Pokazali na przykładach, jak ekstremalna pogoda wpływa na ceny żywności
Badania zostały przeprowadzone przez interdyscyplinarny zespół złożony z naukowców z sześciu europejskich instytutów badawczych. Wzięto w nich pod lupę 16 produktów spożywczych z 18 krajów, w tym brytyjskie ziemniaki i hiszpańską oliwę z oliwek, których ceny rosły w ostatnich kilku latach. W artykule „Climate extremes, food price spikes, and their wider societal risks” opublikowanym w „Environmental Research Letters” badacze podkreślają, że choć czynniki niezwiązane bezpośrednio z pogodą również wpływają na ceny żywności, to jednak mają one zdecydowanie mniejsze znaczenie.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Ceny brytyjskich ziemniaków a ekstremalne deszcze i upały
W Wielkiej Brytanii z powodu ekstremalnych opadów deszczu ceny ziemniaków od stycznia do lutego 2024 roku wzrosły o 22 proc. – W zeszłym roku w Wielkiej Brytanii na skutek ekstremalnych opadów deszczu odnotowano trzecie najgorsze zbiory w historii, a w Anglii drugie najgorsze – mówi Amber Sawyer, analityczka Energy & Climate Intelligence Unit (ECIU), brytyjskiego instytutu uczestniczącego w badaniach, cytowana przez portal Euronews. Sawyer przypomina, że z powodu zmian klimatu ryzyko występowania ekstremalnych opadów wzrosło 10-krotnie, a ich intensywność podniosła się o 20 proc. A nie jest to jedyna trudność. W ostatnich latach w Wielkiej Brytanii intensywnym opadom towarzyszą też inne skrajne zjawiska pogodowe – takie jak upały oraz susze.
Czytaj też: 31 lipca mija ważny termin dla rolników. KRUS czeka na pieniądze
Skok cen oliwy z oliwek
Euronews przypomina też sytuację z cenami oliwy z oliwek. Okazuje się, że w styczniu 2024 r. we Włoszech i Hiszpanii ceny tego produktu wzrosły o 50 procent w ujęciu rok do roku – po dotkliwej suszy w 2022 i 2023 r. Cieplejsza i bardziej sucha pogoda spowodowała, że produkcja oliwy z oliwek w Hiszpanii, która odpowiada za 40 procent światowych dostaw, spadła o 50 procent w 2022 roku. Wysokie temperatury w okresie kwitnienia wiosną zniszczyły wiele drzew oliwnych, a nieliczne ocalałe owoce stały się małe i cienkie z powodu braku wody.
Fale upałów w Azji Wschodniej podnoszą ceny ryżu oraz koreańskiej kapusty i innych warzyw
Badacze przyglądali się również skutkom fali upałów notowanej w 2024 r. w Azji Wschodniej (tj. praktycznie w całej Korei Południowej i Japonii, a także na dużych obszarach Chin i Indii.). „Statystyki rządowe wskazują, że wydarzenia te doprowadziły do znacznych wzrostów cen koreańskiej kapusty (o 70 proc. wyższych we wrześniu 2024 r. w porównaniu z wrześniem 2023 r.), japońskiego ryżu (o 48 proc. wyższych we wrześniu 2024 r. w porównaniu z wrześniem 2023 r.) i ogólnych cen warzyw w Chinach (wzrost o 30 proc. między czerwcem a sierpniem).
Susza w Kalifornii i Arizonie. I jej wpływ na ceny warzyw w USA
Kolejnym przykładem przytoczonym w artykule w „Environmental Research Letters” jest susza notowana w dwóch amerykańskich stanach – Kalifornii i Arizonie. „Kalifornia odpowiada za ponad 40 proc. produkcji warzyw w USA, a bezprecedensowa susza w Kalifornii i Arizonie w 2022 roku przyczyniła się do 80 proc. wzrostu cen warzyw w USA w ujęciu rocznym do listopada 2022 r." – czytamy.
Dlaczego drożeją kakao i kawa?
Kolejny produkt przeanalizowany przez badaczy to kakao. Za 60 proc. jego produkcji odpowiada Ghana i Wybrzeże Kości Słoniowej. „Bezprecedensowe temperatury w większości obu krajów w lutym 2024 r., w połączeniu z przedłużającą się suszą w poprzednim roku, doprowadziły do wzrostu światowych cen kakao o około 300 proc. w kwietniu 2024 r. w porównaniu z rokiem poprzednim" – czytamy. Podobne skutki zaobserwowano w przypadku cen kawy po falach upałów i suszy w Wietnamie i Brazylii w 2024 r.
Czytaj też: Budujesz studnię? Musisz spełnić te warunki. Prawo stawia sprawę jasno
Wzrost cen żywości najmocniej dotyka najbiedniejszych
Badacze podkreślają, że wzrost cen żywności spowodowany zmianami klimatu może wywrzeć daleko idące skutki na funkcjonowanie całych społeczeństw. Zwłaszcza że spadek dostępności żywności, szczególnie żywności pełnowartościowej i nieprzetworzonej, dotyka zwłaszcza biedniejsze grupy społeczne, które na pożywienie wydają największy procent swoich dochodów. Sytuacji nie ułatwia też fakt, że największe wzrosty występują w krajach najcieplejszych i najbiedniejszych.
Gorsza dostępność pełnowartościowej żywności i jej wpływ na zdrowie publiczne
Wzrost cen żywność przekłada się też bezpośrednio na zdrowie publiczne. „Gdy wzrost cen przesuwa wydatki konsumentów w stronę tańszych, często mniej odżywczych opcji, lub gdy ekstremalne warunki klimatyczne bezpośrednio wpływają na ceny pełnowartościowej żywności, takiej jak świeże owoce i warzywa, może to mieć konsekwencje dla jakości diety” – czytamy w „Environmental Research Letters”. „Ponieważ choroby związane z dietą są odpowiedzialne za więcej zgonów niż jakiekolwiek inne ryzyko, wzrosty cen wywołane klimatem mogą w ten sposób zaostrzyć szereg skutków zdrowotnych, od niedożywienia i towarzyszących chorób współistniejących (szczególnie u dzieci o wyższych potrzebach żywieniowych), po szereg przewlekłych schorzeń związanych z dietą, w tym chorobę wieńcową, cukrzycę typu 2 i wiele nowotworów” – przestrzegają badacze.
Wpływ cen żywności i związanej z nimi inflacji na nastroje społeczne
Ceny żywności mogą także przełożyć się na sytuację ekonomiczną i na nastroje polityczne panujące w społeczeństwie. Istnieje wiele przykładów z przeszłości pokazujących, że istnieje silna zależność między wzrostem cen żywności i związaną z nim inflacją, a niepokojami społecznymi. „Co więcej, wysokie wskaźniki inflacji mogą bezpośrednio wpływać na wyniki wyborów we współczesnych demokracjach. Na przykład wysoka inflacja zmniejszyła poparcie dla urzędujących Demokratów w wyborach w USA w 2024 roku i zwiększyła poparcie dla partii ekstremistycznych, antysystemowych i populistycznych w wyborach przeprowadzonych w gospodarkach rozwiniętych od 1948 roku. Efekty te mogą być szczególnie silne, gdy inflacja wpływa na realne płace, jak ma to miejsce w przypadku cen żywności” – czytamy.
- Tagi:
- zmiany klimatu
- ceny żywności
