W Brukseli podjęto ważną decyzję. „Małe gospodarstwa” mają dostać więcej

Źródło: Canva

Komisja Europejska wspólnie z Parlamentem Europejskim zawarły wczoraj porozumienie w sprawie pakietu upraszczającego WPR. Finalnym efektem zmian ma być zmniejszenie obciążeń administracyjnych, uproszczenia systemów płatności i zwiększenie konkurencyjności rolników.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Więcej pieniędzy dla małych gospodarstw?

Pakiet poprawek zapewnia m.in. uproszczenia wymogów stawianych rolnikom, dodatkowe wsparcie dla małych i średnich gospodarstw, większe premiowanie rolnictwa ekologicznego. Dzięki zmianom zapowiadanym we Wspólnej Polityce Rolnej rolnicy mają otrzymać szerszy dostęp do narzędzi finansowych. Przewidziano także nadanie większej elastyczności państwom członkowskim w zarządzaniu ich planami strategicznymi WPR.

Czytaj też:
Ma być więcej pieniędzy dla małych gospodarstw. Kiedy zmiany wejdą w życie?

Ukłon w stronę rolników?

Przypomnijmy, że zmiany te mają swój początek w maju, gdy wniosek w sprawie uproszczeń złożyła Komisja Europejska. Już wtedy zapowiadano, że zmniejszone mają zostać obciążenia administracyjne dla rolników i administracji, a także ilość kontroli na miejscu.

Czytaj też:
Szykują się uproszczenia we wspólnej polityce rolnej. "Zmiany będą odczuwalne"

Uproszczone przepisy i wsparcie kryzysowe

Dodatkowo zwiększone ma być wsparcie dla drobnych producentów rolnych poprzez płatności. Gospodarstwa ekologiczne, po zmianach, skorzystają z uproszczonych przepisów. Umowa przewiduje ponadto płatności w sytuacjach kryzysowych dla rolników aktywnych zawodowo dotkniętych klęskami żywiołowymi i klimatycznymi. Stwierdzono kompromisy między współprawodawcami w odniesieniu do zielonej architektury, wsparcia dla regionów najbardziej oddalonych i interoperacyjności danych.

- Uproszczenie naszej polityki jest jednym z moich głównych priorytetów jako komisarza ds. rolnictwa i żywności. Rolnicy poświęcają zbyt dużo czasu na papierkową robotę, co kosztuje ich cenny czas i pieniądze. Nadszedł czas, aby ograniczyć biurokrację i pozwolić im skupić się na tym, co robią najlepiej: Produkujemy naszą żywność – powiedział Christophe Hansen, unijny komisarz do spraw rolnictwa i żywności.

Dalej zapewnił, że od przyszłego roku rolnicy w UE doświadczą rzeczywistych zmian: tylko jednej kontroli na miejscu rocznie, prostszych przepisów dotyczących gospodarstw ekologicznych, mniejszej liczby kontroli niektórych praktyk w przypadku gospodarstw o powierzchni poniżej 30 hektarów oraz wyższych płatności ryczałtowych dla drobnych producentów rolnych – przy jednoczesnym zachowaniu naszych celów środowiskowych i klimatycznych.

- Zmiany te, jak wskazuje KE, przyniosą rzeczywiste korzyści rolnikom i państwom członkowskim. Ułatwiają one formalności, zwiększają elastyczność i pomagają mniejszym i średnim gospodarstwom lepiej wykorzystywać wsparcie w ramach WPR - zapowiada KE.

I dalej informuje, reformy mogłyby zaoszczędzić ponad 1,6 mld euro rocznie dla rolników i ponad 210 mln euro dla administracji krajowych, a jednocześnie uprościć płatności, wymogi i narzędzia kryzysowe oraz ułatwić ich dostosowanie, podkreślając, że pakiet uproszczeń jest kluczowym rezultatem WPR.

Oto najważniejsze planowane zmiany w ramach płatności dla małych gospodarstw:

• Po pierwsze, według planów, państwa członkowskie mogą zdecydować, że płatność dla małych gospodarstw nie zastąpi wsparcia w ramach ekoschematów. 
• Po drugie dopłaty dla małych gospodarstw mają wzrosnąć dwukrotnie - maksymalna roczna płatność dla każdego rolnika w ramach tego wsparcia wzrosłaby z 1.125 euro do 2.500 euro. Czyli - odnosząc to do dzisiejszych realiów, zamiast niecałego tysiąca za hektar, małe gospodarstwa mogłyby dostać ok. 2 tys. zł za hektar. Tu jednak od razu uwaga - państwa członkowskie mogą bowiem ustanawiać różne kwoty ryczałtowe lub kwoty na hektar powiązane z różnymi progami obszarowymi.
• Wyłączenie z systemu warunkowości
• Ustanowienie dedykowanego wsparcia na rozwój działalności gospodarczej małych gospodarstw w celu zwiększenia ich konkurencyjności i rentowności. Wsparcie to może być przyznawane w formie ryczałtów lub instrumentów finansowych, a maksymalna kwota pomocy na rozwój małych gospodarstw ma wynosić 50 tys. euro (czyli ok. 200 tys. zł). 

Od kiedy uproszczenia w WPR?

Formalnie zmiany te mają wejść w życie pod koniec roku i zacząć obowiązywać od 2026 roku.

Pakiet uproszczeń obowiązujących ram prawnych w dziedzinie rolnictwa (2023–2027) jest trzecim z sześciu zbiorczych aktów upraszczających przedstawionych przez Komisję w ciągu niespełna roku, obniżającym roczne koszty administracyjne o ponad 8,6 mld EUR, i pierwszym, który osiągnął porozumienie.

Czytaj też:
Zyskają małe gospodarstwa: uproszczenia i więcej pieniędzy. Podano datę