Ważna zmiana w handlu świniami. Te przepisy wejdą w życie już w marcu
Przypomnijmy: o zapowiadanych zmianach pisaliśmy już wcześniej na naszych łamach - wspomniane przepisy to bowiem bezpośrednia konsekwencja nowej ustawy o zdrowiu zwierząt .
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Teraz poznaliśmy nieco więcj szczegółów - resort rolnictwa przedstawił bowiem projekt nowego rozporządzenia, które ma wejść w życie w marcu 2026 roku - chodzi m.in. o konieczne zmiany w systemie IRZplus.
Alternatywny transport świń. Zielone światło od weterynarza prosto w systemie
Jak zaznacza sam resort - wspomniana zmiana w prawie może być istotna dla ponad 44 tysięcy siedzib stad trzody chlewnej w Polsce.
Przypomnijmy: do tej pory, aby przewieźć świnie do innej siedziby stada lub do rzeźni, niezbędne było papierowe świadectwo zdrowia wystawiane przez lekarza weterynarii. Nowe przepisy wprowadzają wspomniany "alternatywny system przemieszczania świń". Jak to ma działać w praktyce?
Wszystko ma być ułatwione poprzez cyfryzację. Według nowych przepisów hodowca będzie mógł zgłosić zamiar przemieszczenia zwierząt w systemie IRZplus.
Dane zgłoszenie ma być widoczne dla powiatowego lekarza weterynarii, który ma ocenić, czy dana sytuacja jest, mówiąc kolokwialnie, "czysta" - i czy zgoda na dany transport może być udzielona. Jeśli będzie zgoda - wówczas świnie będą mogły wyjechać bez papierowego świadectwa zdrowia.
Uwaga, ważne będą jednak terminy. Jak pisaliśmy bowiem wcześniej, aby skorzystać z tego ułatwienia, hodowca będzie musiał zgłosić zamiar przemieszczenia świń w systemie teleinformatycznym ARiMR co najmniej na 4 dni przed planowanym transportem.
Jeśli system zadziała sprawnie, lekarz weterynarii zweryfikuje zgłoszenie i przekaże informację zwrotną. Jeżeli badanie nie będzie wymagane (lub zostanie wykonane i zakończy się pozytywnie), rolnik otrzyma "zielone światło" na transport.
Uwaga! Trzeba będzie jednak pamiętać o dyscyplinie: po uzyskaniu akceptacji, zwierzęta muszą zostać przemieszczone "w ciągu 48 godzin lub 2 dni".
Aternatywny system przemiszczania świń. Dane w IRZplus. Jakie dane trzeba będzie podać?
I teraz ważne zmiany z nowego rozporządzenia. Aby wspomniany wyżej mechanizm zadziałał, rolnik będzie musiał bowiem podać w bazie konkretne dane.
Co trzeba będzie zatem wpisać do komputera?
Projekt rozporządzenia precyzuje listę nowych danych w systemie, które są ważne, by skorzystać z procedury "bezpapierowej". Są to:
- Numery identyfikacyjne zwierząt
- Numer siedziby stada (skąd wyjeżdżają) i numer docelowy (stado lub rzeźnia)
- Numer pośrednika - jeśli transport odbywa się przez punkt skupu lub pośrednika
- Planowaną datę i liczbę zwierząt do przewiezienia
- Dane przewoźnika: numer rejestracyjny środka transportu lub numer przewoźnika
System pozwoli również na wprowadzenie informacji o weterynarzu oraz - co kluczowe - godzinie przemieszczenia, jeśli wymaga tego sytuacja.
To rozwiązanie ma upłynnić handel i logistykę, zdejmując z hodowców i weterynarzy konieczność fizycznego przekazywania dokumentów tuż przed transportem.
IRZplus. Zmiany dla hodowców drobiu
Warto przypomnieć, że - jak także pisaliśmy wcześniej - zmiany w prawie dotyczą też hodowców drobiu. W skrócie: chodzi o ułatwienie raportowania padnięć i utylizacji w systemie.
Według opisu resortu, planowane zmiany dla sektora drobiarskiego mają dotyczyć ponad 8 tys. stad kur, 1,2 tys. indyków czy ponad 1 tys. stad gęsi.
Tutaj resort rolnictwa uszczelnia system kontroli nad tym, co dzieje się z martwymi ptakami i odpadami wylęgowymi.
W praktyce chodzi o rozdzielenie dwóch faktów, które dotychczas mogły się w raportach zlewać: momentu padnięcia i momentu wywózki do utylizacji.
Baza danych zostanie więc rozbudowana o szczegółowe pola dotyczące zdarzeń innych niż ubojowe (czyli np. wspomnianych padnięć lub zabicia z nakazu weterynaryjnego).
Dany hodowca drobiu będzie musiał zaraportować:
- Datę padnięcia (lub datę zabicia z nakazu)
- Datę przekazania zwłok/jaj do zakładu przetwórczego (spalarni)
- Liczbę przekazanych zwłok/jaj
- Masę przekazanych zwłok/jaj
- Informacje z dokumentu handlowego potwierdzającego odbiór odpadów
Przypomnijmy: w przypadku hodowli drobiu na większą skalę często zdarza się, że padłe sztuki są gromadzone w chłodniach i odbierane przez firmę utylizacyjną raz na jakiś czas. Nowy system ma wyraźnie pokazywać, że np. dane ptaki padły we wtorek, ale zostały odebrane dopiero w czwartek. Ma to kluczowe znaczenie dla śledzenia chorób zakaźnych (np. grypy ptaków) i uszczelnienia systemu bezpieczeństwa żywności.
Według planów nowe przepisy mają wejść w życie już niebawem - od 18 marca 2026 r. Termin ten jest zgrany z wejściem w życie przepisów nowej ustawy o zdrowiu zwierząt dotyczących systemów przemieszczania.
