Unia majstruje przy przepisach o maszynach rolniczych. Branża alarmuje: to może wpłynąć na ceny
Zgodnie z planami od przyszłego roku nastąpią zmiany w unijnym tzw. rozporządzeniu maszynowym.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
W praktyce chodzi o aktualizację różnych wymogów w kontekście m.in. tzw. deklaracji zgodności UE - w branży maszynowej to kluczowy dokument potwierdzający, że dana maszyna spełnia unijne wymagania bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Według założeń - wszystko ma wejść w życie od końcówki stycznia 2027.
Tymczasem jakiś czas temu unijni decydenci przedstawili także duży pakiet różnych uproszczeń w unijnym prawie - znany jako Ombinus IV.
I właśnie o ten najnowszy unijny projekt legislacyjny, który zakłada także szereg zmian w rolnictwie, chodzi.
Zmiany w unijnym rozporządzeniu maszynowym i Omnibus IV. Branża alarmuje
Siedem głównych europejskich stowarzyszeń przemysłowych (w tym właśnie CEMA, reprezentująca producentów maszyn rolniczych) opublikowało 17 lutego 2026 r. alarmujący komunikat prasowy. Wynika z niego jasno: uproszczenia zapisane w Omnibus IV traktują sektor maszynowy niesprawiedliwie - względem innych.
Co dokładnie planuje Unia - a co niepokoi producentów?
Sercem problemu jest wspomniana tzw. Deklaracja Zgodności (ang. Declaration of Conformity - DoC). To absolutnie kluczowy dokument, swoisty "paszport" maszyny, potwierdzający, że sprzęt spełnia unijne normy bezpieczeństwa.
Zgodnie z wciąż wdrażanym nowym Rozporządzeniem Maszynowym (UE) 2023/1230, producenci mieli mieć wybór: dostarczać ten dokument w formie papierowej lub cyfrowej. Jednak pakiet Omnibus IV nagle zmienia zasady gry w jej trakcie.
Dokument ma być wyłącznie cyfrowy, a co gorsza - sektor maszynowy jako jedyny ze wszystkich branż objętych nowym prawem został pozbawiony 24-miesięcznego okresu przejściowego.
- Zgodnie z obecnym projektem Omnibus IV sektory objęte Rozporządzeniem Maszynowym (UE) 2023/1230 są jedynymi sektorami produktów wyłączonymi z 24-miesięcznego okresu przejściowego przyznanego wszystkim innym branżom objętym pakietem legislacyjnym. Podczas gdy inne sektory skorzystałyby z dwuletniego okresu dostosowawczego w zakresie obowiązkowych elektronicznych deklaracji zgodności, producenci maszyn musieliby spełnić te wymogi bezpośrednio od dnia rozpoczęcia stosowania Rozporządzenia Maszynowego w styczniu 2027 r., bez dodatkowego okresu przejściowego - czytamy w komunikacie, opublikowanym niedawno przez CEMA, a pod którym podpisało się znacznie więcej organizacji (ich pełna lista na końcu).
Branża maszynowa alarmuje wprost: podczas gdy inni producenci dostaną dwa lata na dostosowanie swoich systemów informatycznych i linii produkcyjnych, twórcy ciągników, kombajnów czy ładowarek muszą być gotowi na "już" - a dokładnie na styczeń 2027 roku, kiedy wspomniane rozporządzenie maszynowe zacznie obowiązywać.
Co to oznacza dla rolnika? Jak zaznaczają przedstawiciele branży, produkcja nowoczesnych maszyn rolniczych to lata badań, projektowania i testów. To niezwykle złożone łańcuchy dostaw. Wymuszenie nagłych, natychmiastowych zmian w systemach informatycznych to potężne koszty - zwłaszcza dla mniejszych producentów. A w ekonomii nie ma cudów: wyższe koszty produkcji i ryzyko prawne na końcu zawsze przekładają się na wyższą cenę maszyny w salonie dealerskim.
