Rolnicy zarabiają 5 tys. zł na ha. Absurd? Jest szansa na zmiany w obliczeniach
Niezwykle ogromne emocje budzi sprawa publikowanego corocznie średniego dochodu z jednego hektara przeliczeniowego. Zgodnie z danymi, z którymi chętnie dzieli się Główny Urząd Statystyczny, przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosi około 5 400 zł.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Rolnicy nie zgadzają się z danymi GUS
Wielu rolników, przyglądając się tym wartościom, chwyta się za głowę i kategorycznie nie zgadza się z nimi. Dość sceptycznie w kwestii aż tak wysokich zarobków wypowiedział sie nawet minister rolnictwa Stefan Krajewski
- Wiem, że zwłaszcza w tak trudnym pod względem opłacalności produkcji roku ten statystyczny roczny dochód (...) jest niezwykle ważny. I jego wysokość może budzić wątpliwości i pytania - przyznawał podczas spotkania minister rolnictwa Stefan Krajewski.
Pojawia się zatem pytanie, czy metoda obliczania dochodów jest prawidłowa? O potrzebie wprowadzenia zmian w tej kwestii dyskusja trwa od dawna.
Izby rolnicze: GUS podaje przychód a nie dochód
W ostatnim czasie wniosek w sprawie modyfikacji systemu obliczania wskaźnika średniego dochodu z hektara do resortu rolnictwa złożyła Krajowa Rada Izb Rolniczych. Jak wskazała, obecna metoda, stosowana przez Główny Urząd Statystyczny (GUS), w praktyce określa raczej przychód z gospodarstwa niż rzeczywisty dochód netto, co stawia wielu rolników w niekorzystnej sytuacji.
- Wskaźnik „z 1 ha przeliczeniowego” nie odzwierciedla indywidualnej sytuacji – KRIR wskazuje, że w wielu gospodarstwach koszty produkcji, struktura produkcji (roślinna vs zwierzęca), wielkość gospodarstwa czy warunki prowadzenia produkcji mogą znacząco odbiegać od uśrednionych danych - wyjaśnia Paweł Dopierała z Wielkopolskiej Izby Rolniczej.
Dalej zauważa, że zbyt wysoka wartość wskaźnika wpływa negatywnie na uprawnienia – jeżeli dochód wykazywany statystycznie jest zawyżony względem rzeczywistości gospodarstwa, skutkuje to m.in. utratą prawa do stypendium lub pomocy socjalnej.
ARIMR powinno wystawiać każdemu rolnikowi na wniosek potwierdzenie dochodu?
Wielkopolska Izba Rolnicza wskazuje, że KRIR postulowała, by dla każdego gospodarstwa rolnik mógł na wniosek uzyskać potwierdzenie dochodu gospodarstwa sporządzone przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) na podstawie danych o powierzchni upraw i produkcji zwierzęcej oraz wskaźników kosztów i dochodowości opracowanych przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (IERiGŻ).
Jakie dane bierze GUS do obliczania wysokości zarobków rolników?
Jak do tej sprawy odniósł się resort rolnictwa? W piśmie, który skierował do samorządu rolniczego 4 listopada podał, że wskaźnik przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego obliczany jest na podstawie danych pochodzących ze źródeł statystycznych oraz danych administracyjnych.
Istotne jest zatem to, jakie dane wykorzystywane są do obliczenia wskaźnika dochodów z produkcji rolnej. I, jak podaje GUS, w zakresie prac zespołu do spraw pogłębionego przeglądu metodologii w tej kwestii bierze się pod uwagę:
- rolniczą produkcję globalną,
- dotacje do produktów,
- zużycie pośrednie,
- dotacje dla producentów,
- koszty związane z zatrudnieniem,
- podatki związane z produkcją (od własności i użytkowania ziemi, budynków i innych budowali, środków transportu wykorzystywanych w celach produkcyjnych),
- salda odsetek od depozytów, pożyczek i kredytów,
- podatki od dochodów i majątku (podatek rolny i leśny),
- składki netto na ubezpieczenia społeczne,
- saldo składek i odszkodowań z tytułu pozostałych ubezpieczeń osobowych i majątkowych, pozostałe transfery bieżące (opłaty administracyjne, opłaty na rzecz organizacji związkowych, fundacji), liczba hektarów przeliczeniowych.
Czy zmieni się system obliczania dochodu z 1 ha?
Resort rolnictwa zuważył, że w systemie wyliczania dochodu z hektara należałoby wprowadzić zmiany.
- Wprowadzenie rozwiązania, zgodnie z którym wyliczenie dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych dokonywane miałoby być przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie posiadanych danych o powierzchni poszczególnych upraw (powierzchnia w ha fizycznych) i liczbie zwierząt oraz danych z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o wysokości dochodów, wymagałoby opracowania metodyki ustalania dochodu z każdego rodzaju działalności rolniczej. Ponadto wprowadzenie takich zmian wymagałoby pogłębionej analizy skutków wdrożenia nowych rozwiązań - przytacza stanowisko ministerstwa Wielkopolska Izba Rolnicza.
Co to oznacza? Ministerstwo rolnictwa nie odrzuca całkowicie postulatów rolników i jest szansa na zmiany.
- Jednak na dziś nie ma gwarancji konkretnego harmonogramu czy wejścia w życie nowych regulacji i pewnie na konkretne rozwiązania przyjdzie nam poczekać - dodaje Paweł Dopierała z WIR.
