikowana, czyli jakby z automatu wykluczona zostaje potencjalna szara strefa. Na chwilę obecną mamy prawie 700 ogłoszeń. Usługa będzie w pełnym zakresie realizowana w projekcie eDoradca i docelowo będzie to usługa wsparcia sprzedaży produktów rolnych bezpośrednio z gospodarstwa rolnego do konsumentów i przedsiębiorców.
Powstanie aplikacja powiadamiająca dla rolników
Na Portalu Rolnika już teraz informują państwo, że to właśnie tutaj będzie można nie tylko złożyć wniosek, prześledzić proces przyznawania płatności, lecz także zajrzeć do „kalendarza rolnika”.
To będzie aktywny kalendarz opracowany dla konkretnego beneficjenta, w którym rolnik otrzyma informacje na temat na przykład kończącego się terminu składania wniosków. Dodatkowo Portal Rolnika będzie wysyłać powiadomienia.
Trzeba będzie zatem ściągnąć na telefon aplikację mobilną, by otrzymywać takie alerty?
Powiadomienie będzie komunikatem systemowym informującym użytkownika o zdarzeniach, statusach procesów, terminach, komunikatach organizacyjnych oraz innych ważnych informacjach związanych z funkcjonowaniem Portalu i aktywnością użytkownika. System będzie umożliwiał również wysyłanie powiadomień sms, e-maili i powiadomień w aplikacji mobilnej ARiMR, odnoszących się do wybranych zdarzeń. Użytkownik Portalu Rolnika będzie mógł definiować swoje preferencje dotyczące otrzymywania powiadomień za pomocą sms oraz e-mail.
Specjalne konto dla doradców rolnych
Cyfryzacja wkracza wielkimi krokami do Agencji. Ale czy rolnicy są gotowi na to?
Rzeczywiście chcemy jako Agencja wyjść z papieru. Będziemy pierwszą instytucją nadzorowaną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która będzie w maksymalnym stopniu obsługiwać beneficjenta w systemie elektronicznym. Myślę, że rolnicy są na to gotowi, bo to już pokazało nam korzystanie przez nich z innych systemów ARiMR, chociażby z najbardziej znanego eWnioskuPlus.
W wielu przypadkach to jednak doradcy rolni wypełniają te wnioski, a nie sami rolnicy.
Oczywiście rola doradców pozostanie bardzo ważna, dlatego dla nich budujemy specjalny dostęp do logowania i do odpowiednich danych. Doradca będzie mógł zalogować się na swoje konto i dotrzeć do informacji niezbędnych do obsługi spraw rolników – w jednym systemie. Znaczące poszerzenie funkcji dla doradców przewidujemy w eDoradcy, o czym już wcześniej rozmawialiśmy.
Nowe serwery, macierze i urządzenia sieciowe
Na jakim jesteście państwo etapie, jeśli chodzi o wdrażanie tego przedsięwzięcia?
Na tę chwilę postęp prac jest zgodny z przyjętymi założeniami, chociaż należy pamiętać, że zadania realizujemy zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych. Na implementację mamy jedynie 15 miesięcy, więc wiele prac, które w innych projektach mogą być realizowane sekwencyjnie, musimy wykonywać jednocześnie, równolegle. To wszystko wymaga zaangażowania bardzo dużego zespołu po stronie ARiMR z równoczesnym zapewnieniem realizacji wszystkich bieżących zadań Agencji. Proszę pamiętać, że Portal Rolnika, aby zapewniał bezpieczny i wydajny dostęp dla wszystkich użytkowników, musi być zbudowany na odpowiedniej infrastrukturze. Dlatego w ramach projektu przygotowujemy nową, a jej koszt to ponad 30 proc. wszystkich wydatków. To jest zakup nowych serwerów, macierzy, urządzeń sieciowych i oprogramowania niezbędnego do zapewnienia środowiska Portalu Rolnika. Zależy nam na tym, by był to jak najlepszy sprzęt, który będzie spełniał wymagania tak złożonego systemu jak Portal Rolnika.
Jaki jest koszt tego projektu?
Nieco ponad 160 mln zł. Z czego część, którą mamy dofinansowaną z KPO, to ponad 127 mln zł.
Ile osób w Agencji pracuje nad portalem?