To jednak nie koniec zarzutów. Kolejny punkt zapalny to poprawka wprowadzona przez Parlament Europejski. Europosłowie wymyślili, że dostęp do wspomnianej Deklaracji Zgodności ma być "bezpośredni" - poprzez kod QR przypisany do każdej indywidualnej maszyny. Zamiast dedykowanych stron internetowych producenta - gdzie użytkownik wpisywałby numer seryjny lub inne dane identyfikacyjne, by pobrać dokument, Unia chce pojedynczych kodów dla każdego egzemplarza. Co w tym złego? Producenci twierdzą, że to kolejne obciążenie administracyjne i krótkoterminowe koszty, które nie przynoszą żadnych wymiernych korzyści w zakresie egzekwowania prawa.
Chodzi także o bezpieczeństwo - rezygnacja z zabezpieczonych portali na rzecz prostych kodów QR - jak alarmuje branża - może drastycznie zwiększyć ryzyko cyberataków i oszustw (np. fałszowania kodów naklejanych na maszyny).
Ostatni element przytaczanego dokumentu dotyczy starych, dobrych instrukcji obsługi. Parlament Europejski zaproponował, aby wydłużyć czas, w którym można zażądać papierowej wersji instrukcji. Wymyślono podział: 24 miesiące dla "konsumentów" i 6 miesięcy dla "użytkowników profesjonalnych".
Brzmi sensownie? Tylko w teorii. W praktyce unijne prawo... nie definiuje spójnie pojęcia "konsumenta" w tych przepisach. Wyobraźmy sobie sytuację: rolnik kupuje maszynę. Czy jest konsumentem, bo prowadzi małe gospodarstwo rodzinne, czy użytkownikiem profesjonalnym, bo jest to jego narzędzie pracy i prowadzi działalność rolniczą? Producenci i dealerzy nie mają żadnych prawnych i praktycznych narzędzi, aby weryfikować status osoby żądającej papierowej instrukcji. Dlatego - jak zaznaczają - może to rodzić prawną niejednoznaczność i pole do niepotrzebnych sporów.
Czego domaga się zatem branża? Siedem zjednoczonych organizacji przemysłowych wprost apeluje do Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady UE "o zdrowy rozsądek i zrównoważone podejście".
Postulaty są trzy, bardzo konkretne:
Po pierwsze, równe traktowanie. Chodzi o przyznanie sektorowi maszynowemu takich samych 24 miesięcy okresu przejściowego w ramach pakietu Omnibus IV, jakie dostają inni.
Po drugie, cyfrowe bezpieczeństwo. Chodzi o usunięcie obowiązku "bezpośredniego dostępu" (indywidualnych kodów QR) na rzecz bezpieczniejszych rozwiązań gwarantujących dostęp do Deklaracji Zgodności.
I w końcu po trzecie, klarowność prawa. Chodzi o usunięcie przepisów w kontekście wydawania papierowych instrukcji.
Jak zaznaczają wprost producenci, cyfryzacja powinna upraszczać życie, wzmacniać europejski przemysł i być sprawiedliwa dla każdego sektora. Tymczasem obecny kształt Omnibusa IV, zamiast upraszczać, komplikuje, grożąc osłabieniem konkurencyjności europejskich producentów.
Kto stoi za apelem? Lista sygnatariuszów
Komunikat z 17 lutego 2026 r. to sojusz siedmiu kluczowych graczy europejskiego przemysłu:
- CECE - Komitet Europejskiego Sprzętu Budowlanego
- CECIMO - Europejskie Stowarzyszenie Technologii Wytwarzania
- CEMA - Europejskie Stowarzyszenie Maszyn Rolniczych (reprezentujące sektor rolniczy)
- EGMF - Europejska Federacja Przemysłu Maszyn Ogrodniczych
- EUnited - Europejskie Stowarzyszenie Przemysłu Inżynieryjnego
- FEM - Europejska Federacja Transportu Bliskiego i Magazynowania
- ATVEA - Europejskie Stowarzyszenie Przemysłu Pojazdów Terenowych (ATV)
