Przechodzisz na ryczałt? Sprawdź, co z podatkiem od środków trwałych!
Sposób postępowania ze środkami trwałymi wykorzystywanymi przez rolnika w przypadku zmiany formy opodatkowania jest ważny zarówno przy ich sprzedaży, przekazaniu w formie darowizny oraz przeniesieniu do majątku osobistego.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
– Każda z tych czynności wiąże się z obowiązkami wynikającymi z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (VAT), zwłaszcza jeśli przy nabyciu tych środków trwałych rolnik dokonał odliczenia VAT. Niezależnie od zmiany formy opodatkowania, fiskus może wymagać rozliczenia podatku należnego od wartości rynkowej środka trwałego, który zmienia swoje przeznaczenie – mówi Dominika Michalska, specjalistka ds. rozliczeń w zespole doradców Agraves.
Po przejściu na ryczałt, rolnik ma kilka opcji w odniesieniu do posiadanych środków trwałych.
Pozostawienie środków trwałych w działalności
Jeżeli rolnik po przejściu na ryczałt decyduje się nadal wykorzystywać środek trwały w ramach prowadzonej działalności, dochodzi do zmiany jego przeznaczenia z działalności opodatkowanej na działalność zwolnioną z VAT.
– W takiej sytuacji powstaje obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego w zakresie niewykorzystanej jeszcze części pięcioletniego okresu korekty – mówi specjalistka Agraves.
Przykładowo, rolnik zakupił maszynę w 2022 r. za 250 000 zł netto, odliczając 57 500 zł VAT. W 2025 r. przechodzi na ryczałt. Środek trwały był wykorzystywany przez 3 lata w działalności opodatkowanej, więc pozostały okres korekty wynosi 2 lata.
Korekta VAT wyniesie 2/5 × 57 500 zł = 23 000 zł.
– Kwotę tę należy wykazać w deklaracji VAT za okres, w którym nastąpiła zmiana przeznaczenia środka trwałego, czyli za miesiąc poprzedzający utratę statusu podatnika VAT czynnego – wyjaśnia Dominika Michalska.
Nieodpłatne przekazanie środka trwałego (darowizna)
Nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa, w tym również środków trwałych, traktowane jest jak odpłatna dostawa towarów, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT przy ich nabyciu.
– W konsekwencji, przekazanie maszyny, np. na rzecz członka rodziny lub do majątku prywatnego, skutkuje obowiązkiem naliczenia podatku VAT według wartości rynkowej na dzień przekazania. W praktyce fiskus może domagać się zwrotu VAT w pełnej wysokości, jaka została pierwotnie odliczona, o ile nie została wykazana wyraźna utrata wartości środka trwałego – tłumaczy Dominika Michalska.
Sprzedaż środka trwałego przed przejściem na ryczałt
Z podatkowego punktu widzenia najkorzystniejszym rozwiązaniem jest sprzedaż środka trwałego jeszcze przed utratą statusu podatnika VAT czynnego. Sprzedaż ta podlega opodatkowaniu VAT (standardowo 23%), ale nie skutkuje obowiązkiem korekty wcześniej odliczonego podatku.
– Sprzedaż nie powoduje bowiem zmiany przeznaczenia środka trwałego, a jednocześnie zapewnia wpływ finansowy i umożliwia zamknięcie rozliczeń VAT w sposób neutralny podatkowo – mówi specjalistka Agraves.
Kluczowe jest jednak to, że transakcja musi zostać przeprowadzona przed złożeniem wniosku o wykreślenie z rejestru VAT. Cena sprzedaży powinna być zgodna z wartością rynkową.
Przykładowo, rolnik posiada maszynę nabytą w 2021 roku, od której odliczył 60 000 zł VAT. Planuje przejście na ryczałt od sierpnia 2025 r. W czerwcu dokonuje sprzedaży maszyny za 180 000 zł netto + 41 400 zł VAT. Transakcja ta nie powoduje obowiązku korekty VAT, a rolnik uzyskuje środki finansowe oraz zamyka rozliczenie VAT w sposób prawidłowy.
