Maciora - świnia, zołza, matka
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Świnie, podobnie jak inne gatunki zwierząt, odznaczają się charakterystycznym dla nich zachowaniem, jako reakcja na dane sytuacje.
Poznanie zachowań tej grupy produkcyjnej ma szczególne znaczenie, zwłaszcza, gdy doskonalenie genetyczne i optymalizacja warunków bytowych nie dają wyraźnej poprawy rezultatów i przestają być opłacalne.
Każdy hodowca chce, aby jego maciory dawały jak największą liczbę prosiąt w optymalnej kondycji, które będą osiągały jak najwyższe przyrosty lub będą stanowiły dobry materiał rodzicielski. Czasami jednak maciory okazują się wyjątkowo zgryźliwymi zołzami, które potrafią przygnieść, a nawet zjeść swoje potomstwo.
Dlaczego tak się dzieje?
Rozwiązanie takich zagadnień próbują znaleźć różne gałęzie nauki - behawioryzm, zoopsychologia, etologia czy neurofizjologia. Najodpowiedniejszą w tym wypadku okazuje się etologia, która dzięki integracji różnych badań pozwala na rozszyfrowanie zarówno prostych jak i złożonych zachowań. Wszystko sprowadza się do tego, co kształtuje takie, a nie inne działania i jak się okazuje, jest to wiele czynników: podłoże genetyczne, rasa, wiek, płeć, masa ciała, stan fizjologiczny, mikroklimat, zagęszczenie obsady, technologia i organizacja hodowli, poziom higieny, a nawet relacje między obsługą a zwierzętami. Każda z tych cech może mieć wpływ na zachowania odbiegające od wzorca gatunkowego, występowanie agresji, stany depresyjne oraz kanibalizm.
Maciory, w następstwie działania prowadzonego przez dziko-żyjące świnie, zjadają niejendokrotnie swoje błony płodowe, które stanowią źródło substancji energetycznych i odżywczych (m.in. prolaktyny, kortykosterydy, estrogeny, progesteron) dla wyczerpanej porodem matki. Zdarza się także, że maciora potrafi pożywić się prosięciem, które nie wykazuje żadnych oznak życiowych. I choć niejeden hodowca śmiało powie, że świnie są bardzo opiekuńczymi matkami, zdarzają się sytuacje, kiedy potrafią zjeść swoje zdrowe potomstwo.
- Do aktów kanibalizmu dochodzi zwykle zaraz po porodzie lub podczas pierwszego karmienia młodych. Prosięta są wtedy atakowane przez matkę, przyduszane ryjem lub całym ciałem, rozrywane zębami, a następnie zjadane - tłumaczą Roman Kołacz, Przemysław Cwynar w swoim artykule „Kanibalizm świń i inne zaburzenia behawioralne - przyczyny i zapobieganie”.
