Mercosur i widmo upadku gospodarstw oraz firm. "Mechanizmy ochronne są pozorne"

Źródło: Canva

Organizacje rolnicze, ekologiczne i pracownicze ostrzegają, że porozumienie UE–Mercosur zaszkodzi europejskim rolnikom, pracownikom, konsumentom i środowisku.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Umowa z Mercosur jeszcze w tym roku?

Widmo podpisania porozumienia o współpracy handlowej między UE i krajami Ameryki Południowej jest coraz bliżej. Pojawiły się sygnały o tym, że zaproponowany termin na sfinalizowanie umowy to 20 grudnia.

Czytaj też:
Umowa z Mercosur może być podpisana jeszcze przed Bożym Narodzeniem

Mercosur i mechanizmy ochronne dla europejskich rolników

Środowiska rolniczego nie przekonują zapewnienia KE o uruchomieniu mechanizmów ochronnych. Zapowiedzi o wsparciu sektora rolno – spożywczego określają jako pozorne i nieskuteczne. Rekompensaty, które Bruksela zapowiedziała, w związku z ewentualnymi negatywnymi skutkami umowy z państwami Mercosur to kilka miliardów euro, które miałyby się znaleźć w przyszłym budżecie UE. Pojawiają się wątpliwości, czy byłyby to dodatkowe środki. Istnieje obawa, że KE będzie chciała przesunąć pieniądze z innych działów. A finalnie budżet i tak by się nie zmienił. Takie zabezpieczenie, zdaniem branży rolnej, jest iluzoryczne.

- Mechanizmy ochronne są jedynie narzędziem komunikacyjnym mającym „sprzedać” porozumienie. Progi i wyzwalacze są nieistotne lub ustawione tak wysoko, że ich aktywacja byłaby niemal niemożliwa, przez co nie zapewniają realnej ochrony zagrożonym sektorom. Tak zwana klauzula ochronna nie ma praktycznego znaczenia, nie zapewniając zabezpieczenia przed strukturalnymi zaburzeniami rynku i nieuczciwą konkurencją. Porozumienie błędnie przedstawia również ochronę środowiska, pracy i lasów, ponieważ jego rzekome klauzule są niewykonalne, bez mechanizmów sankcji zapewniających przestrzeganie. W rezultacie dziesiątki tysięcy hektarów ziemi pozostają zagrożone corocznym wylesianiem – czytamy w komunikacie przesłanym przez porozumienie.

Niższe standardy, więcej pestycydów

Jak wskazują organizacje, porozumienie UE-Mercosur grozi umożliwieniem niekontrolowanego importu ryżu, drobiu, wołowiny, cukru, kukurydzy i etanolu bez ceł, z czego znaczna część jest produkowana przy zastosowaniu znacznie słabszych standardów niż te obowiązujące w UE. Budzi to, jak alarmuje, poważne obawy dotyczące dumpingu środowiskowego i społecznego

- Producenci z Mercosur często działają bez rygorystycznych zabezpieczeń dotyczących standardów pracy, wylesiania czy stosowania pestycydów – wyjaśniają europejskie organizacje sprzeciwiające się podpisaniu umowy.

Jak dalej tłumaczą, ponad 30 substancji czynnych dopuszczonych do stosowania w uprawie trzciny cukrowej w Brazylii jest zakazanych w uprawie buraka cukrowego w UE. A w przypadku uprawy kukurydzy -  zakaz ten w krajach Wspólnoty obejmuje aż 52% substancji dopuszczonych w Ameryce Południowej.

- Postanowienia dotyczące zrównoważonego rozwoju w porozumieniu nie są ani wiążące, ani wystarczające, aby zapobiegać negatywnym skutkom zdrowotnym, środowiskowym i zatrudnieniowym, pozostawiając rolników i gospodarkę UE narażonych na nieuczciwą konkurencję – informują organizacje rolno – spożywcze.

A presja ekonomiczna i spadek cen dla producentów w UE, jak podaje organizacja rolnicza, są już widoczne.

