Czy to ochroni rolników przed Mercosur? Jest nowy plan. Chodzi m.in. o wołowinę i cukier
Planowana umowa z krajami Mercosur wzbudza ogromne kontrowersje.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Przypomnijmy: pod koniec minionego roku Komisja Europejska i kraje założycielskie Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj) osiągnęły wstępne porozumienie polityczne w sprawie umowy partnerskiej o wolnym handlu.
Sprawa wzbudza emocje - o czym piszemy od dawna i na bieżąco na naszych łamach.
Cała branża agro od dawna ostrzega o możliwym katastrofalnym wpływie na całe unijne rolnictwo. Komisja Europejska jest innego zdania - twierdząc, że sami rolnicy mają być docelowo chronieni przed napływem płodów rolnych z innego kontynentu.
W tym tygodniu zaproponowano w tej sprawie unijne propozycje, które mają uspokoić rolników. Czy tak będzie? I o co konkretnie chodzi?
Nowe rozporządzenie Komisji Europejskiej. Chodzi o umowę z krajami Mercosur
Chodzi o specjalne rozporządzenie, które ma określać "środki ochronne" dla unijnych rolników.
- Proponowane środki ochronne stanowią realizację gwarancji przewidzianych dla rolników UE w projekcie prawnym dotyczącym EMPA, który Komisja przekazała państwom członkowskim 3 września. W praktyce zapewniają one unijnym rolnikom dodatkowy poziom pewności – oprócz starannie zaplanowanego, stopniowego wprowadzania ukierunkowanych kontyngentów uzgodnionych z Mercosur w odniesieniu do importu w sektorach wrażliwych. W mało prawdopodobnym przypadku nieoczekiwanego i szkodliwego wzrostu importu z Mercosur lub nieuzasadnionego spadku cen dla producentów unijnych, zostaną uruchomione szybkie i skuteczne mechanizmy ochronne - czytamy w komunikacie wydanym przez Komisję Europejską.
Ochrona przed Mercosur. Co zakłada?
Propozycja określa procedury mające zagwarantować "terminowe i skuteczne wdrażanie dwustronnych środków ochronnych dla produktów rolnych".
- Zawiera także szczegółowe przepisy dotyczące niektórych wrażliwych produktów rolnych (wymienionych w załączniku do rozporządzenia), takich jak: wołowina, drób, ryż, miód, jaja, czosnek, etanol i cukier. W odniesieniu do tych produktów przewidziano wzmocnione monitorowanie, jasne progi uruchamiające oraz szybkie reakcje - informują przedstawiciele KE.
Jak ma to wyglądać w praktyce?
- Komisja będzie systematycznie monitorować tendencje rynkowe dotyczące importu określonych wrażliwych produktów rolnych objętych umową. Na podstawie uzyskanych wyników Komisja co sześć miesięcy będzie przekazywać Radzie i Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie oceniające wpływ tego importu na rynki UE. To regularne i szczegółowe monitorowanie pozwoli na wczesne wykrywanie wszelkich zagrożeń oraz szybkie podejmowanie działań naprawczych w przypadku potencjalnych negatywnych skutków - czytamy w najnowszym unijnym komunikacie.
Sprawozdania te będą obejmować cały rynek unijny, a w razie potrzeby także sytuację w jednym lub kilku państwach członkowskich.
Ochrona przed Mercosur. Progi
Według zapewnień komisja w trybie priorytetowym będzie analizować przypadki, w których wystąpił gwałtowny wzrost importu lub spadek cen krajowych, skoncentrowany w jednym lub kilku państwach członkowskich.
Komisja ma wszczynać dochodzenie, jeśli:
- ceny importowe z Mercosur są co najmniej o 10% niższe niż ceny tych samych lub konkurencyjnych produktów unijnych, oraz
- nastąpił ponad 10% wzrost rocznego importu danego produktu z Mercosur w ramach preferencyjnych warunków lub 10% spadek cen importowych tego produktu z Mercosur w porównaniu z rokiem poprzednim.
- Jeżeli dochodzenie wykaże poważne szkody (lub ich zagrożenie), UE może tymczasowo cofnąć preferencje taryfowe dla produktów powodujących te szkody - twierdzą unijni przedstawiciele.
Zgodnie z propozycją Komisja zobowiązuje się do:
- niezwłocznego wszczęcia dochodzenia na wniosek państwa członkowskiego, jeśli istnieją wystarczające przesłanki;
- uruchomienia tymczasowych środków ochronnych w ciągu maksymalnie 21 dni od otrzymania wniosku w przypadkach najbardziej pilnych, gdy istnieje znaczne ryzyko szkody;
- zakończenia dochodzenia w ciągu 4 miesięcy, czyli znacznie szybciej niż 12 miesięcy przewidzianych w samej umowie EMPA.
- Dwustronne klauzule ochronne zawarte w EMPA pozwalają na tymczasowe cofnięcie preferencji taryfowych w celu przeciwdziałania ewentualnym negatywnym skutkom obniżek ceł. Propozycja przekłada tę klauzulę bezpośrednio na wiążące i natychmiast wykonalne prawo UE - informują unijni decydenci.
Wniosek opiera się na rozporządzeniu (UE) 2019/287, które wdraża klauzulę ochronną i inne mechanizmy umożliwiające tymczasowe cofnięcie preferencji w ramach niektórych umów zawartych między Unią Europejską a państwami trzecimi.
- Z uwagi na szczególną wrażliwość handlu produktami rolnymi z krajami Mercosur uznano za właściwe przyjęcie odrębnego aktu prawnego. Proponowane przez Komisję rozporządzenie będzie musiało zostać przyjęte przez Parlament Europejski i Radę w ramach zwykłej procedury ustawodawczej - informują przedstawiciele Komisji Europejskiej.
Według unijnych decydentów - ma to uspokoić obawy rolników.
- Wierzymy, że dzięki tej niepodważalnej gwarancji prawnej nasi rolnicy mogą teraz z przekonaniem popierać umowę z Mercosurem i ufamy, że współprawodawcy potraktują ten wniosek priorytetowo, tak aby rozporządzenie mogło zostać przyjęte przed podpisaniem umowy UE-Mercosur - komentuje Maroš Šefčovič, Komisarz ds. Handlu i Bezpieczeństwa Gospodarczego, Stosunków Międzyinstytucjonalnych i Przejrzystości.
