Podział działki rolnej nie zawsze jest możliwy. Oto wyjątki

Źródło: Adobe Stock

Zasady dotyczące podziału działki rolnej wynikają przede wszystkim z przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Podział działki rolnej: Na czym polega i w jaki sposób można go przeprowadzić?

Podział działki rolnej polega na wydzieleniu z większej nieruchomości jednej lub więcej nowych działek. Podziału dokonuje się m.in. w przypadku chęci uporządkowania granic, dzierżawy części gruntów, a także planów sprzedaży, darowizny, podziału majątku czy przekształcenia w działkę budowlaną.

Czytaj też: Nie wszyscy mogą kupić ziemię rolną w Polsce. Oto warunki, które trzeba spełnić

Istnieją dwa tryby podziału działki rolnej:

• tryb administracyjny – wymaga uzyskania decyzji administracyjnej od odpowiedniego organu (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na położenie nieruchomości);
• tryb uproszczony, nazywany także geodezyjnym lub rolnym – jest to tzw. podział na zgłoszenie, który nie wymaga decyzji administracyjnej.

Tryb uproszczony podziału działki rolnej może być czasami stosowany w odniesieniu do nieruchomości, które w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczone są na cele rolne lub leśne, natomiast w przypadku braku takiego planu – są wykorzystywane na cele rolne lub leśne. Pod tym ostatnim pojęciem, jak wynika z ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozumieć należy „[…] nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu”.

Tryb uproszczony podziału działki rolnej nie może być jednak zastosowany np. w sytuacji, kiedy podział ten spowoduje konieczność wydzielenia nowych dróg lub jeśli powstałe w wyniku podziału działki będą mniejsze niż 0,30 ha.

Czytaj też:
Dodatkowe świadczenie z KRUS. Niewielu ojców-rolników wie, że im też się należy

Kiedy podział działki rolnej jest niemożliwy?

Istnieją jednak sytuacje, w których podział działki rolnej jest niemożliwy. Ma to miejsce, gdy:

• w jego wyniku powstaną działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha (30 arów) – przepis ten wynika z art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami i ma na celu przeciwdziałanie nadmiernemu rozdrobnieniu gruntów rolnych; od zasady tej istnieją pewne wyjątki, które omówione zostaną niżej;
• powstałe w jego wyniku działki nie będą miały dostępu do drogi publicznej – działki muszą bowiem mieć dostęp do drogi publicznej, który może być zapewniony również przez wydzielenie drogi wewnętrznej i ustanowienie na niej odpowiednich służebności dla wydzielonych działek lub ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych w sytuacji, w której nie można wydzielić drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem;
• nie spełni wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub decyzji o warunkach zabudowy (WZ) np. w zakresie minimalnej powierzchni czy szerokości działek;
• jest niezgodny z innymi przepisami, np. dotyczącymi ochrony środowiska czy zabytków.

Czytaj też: Co trzeba robić, by zasiedzieć działkę sąsiada? Ważny wyrok Sądu Najwyższego

Kiedy możliwy jest podział działki rolnej, w wyniku którego powstaną działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha?

Podział działki rolnej jest niemożliwy, jeśli w jego wyniku powstaną działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha. Istnieją jednak pewne wyjątki od tej zasady. Podział działki rolnej na działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha jest możliwy:

• gdy działka będzie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości;
• w celu dokonania regulacji granic pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami – w tej i powyższej sytuacji w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określony musi zostać termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna;
• w celu wydzielenia działki pod drogę wewnętrzną;
• w przypadkach wskazanych w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podział działki rolnej na działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha jest możliwy, jak wynika z art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku:

• zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków;
• wydzielenia działki budowlanej, jeżeli budynek został wzniesiony na tej działce przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze;
• wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa;
• realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami lub z odrębnych ustaw;
• realizacji przepisów dotyczących przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów;
• realizacji przepisów dotyczących przekształceń własnościowych albo likwidacji przedsiębiorstw państwowych lub samorządowych;
• wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej;
• wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej;
• wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego albo decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie CPK w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym;
• wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych;
• wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla oraz kamienic przy ulicy Królewskiej w Warszawie;
• wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowy strzelnic realizowanych przez uczelnie na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o inwestycjach w zakresie budowy strzelnic realizowanych przez uczelnie;
• wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego;
• wydzielenia działek gruntu na terenach zamkniętych.