Jak rozpoznać, że warzywom brakuje wapnia
Wapnowanie gleb jest jednym z podstawowych i najważniejszych zabiegów agrotechnicznych. Warzywa to grupa roślin, które lubią przewiewną, dobrze spulchnioną glebę, zasobną w materię organiczną o uregulowanym odczynie. Jeśli uprawiamy je na żyznych glebach, wtedy warzywa są smaczne, jędrne i dobrze wybarwione.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Zabieg wapnowania w przypadku warzyw to podstawowa czynność mająca duży wpływ na ich jakość oraz ich plonowanie. Odpowiednie pH gleby odpowiada za skuteczność pobierania składników pokarmowych z nawozów i materii organicznej. Na glebach, na których proces ten jest zakłócony i gleby są zakwaszone, zauważalny jest słaby wzrost, gorszy urodzaj oraz pogorszenie wartości przechowalniczej uprawianych warzyw. Rolnik ponosi również wyższe koszty produkcji ze względu na wydatki na zakup nawozów, które i tak nie są w pełni wykorzystane. Przy zakwaszonych glebach może wystąpić ryzyko toksyczności, ponieważ nadmiar glinu i manganu w glebie w negatywny sposób wpływa na wzrost roślin. Można powiedzieć, że bez regularnego wapnowania gleby bardzo trudno utrzymać wysoką efektywność nawożenia, a przede wszystkim stabilność plonów.
Zalety wapnowania
Wapnowanie gleb to zabieg agrotechniczny polegający na dostarczeniu do podłoża związków wapnia lub wapnia z magnezem, których zadaniem jest podniesienie odczynu pH i poprawa warunków wzrostowych roślin. Jest to inwestycja, która przynosi duże korzyści, nie tylko w okresie siewu czy sadzenia warzyw, ale w kolejnych sezonach. Cały ten proces wpływa na właściwości chemiczne i fizyczne gleby. Przekłada się na lepszą dostępność składników pokarmowych oraz większą zdolność zatrzymywania wody, co prowadzi do dobrego stanu roślin. Wapnowanie neutralizuje kwasowość gleby oraz poprawia jej strukturę. Zwiększa przyswajalność składników pokarmowych. Fosfor, potas i magnez są lepiej wykorzystywane przez rośliny, a pożyteczne bakterie szybciej rozkładają materię organiczną. Dostarczane pierwiastki - takie jak wapń i magnez - wzmacniają tkanki roślin, poprawiając ich odporność. Wapnowanie gleby wpływa także na rozwój pożytecznych mikroorganizmów glebowych np. bakterii fosforowych z rodzaju Bacillus. Warzywa do prawidłowego wzrostu i rozwoju potrzebują gleb o odczynie od lekko kwaśnego do obojętnego. Na kwaśnych glebach część warzyw początkowo dobrze wschodzi i rośnie, ale w późniejszym okresie rośliny te zdecydowanie gorzej rozwijają się i plonują, a ich korzenie bardzo często są zniekształcone, a nawet uszkodzone. Na glebach kwaśnych dochodzi często do zaburzeń w rozwoju systemu korzeniowego. Ze względu na anomalia gospodarki wodno-jonowej w zakwaszonych glebach na korzeniach mogą pojawić się różne spękania i rozwidlenia. Powoduje to, że składniki pokarmowe i woda nie są pobierane przez takie uszkodzone korzenie.