W realizację tego projektu są zaangażowane praktycznie wszystkie departamenty merytoryczne Agencji. Oczywiście kluczową rolę odgrywa Departament Zarządzania Informatyką, a technicznym wykonawcą jest spółka Agro Aplikacje, więc tutaj mamy naprawdę cały sztab ludzi. Agencja dzisiaj ma około 200 różnych systemów i chcemy, żeby one były traktowane jako jedna całość. Jeden kompatybilny system to wymierne korzyści dla Agencji, chociażby w zakresie oszczędności przy zakupie sprzętu czy licencji.
Mapa gospodarstwa i pogoda dla danej lokalizacji
A co z geoportalem? Na Portalu Rolnika czytamy, że dostępna ma być mapa gospodarstwa, która pozwoli nam „śledzić istotne dane i prognozę pogody dla danej lokalizacji”. Brzmi ciekawie.
W ramach Portalu Rolnika udostępniona zostanie funkcjonalność, która pozwoli na prezentację referencyjnych danych przestrzennych oraz danych gospodarstwa. Funkcjonalność ta zapewni producentowi rolnemu zintegrowany, przestrzenny widok danych dotyczących jego gospodarstwa. Umożliwi m.in. podgląd działek referencyjnych i rolnych w kontekście aktualnej oraz historycznych kampanii, dostęp do informacji o uprawach, monitorowanie warunków meteorologicznych i hydrologicznych istotnych dla produkcji rolnej.
Aplikację klęskową przejmie ARiMR
A co z aplikacją suszową? Czy jest szansa na to, że i tym tematem całościowo będzie zajmować się Agencja? Mogłoby to usprawnić system…
Wystąpiłem w tej sprawie do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i Ministerstwa Cyfryzacji. Mam zgodę, by przejąć aplikację od 1 stycznia 2027 roku. Musi jednak zostać przyjęta w tej sprawie zmiana przepisów. Obecnie instytucją odpowiedzialną za aplikację suszową jest Centralny Ośrodek Informatyki podległy Ministerstwu Cyfryzacji. Jest to naprawdę wyspecjalizowana jednostka informatyczna, ale nie w dziedzinie rolnictwa. Dziś w aplikację suszową zaangażowane są Agencja, która wypłaca środki; COI, które utrzymuje aplikację suszową; IUNG, który dostarcza dane i który – nawiasem mówiąc – też modyfikuje swoje systemy.
Sporo szykuje się zatem zmian.
Mam nową koncepcję na tę aplikację. Chcemy przede wszystkim, żeby to była aplikacja klęskowa, a nie tylko suszowa. Nie chcemy skupiać się na jednej anomalii pogodowej. Wiemy bowiem, że może dojść i do gradobicia, i wystąpienia przymrozków lub powodzi. Nadal bliska nam będzie współpraca z IUNG w Puławach, ale mamy już deklarację ze strony innych podmiotów, że również się zaangażują. Chcemy wykorzystać maksymalnie posiadane dane. Jako Agencja możemy wykorzystać te wszystkie rozwiązania, o których mówiłem: nowy GIS, aplikacje monitoringu upraw, a przede wszystkim rozwiązania ARiMR, jak IACSplus i IRZplus – dzięki nim mamy już sporo danych. Jeśli dołożymy dane innych instytucji, będziemy mieli bardzo precyzyjny system.
O zwrot akcyzy za paliwo rolnicze do Agencji
Przejęcie aplikacji klęskowej przez Agencję i uzbrojenie jej w dodatkowe źródła danych może w końcu zakończy spór o to, czy szacuje ona szkody sprawiedliwie czy nie.
O to nam właśnie chodzi. Warto jednak powiedzieć o kolejnej ważnej zmianie, jeśli chodzi o składanie wniosków przez rolników. Dziś o zwrot akcyzy paliwowej rolnicy ubiegają się w gminach. Od 1 stycznia 2027 roku, zgodnie z decyzją Ministra Rolnictwa, wnioskami od A do Z będzie zajmować się Agencja - właśnie przez Portal Rolnika. Także będzie to kolejna funkcjonalność tego narzędzia ułatwiająca działalność rolniczą.
- Tagi:
- portal rolnika
- ARIMR
- dopłaty
