Działalność gospodarcza na wsi. O tym powinien pamiętać rolnik ryczałtowy
Wspomniane zagadnienia regulowane są przede wszystkim przez: ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Jak założyć działalność gospodarczą będąc rolnikiem ryczałtowym?
Czynności związane z założeniem działalności gospodarczej przez rolnika nie różnią się od tych, które musi wykonać osoba niebędąca rolnikiem. Tym samym założenie firmy przez rolnika wymaga wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Może to zrobić online lub osobiście w urzędzie gminy. Rejestrując firmę musi wybrać kod PKD, a więc przypisać działalność do określonego kodu w Polskiej Klasyfikacji Działalności. Musi także dokonać wyboru formy opodatkowania działalności. W tym czasie może również założyć osobisty lub firmowych rachunek bankowy.
Status rolnika ryczałtowego: Na czym polega?
W kontekście pozarolniczej działalności gospodarczej warto przypomnieć, na czym polega status rolnika ryczałtowego.
Rolnik może wybrać jeden z dwóch statusów: rolnik ryczałtowy lub czynny podatnik VAT. Wielu rolników wybiera pierwszą z opcji, która jest prostsza, minimalizuje formalności i konieczność prowadzenia skomplikowanej ewidencji. Rolnik ryczałtowy, w myśl ustawy o podatku od towarów i usług, to rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczący usługi rolnicze, korzystający ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika zobowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Aby uzyskać status rolnika ryczałtowego, należy spełnić łącznie trzy poniższe warunki:
- dokonywanie dostaw produktów rolnych lub świadczenie usług rolniczych w ramach prowadzonej przez siebie działalności rolniczej;
- korzystanie ze stosownego zwolnienia od podatku od towarów i usług (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 Ustawy o VAT);
- brak zobowiązania do prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie odrębnych przepisów.
Rolnik może jednak zrezygnować ze wspomnianego zwolnienia z VAT, składając w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Wówczas jednak przestaje być rolnikiem ryczałtowym i staje się czynnym podatnikiem VAT.
Rolnik ryczałtowy prowadzący działalność gospodarczą a PIT
Jak wynika z art. 2. ust. 1. pkt 1 przepisów ustawy o PIT, podstawowa działalność rolnicza nie podlega tej ustawie. W związku z tym rolnik nie płaci PIT i nie składa deklaracji PIT. Obowiązek PIT dla rolnika powstaje jedynie, gdy prowadzi on tzw. działy specjalne produkcji rolnej (np. hodowla określonych zwierząt czy uprawa w szklarniach ogrzewanych).
Inaczej sytuacja wygląda w przypadku rolnika ryczałtowego prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą. W takiej sytuacji dochody z tej działalności podlegają pod ustawę o PIT. W celu rozliczenia dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej rolnik ma do wyboru trzy główne formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych:
- na zasadach ogólnych według skali podatkowej (stawka podatkowa 12 proc. i 32 proc.),
- podatek liniowy – 19 proc. stawka podatku,
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Czytaj też: Dzierżawa ziemi rolnej a PIT: Kiedy musisz zapłacić podatek?
Rolnik prowadzący działalność gospodarczą: Kiedy może być ubezpieczony w KRUS?
Dla rolnika ryczałtowego prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą ważną kwestią jest ubezpieczenie. Jak wynika z art. 5a Ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, rolnik prowadzący firmę może zachować prawo do ubezpieczenia w KRUS, po spełnieniu kilku warunków:
- przez co najmniej 3 lata przed rozpoczęciem działalności nieprzerwanie podlegać ubezpieczeniu w KRUS w pełnym zakresie;
- nadal prowadzić działalność rolniczą lub stale pracować w gospodarstwie rolnym (obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego) lub w dziale specjalnym;
- złożyć oświadczenie o kontynuowaniu ubezpieczenia w KRUS w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej;
- nie być pracownikiem i nie pozostawać w stosunku służbowym;
- nie mieć ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
- kwota należnego podatku od przychodów z działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy – w przypadku prowadzenia wówczas działalności – nie może przekraczać kwoty granicznej.
Wspomniana kwota graniczna wynosi obecnie 4576 zł. Przekroczenie tej kwoty skutkuje wyłączeniem rolnika prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą z ubezpieczenia społecznego rolników (KRUS) i objęcie go ubezpieczeniem społecznym w systemie powszechnym (ZUS).
Należy pamiętać jeszcze o tym, że zgodnie z art. 17 Ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, rolnik ryczałtowy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą ma obowiązek opłacać w KRUS miesięczną składkę podstawową na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w podwójnym wymiarze. Z kolei składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe oraz macierzyńskie jest przez niego nadal opłacana w pojedynczej wysokości.