Najlepszy odczyn dla warzyw
Odczyn gleby odgrywa kluczową rolę w uprawie warzyw. To od niego w dużym stopniu zależy, czy rośliny będą efektywnie pobierać z podłoża składniki odżywcze. Dlatego zawsze należy sprawdzić odczyn i w razie potrzeby wyregulować go, biorąc pod uwagę wymagania danej rośliny. Optymalny odczyn gleby dla większości warzyw to lekko kwaśny do obojętnego, w zakresie pH 6,0–7,0. W takim środowisku składniki pokarmowe są najlepiej przyswajalne, a system korzeniowy rozwija się prawidłowo. Wykonując wapnowanie gleb pod uprawę warzyw należy pamiętać, że są gatunki które nie lubią „świeżego” wapnowania. Do nich należy: marchew, seler, burak ćwikłowy, cebula, pomidor, ogórek, groch. Takie gatunki zaleca się uprawiać w drugim roku po wapnowaniu. Wapnowania nie wykonujemy również w tym samym roku, w którym stosowany był obornik lub inny nawóz organiczny. Gleba pod uprawę warzyw powinna posiadać strukturę gruzełkowatą i odpowiednią wilgotność. Preferowane są gleby piaszczysto-glinaste najlepiej przepuszczalne, ale dobrze trzymające wilgoć. Optymalne odczyny dla gleb wynoszą: gleby bardzo lekkie od 5,1 do 5,5; lekkie od 5,6 do 6,0; średnie od 6,1 do 6,5; ciężkie od 6,6 do 7,0. Jeśli gleba posiada optymalny odczyn dla swojej kategorii, zaleca się stosować co 5 lat od 0,5 do 1 t/ha CaO w formie węglanu wapnia. Jeśli odczyn gleby jest niższy od optymalnego dla danej kategorii, należy zastosować co 2-3 lata na gleby lekkie 1,5 t/ha do 2,5 tony na gleby ciężkie. Trzeba pamiętać, że nie można wapnować zbyt dużymi dawkami wapnia gleb lekkich, ponieważ taka gleba jest bardziej kwaśna niż gleba cięższa. Lepiej stosować mniejsze dawki wapnia, ale częściej. Najlepszym okresem na przeprowadzenie wapnowania jest późne lato i jesień po zbiorach. Możliwe jest także wczesnowiosenne wapnowanie, ale z zachowaniem odstępu czasowego przed nawożeniem i siewem.
Objawy niedoboru wapnia na roślinach
Niedobór wapnia widoczny może być na wielu gatunkach. To pierwiastek, którego brak w pierwszej kolejności pojawia się na najmłodszych częściach roślin, czyli stożkach wzrostu, liściach i pędach. Na roślinach pomidorów i papryki braki tego pierwiastka uwidaczniają się w postaci suchej zgnilizny wierzchołkowej owoców. A w przypadku kalafiora, sałaty, kapusty pekińskiej i głowiaste wewnątrz główek pojawiają się charakterystyczne zbrązowienia. Niedobór wapnia w tkankach kapusty jest przyczyną zamierania blaszek liściowych, co znacznie obniża wartość handlową oferowanego towaru. „Tipburn” to choroba fizjologiczna roślin kapustnych spowodowana brakiem wapnia w glebie bądź jego zakłóconym pobieraniem. Zaburzenie to może występować w różnych fazach wzrostu kapusty, zarówno na najmłodszych liściach, jak i w fazie tworzenia główek. Na warzywach korzeniowych niedobór wapnia objawia się pękaniem korzeni, deformacjami oraz gniciem. Korzenie marchwi, pietruszki stają się bardziej podatne na porażenie przez sprawców chorób. W selerze mogą pojawiać się puste przestrzenie w odpowiedzi na niedobór wapnia. Marchew oraz inne warzywa tracą jędrność oraz trwałość przechowalniczą. Natomiast na ziemniakach brak wapnia objawia się skorkowaceniem oraz brunatnieniem miąższu, który może prowadzić do rozpadu bulw. A jak to wygląda w przypadku roślin sadowniczych? Niedostatecznie odżywione wapniem rośliny sadownicze - takie ja wiśnia i czereśnia -wykształcają drobne, pękające owoce. Natomiast owoce jabłek i gruszek mają skorkowaciałą skórkę oraz szklisty miąższ. Warto zauważyć, że braki wapnia obniżają wartość przechowalniczą warzyw i owoców.
Wpływ wapnowania na jakość warzyw
Dzięki odpowiedniemu pH zwiększa się dostępność składników pokarmowych. Sprzyja to uzyskaniu wyższych i jakościowo dobrych plonów, cechujących się smakowitością oraz trwałością. Wykonując zabieg wapnowania, należy pamiętać, że o jego skuteczności przesądza rodzaj wapna oraz termin i dawka jego stosowania. W związku z tym należy prawidłowo pobrać próbki gleby do analizy i dostarczyć je do Stacji Chemiczno-Rolniczej lub laboratorium. Analizy glebowe pozwalają określić odczyn gleby oraz zasobność w podstawowe składniki pokarmowe. Stanowi to podstawę prawidłowego nawożenia warzyw. Regularne badanie gleby zapobiega niedoborom oraz nadmiarom składników mineralnych. A dla samego producenta jest bardzo ważne, ponieważ ogranicza koszty produkcji oraz zmniejsza negatywny wpływ nawożenia na środowisko.
- Tagi:
