Czy niskie ceny warzyw i problem ze zbytem zniechęci rolników do ich produkcji?

Źródło: Canva

W poprzednim sezonie nikt nie przewidywał tego, co się miało w jego trakcie wydarzyć, a działo się wiele. Rok wcześniej rolnicy uprawiający warzywa nie mieli kłopotu ze zbytem, a i na cenę nie narzekali. Niestety podsumowanie minionego już roku nie jest tak optymistyczne. Na podstawie danych z największej giełdy owocowo-warzywnej w Polsce, z podwarszawskich Broniszy, dotyczących cen białej kapusty i marchwi oraz informacji z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej przedstawiamy, jak kształtowały się notowania tych warzyw na przestrzeni minionego roku.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Większy areał upraw kapusty i niższe ceny

Ceny zbóż w 2024 roku utrzymywały się na niskim poziomie, a obowiązujące wówczas atrakcyjne ceny warzyw stały się alternatywą dla wielu rolników. Tak było choćby w przypadku kapusty.

- Powierzchnia upraw kapusty białej w 2025 r. zwiększyła się w porównaniu z rokiem poprzednim z 12,9 tys. ha do 13,5 tys. ha, czyli o 4,6%. Jej udział w uprawach wszystkich warzyw w 2025 r. wyniósł 8,0%, natomiast w uprawach warzyw gruntowych 8,2% - przedstawia wyliczenia prof. Bożena Nosecka z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Z cen kapusty w pierwszym półroczu 2025 mogli być zadowoleni jedynie ci rolnicy, których kapusta przeznaczona była do konsumpcji bezpośredniej. Oferowane stawki bowiem były korzystniejsze w stosunku do analogicznego okresu ubiegłego roku. Kapusta przeznaczona do przemysłu z kolei notowała straty w porównaniu do roku wcześniejszego. Ile zatem płacono za jedną i drugą?

- Ceny skupu kapusty białej do konsumpcji bezpośredniej w pierwszym półroczu 2025 r. były od 45% do 80% wyższe niż w roku poprzednim i miały tendencję wzrostową od 1,67 zł/kg w styczniu do 2,53 zł/kg w czerwcu - wyjaśnia specjalistka.

W porze zimowej warzywa są znacznie droższe w stosunku do letnich miesięcy. Te pochodzące z rodzimych upraw, ponieważ dochodzą koszty przechowywania i te sprowadzone z zagranicy - ze względu na koszty transportu. Na największej giełdzie owocowo-warzywnej wraz z początkiem roku notowania kapusty również rosły. W styczniu bowiem średnio za kilogram płacono 2,50 zł, a po połowie lutego już o kilkadziesiąt groszy więcej. Podobnie było w poznańskiej Gildii.

-  Jeśli chodzi o kapustę krajową, to w ostatnim czasie wystąpił bardzo duży popyt na kapustę na południu Europy, więc duża jej część idzie na eksport. Dlatego u nas jest jej mniej na rynku i stąd ta podwyżka - informowała przedstawicielka Gildii w styczniu 2025.

Czytaj też:
Rynek ziemniaków w 2025 roku. Czy za rok rolnicy też na nie postawią?

Druga połowa roku z kolei przyniosła już tylko spadki cen kapusty

- W lipcu widoczny był wyraźny spadek cen, lecz nadal były one wyższe niż w roku poprzednim o 20%. W drugim półroczu ceny znacząco spadły z 1,35 zł/kg do 0,6 zł/kg i były do 50% niższe niż w 2024 r.

Taki sam trend obserwowano w Broniszach. Jeszcze w maju i czerwcu stawki za kilogram kapusty dochodziły do 5 zł. Drastyczny spadek nastąpił w połowie lipca, kiedy maksymalne ceny wyniosły wówczas 1,60 zł/kg. W sierpniu było to już 1,20 zł/kg, we wrześniu - 0,90 zł/kg, a w październiku - 0,80 zł/kg. Później cena utrzymała się prawie do końca roku.

Rolnicy, których wyprodukowana kapusta przeznaczona była z kolei do przerobu przetwórczego otrzymywali w 2025 niższe stawki niż w 2024 r.

- W pierwszym półroczu 2025 r. ceny kapusty białej do przetwórstwa były niższe o ok. 10% w porównaniu z rokiem poprzednim, a średnia cena wyniosła 0,85 zł/kg. Jedynie w listopadzie nastąpił spadek ceny o 35% względem 2024 r. do 0,54 zł/kg - wymienia prof. Nosecka.

Większy areał upraw marchwi i 35% niższe ceny

Powierzchnia upraw marchwi w Polsce, podobnie jak kapusty, również jest większa w stosunku rok do roku.

- Powierzchnia upraw marchwi w 2025 r. zwiększyła się w porównaniu z rokiem poprzednim z 15,3 tys. ha do 16,1 tys. ha, czyli o 5%. Jej udział w uprawach wszystkich warzyw w 2025 r. wyniósł nieznacznie więcej niż kapusty - 9,5%, natomiast w uprawach warzyw gruntowych 9,8% - analizuje specjalistka z instytutu.

Obserwowane ceny marchwi na przestrzeni roku wahały się, ale różnica w proponowanych stawkach nie była aż tak duża, jak w przypadku kapusty. Najwyższa bowiem cena na rynku w Broniszach za kilogram marchwi wyniosła 2,00 zł. Tyle płacono w pierwszych miesiącach 2025 roku. Pod koniec roku natomiast było to już 1,30 zł. Jakie liczby z kolei przedstawia Bożena Nosecka?

- Od początku 2025 r. ceny marchwi do konsumpcji bezpośredniej były średnio o 20% niższe niż w roku poprzednim i mieściły się w przedziale od 1,45 zł/kg w styczniu do 1,92 zł/kg w czerwcu. Od września następował spadek cen do 0,95 zł/kg na końcu sezonu. Średnio w tym okresie ceny były niższe o 40% niż w roku poprzednim. W przypadku marchwi w 2025 r. nie odnotowano gwałtownych wahań cen. Średnia cena marchwi do przetwórstwa była na poziomie zbliżonym do 2024 r. i wyniosła 0,69 zł/kg. Jedynie w listopadzie odnotowano większy spadek ceny do 0,50 zł/kg i była ona niższa od ubiegłorocznej o 21,9%.

Czytaj też:
Ma masę roboty w 8 tunelach z warzywami, a marzy o kolejnych [VIDEO]