- Jedna trzecia importu drobiu do UE (zarówno ilościowo, jak i wartościowo) pochodzi już z krajów Mercosur, a rosnący wolumen wołowiny, cukru, kukurydzy, miodu i etanolu ma wkrótce trafić na rynek unijny. Brak wzajemności w standardach produkcji i kosztach oraz deregulacja rynku pogłębiają tę nierównowagę, tworząc nieuczciwe warunki konkurencji, które mogą prowadzić do utraty miejsc pracy, zamykania gospodarstw i zakładów przemysłowych w całej Europie. Porozumienie to podważyłoby również zaufanie konsumentów do europejskiej żywności, dalej destabilizowało rynki i zagrażało wysokim standardom definiującym rolnictwo UE – podają.

W Brazylii nikt nie kontroluje grypy ptaków? 

Podnoszone są także standardy utrzymywania zwierząt gospodarskich. Różnice między wymogami stawianymi europejskim rolnikom, a farmerom z krajów Mercosur są znaczące. To, jak informuje organizacja rolnicza, tworzy nierównowagę etyczną.

- Istnieją również ryzyka sanitarne - na przykład ostatnie audyty DG SANTE ujawniają braki w brazylijskim nadzorze nad grypą ptaków, potencjalne zaniżanie zgłoszeń ognisk choroby oraz stosowanie zakazanych metod chemicznej dekontaminacji (np. odkażanie drobiu chlorem) – informują organizacje, które podpisały się pod sprzeciwem wobec zawarcia umowy.

W Ameryce Południowej naruszane prawa pracownicze?

Obawy budzi również brak pełnej identyfikowalności w niektórych krajach Mercosur, co jest szczególnie problematyczne w przypadku importu wołowiny, gdyż uniemożliwia pewne określenie pochodzenia zwierząt i tego, czy produkcja nie jest związana z obszarami wylesionymi.

- Dodatkowo istnieje zwiększone ryzyko wykorzystywania pracowników z powodu słabszej ochrony praw pracowniczych w krajach Mercosur. Mimo ratyfikowania odpowiednich konwencji, w krajach Mercosur odnotowuje się naruszenia podstawowych konwencji MOP dotyczących zniesienia pracy przymusowej oraz pracy dzieci. Co więcej, według Global Rights Index ITUC, wszystkie kraje Mercosur z wyjątkiem Urugwaju regularnie naruszają prawa pracownicze, w szczególności wolność zrzeszania się, prawo do rokowań zbiorowych oraz prawo do strajku. Zagraża to nie tylko prawom pracowników w państwach Mercosur, ale także może negatywnie wpływać na płace, miejsca pracy i warunki pracy w Europie w wyniku importu produktów związanych ze złymi praktykami pracowniczymi – zaznaczają europejskie organizacje

Unijne organizacje sektora rolno-spożywczego, a także obrońcy środowiska i praw pracowniczych uwazaja, ze porozumienie to jest nie do przyjęcia.

- Jest zdradą rolników, pracowników i konsumentów, pogłębioną przez wątpliwe procedury demokratyczne i sądowe – podaja organizacje.

Pod apelem podpisały się następujące organizacje:

AVEC – Stowarzyszenie Przetwórców Drobiu i Handlu Drobiem w krajach UE
CEFS – Europejskie Stowarzyszenie Producentów Cukru
CEPM – Europejska Konfederacja Producentów Kukurydzy
CIBE – Międzynarodowa Konfederacja Europejskich Plantatorów Buraka
COPA-COGECA – Zjednoczony głos rolników i ich spółdzielni w Unii Europejskiej
EFFAT – Europejska Federacja Związków Zawodowych Żywności, Rolnictwa i Turystyki
ePURE – Europejskie Stowarzyszenie Odnawialnego Etanolu
iEthanol – Europejskie Stowarzyszenie Etanolu Przemysłowego i Spożywczego
SELMA – Europejskie Stowarzyszenie Zrównoważonej Produkcji Żywego Inwentarza i Mięsa
Via Campesina – Zbiorowy głos rolników chłopskich w Europie