Kulawizny macior, słabe prosięta i martwica ogonów – jak zapobiec?

Źródło: wiescirolnicze.pl

Jaką rolę w funkcjonowaniu zwierząt odgrywa witamina D?

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Witamina D ogrywa ważną rolę w wielu funkcjach biologicznych organizmu. Jest niezbędna do wchłaniania wapnia z jelit, co przyczynia się do utrzymania zdrowych kości i prawidłowej homeostazy mineralnej, wspiera rozwój i wzrost mięśni szkieletowych, bierze udział w regulacji funkcji odpornościowych oraz wpływa na procesy rozrodcze, takie jak czas porodu czy żywotność i aktywność nowonarodzonych prosiąt. 

Jak zbadać poziom witaminy D u świń? Prosta metoda z kroplą krwi

 Anita Urbańczyk, ekspert techniczny w zakresie żywienia i hodowli trzody chlewnej w firmie dsm - firmenich 

Jak można zbadać poziom witaminy D u świń?  
Aby zbadać poziom witaminy D u świń, najprostszym sposobem jest pobranie kropli krwi z ucha na specjalnie przygotowany obszar umieszczony na karcie DBS (ang. Dry Blood Sample) i przesłanie jej do laboratorium celem oznaczenia poziomu 25-OH-Vit.D we krwi. Jest to metoda bardzo prosta, nieinwazyjna i nie wymagająca specjalistycznego sprzętu ani procedur zarówno przy pobraniu prób, jak i przesłaniu do laboratorium. 
System SciTell DBS Analytics umożliwia każdemu hodowcy zamówienie zestawu jak i pobranie prób krwi samodzielnie oraz przesłanie za pośrednictwem kuriera bezpośrednio do laboratorium. Wyniki udostępnianie są w formie mailowej bądź w aplikacji w ciągu 5-7 dni roboczych. Metoda ta cieszy się dużym zainteresowaniem zarówno wśród hodowców, jak i lekarzy weterynarii, którzy cenią sobie jej prostotę i szybki dostęp do wyników. 

Suplementacja witaminy D w paszy

 Jak suplementowana jest świniom witamina D?              
 Witamina D w naturalny sposób jest syntezowana przez zwierzęta w procesie endogennej syntezy skórnej pod wpływem promieniowania ultrafioletowego ze słońca. Trzoda chlewna w standardowym systemie produkcji nie ma możliwości samodzielnej syntezy witaminy D z promieni słonecznych, gdyż utrzymywana jest w wewnątrz budynków, przez co jedynym sposobem jej dostarczenia jest suplementacja w paszy. Witamina D zawarta w paszy musi przejść proces podwójnej hydroksylacji w organizmie zachodzący w wątrobie i w nerkach, aby została przekształcona do tzw. formy hormonalnej (1,25-OH-witamina D) dostępnej dla zwierząt. Tak więc zwierzę potrzebuje sprawnie działającej wątroby i nerek, aby udostępnić i w pełni skorzystać z dostarczonej w paszy witaminy D. 
Czym charakteryzuje się brak witaminy D u macior, prosiąt i tuczników?
Bazując na dostępnych danych dotyczących zawartości witaminy D we krwi u trzody chlewnej w większości przypadków diagnozuje się jej niedobory wynikające z nieodpowiedniej jej suplementacji, niskiej biodostępności bądź zaburzeń w procesach metabolizmu samej witaminy D w organizmie zwierząt. Witamina D w znaczący sposób wpływa na wzrost i rozwój prosiąt już w życiu prenatalnym. Wystarczająca suplementacja loch w okresie ciąży wpływa pozytywnie nie tylko na lochę, ale również na rozwój i ilość wykształcających się włókien mięśniowych u rozwijających się prosiąt, co w późniejszym okresie, w życiu postnatalnym, w okresie intensywnego wzrostu (faza grower/finiszer) przekłada się na większe predyspozycje dziennych przyrostów masy ciała.
Niedobory witaminy D występujące u loch objawiają się nie tylko w postaci widocznych kulawizn (jedna z przyczyn brakowania loch), ale również wydłużeniem czasu porodu, ze względu na zaburzenie prawidłowej fizjologii wapnia, co skutkuje wycieńczeniem lochy i uzyskaniem słabszych, mniej żywotnych prosiąt. Prosięta urodzone od loch z niedoborami witaminy D wstają później i również później zaczynają pobierać siarę, tak ważną dla kształtowania ich własnej odporności. 
Niedobory witaminy D u zwierząt rosnących, jak prosięta, warchlaki czy tuczniki mogą objawiać się problemami z mineralizacją kości, zaburzeniami w układzie kostno-szkieletowym, deformacjami i widocznymi kulawiznami. Ponadto coraz częściej łączy się występowanie tzw. zespołu zapalenia i martwicy świń (ang. SINS – Swine Inflammation and Necrosis Syndrome), objawiające się widocznymi zmianami martwiczymi uszu i ogonów, z występowaniem niedoborów witaminy D i upośledzeniem prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego zwierząt. 

Niedobory witaminy D u macior: dłuższy poród, kulawizny i słabe prosięta

Jak zapobiegać występowaniu niedoborów witaminy D?          
Warto zbadać aktualny status witaminy D we krwi, aby móc określić wielkość występowania ewentualnych jej niedoborów. Ponadto zaleca się również analizę występowania mikotoksyn w skarmianych paszach celem wyeliminowania obciążenia wątroby, niezbędnej w procesie prawidłowego metabolizmu witaminy D. Zaleca się stosowanie dezaktywatorów mikotoksyn, szczególnie dla loch oraz prosiąt celem wykluczenia negatywnego wpływu mikotoksyn zawartych w paszach na organizm zwierząt oraz wsparcia funkcjonowania wątroby. Warto zastanowić się nad zastosowaniem w paszy tzw. aktywnej formy witaminy D, która nie wymaga przekształcenia w wątrobie, gdyż jest już formą po tzw. pierwszej hydroksylacji (forma 25-OH-witamina D). Forma ta cechuje się wysoką biodostępnością i pozwala w krótkim czasie uzupełnić niedobory witaminy D, zwiększając jej poziom we krwi. 

                                                                                                                                                                                 Rozmawiała

                                                                                                                                                                                Elżbieta Rzepczyk 

Czytaj też:
To powoduje duże straty w hodowli trzody chlewnej