Podatek od mięsa? Obliczono, ile zapłaciłoby przeciętne gospodarstwo

Źródło: Adobe Stock

Portal euronews.com analizuje temat emisji CO2 w kontekście produkcji mięsnej, produkcji żywności i rolnictwa. Unijny “podatek od mięsa” pozostaje na razie teorią. Temat jest jednak coraz mocniej poruszany m.in. w nowych badaniach naukowych z Niemiec i Wielkiej Brytanii.  

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Produkcja żywności a emisje CO2 

W badaniu z 2023 r. opublikowanym w czasopiśmie “Nature” wykazano, że metody produkcji i spożywanie żywności mogą zwiększyć ocieplenie atmosfery Ziemi o prawie 1 stopień Celsjusza do 2100 roku. Produkcji mięsnej, a w szczególności produkcji wołowiny i jagnięciny, przypisuje się jedne z najwyższych poziomów emisji CO2. Jak przeliczono, 100 gramów wołowiny odpowiada – pod kątem wysokości emisji CO2 – przejechaniu 78,7 km (źródło: co2everything.com). 

Temat jest analizowany także pod kątem korzyści wynikających z większej popularności diet roślinnych. Według szacunkowych przeliczeń badaczy, dominacja diety roślinnej (w krajach członkowskich UE) mogłaby teoretycznie zmniejszyć emisje z rolnictwa o 15 proc. 

Czytaj też:
Tak możesz zwiększyć swoją emeryturę rolniczą. KRUS wylicza, ile zyskasz

Jaką formę miałby podatek od mięsa? Propozycja badaczy z Niemiec 

Tematem zajęli się m.in. naukowcy z Poczdamskiego Instytutu Badań nad Klimatem (PIK). Według autorów nowego badania (publikacja 20 stycznia 2026 r. w czasopiśmie “Nature”), do produktów żywnościowych należałoby doliczyć koszty powiązane z produkcją oraz “koszty środowiskowe”. Zdaniem badaczy, opcją najłatwiejszą do wdrożenia byłby podatek VAT na produkty mięsne (stawka standardowa zamiast obniżonej). 

To spowodowałoby wzrost cen i spadek sprzedaży, a co za tym idzie, być może również większą popularność produktów roślinnych. Naukowcy z University of College London przeprowadzili w 2025 r. podobne przeliczenia. Jak oszacowano, pełna stawka VAT na produkty mleczne i mięso zmniejszyłaby spożycie produktów z tych grup o jedną porcję tygodniowo (dla każdego kraju UE). Co ciekawe, w przypadku Wielkiej Brytanii po podobnym zabiegu spożycie produktów mlecznych i mięsnych spadłoby o dwie porcje tygodniowo.  

Czytaj też:
„Wstaję o 4.40 i tracę ok. 8750 zł". Aż 700 rolników może porzucić branżę

Podatek od mięsa. Jak wzrósłby koszt gospodarstw w UE? 

Autorzy niemieckiego badania przygotowali kilka ciekawych wyliczeń, dotyczących teoretycznego “podatku od mięsa”. Według szacunkowych prognoz: 

• przy zniesieniu obniżonej stawki VAT na mięso, średnie wydatki na żywność w gospodarstwach domowych UE wzrosłyby o ok. 109 euro (ok. 460 zł) rocznie,
• koszty netto wyniosłyby rocznie ok. 26 euro na gospodarstwo (ok. 110 zł), jeśli uwzględni się dodatkowe wpływy z podatków (83 euro na gospodarstwo), a państwo przeznaczy je np. na świadczenia socjalne (płatność per capita). 

Kolejny scenariusz zakłada ustalenie stałej różnicy cen, która byłaby oparta o poziom emisji CO2, powiązany z każdym produktem. W przypadku tej propozycji ogólna dopłata do ceny w wysokości ok. 52 euro (ok. 219 zł) za tonę ekwiwalentu CO2 dałaby podobne korzyści (zmniejszenie emisji gazów) jak zniesienie obniżki stawki VAT za mięso.  

Czytaj też:
Litr mleka tańszy niż woda? Gorzki finał cenowych rekordów uderza w rolników

“Taki kompleksowy sygnał cenowy zmniejszyłby inne skutki dla środowiska, wykraczające poza gazy cieplarniane, nawet nieco bardziej niż selektywny sygnał cenowy VAT na mięso” – wyjaśnia autor badania, researcher Michael Sureth z Poczdamskiego Instytutu Badań nad Klimatem. 

Tu również zaproponowano równoważenie kosztów przez świadczenia socjalne. Taki zabieg miałby docelowo obniżyć koszty netto do poziomu ok. 12 euro (ok. 51 zł) rocznie dla przeciętnego gospodarstwa w UE.