Czy rolnicy, którzy zorganizowali samozbiory, będą musieli zapłacić podatek VAT?

Prawo i finanse - Przepisy 11 grudnia 2025 10:37 DA Aktualizacja: 11 grudnia 2025 10:52

Wszystko wskazuje na to, że rolnicy będący VAT-owcami będą musieli rozliczyć się z fiskusem za towar, który sprzedali w ramach samozbiorów

Trudna sytuacja, w jakiej w tym roku znaleźli się rolnicy, skłoniła ich do organizacji na większą, niż do tej pory, akcję samozbiorów. Pojawiło się zagrożenie, że gospodarze ci będą obciążeni z tego tytułu podatek VAT. Jest stanowisko rządu w tej sprawie.

Spis treści:

W obronie rolników, którzy w tym roku na swoich plantacjach zorganizowali samozbiory, stanął samorząd rolniczy. Wystąpił do resortu rolnictwa o przyjęcie takiej interpretacji przepisów, aby rolnicy zostali zwolnieni z VAT.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Samozbiory: podatek od straty czy sprzedaż?

Dodatkowo izby rolnicze zadały pytanie ministerstwu, na jakiej podstawie planuje wyliczyć wysokość VAT, jeśli nie nastąpiła sprzedaż. W ocenie rolników byłby to podatek od straty.

Czytaj też:
Podatek za samozbiory? Rolnicy interweniują w ministerstwach

Ministerstwo Finansów odpowiada rolnikom

Do sprawy odniosło się Ministerstwo Finansów. Ze stanowiska resortu jasno wynika - rolnicy, jak każda inna grupa zawodowa, powinna stosować się do przepisów prawa - na zwolnienie z podatku VAT gospodarze zatem nie powinni liczyć.

Jak poinformował, ustawa o VAT przewiduje dwa systemy rozliczeń dla podatników prowadzących działalność rolniczą, a mianowicie: system ryczałtowy oraz zasady ogólne.

Resort wskazał, że dostarczanie produktów rolnych dokonywane przez rolnika ryczałtowego - również w ramach tzw. samozbiorów - nieodpłatnie bądź za symboliczną odpłatnością, objęte jest zwolnieniem od podatku VAT.

- W przypadku rolników będących podatnikami VAT czynnymi, rozliczają oni ten podatek na zasadach ogólnych wynikających z przepisów w zakresie podatku VAT – tak jak wszyscy inni podatnicy prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o VAT - wyjaśniło Ministerstwo Finansów.

Dalej podało, że zgodnie z przepisami opodatkowaniu VAT podlegają czynności odpłatne (m.in. dostawy towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem), ale również niektóre czynności nieodpłatne, tj. nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika czy wszelkie inne darowizny towarów, lecz tylko w sytuacji, gdy podatnikowi przysługiwało, przy nabyciu bądź wytworzeniu towaru, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

- Wyżej wymienione zasady dotyczą również dostaw produktów rolnych dokonywanych w ramach tzw. samozbiorów. W przypadku dostaw nieodpłatnych podstawą opodatkowania jest koszt wytworzenia tych produktów, określony w momencie tej dostawy. Opodatkowaniu VAT powinny podlegać tylko te produkty, które zostały z gospodarstwa wydane (przekazane odbiorcom) lub spożyte na prywatne potrzeby. Produkty, które pozostały na polu, np. z uwagi na to, że przymrozek czy inne zjawiska pogodowe spowodowały, że produkty nie nadają się do zaoferowania klientom, nie podlegają opodatkowaniu VAT - zaznaczyło Ministerstwo Finansów.

Nie będzie zwolnienia z podatku VAT dla rolników

Ministerstwo poinformowało, że podstawowy system dla rolników to system ryczałtowy (zwolnienie z VAT). Rolnicy, którzy rezygnują z tego systemu i chcą rozliczać VAT na zasadach ogólnych są zobowiązani do prowadzenia ewidencji VAT i rozliczania podatku zgodnie z jego systemowymi założeniami, tak jak wszyscy inni podatnicy. Jeżeli rolnicy mają trudności z wypełnianiem obowiązków ciążących na podatnikach VAT czynnych, mogą powrócić po upływie 3 lat do statusu rolnika ryczałtowego.

Resort negatywnie odniósł się do wprowadzenia zwolnień z podatku VAT.

- Zwolnienie od podatku VAT udostępniania przez podatników VAT czynnych produktów rolnych w ramach samozbiorów prowadziłoby do naruszenia jednej z podstawowych zasad systemu VAT w UE – zasady neutralności podatku VAT, stanowiłoby też naruszenie prawa unijnego. Nie jest zatem rozważane wprowadzenie takiego rozwiązania - wskazuje za resortem finansów Wielkopolska Izba Rolnicza.

Co ważne, rolnicy, tak jak inni podatnicy, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach skorzystać z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, przewidzianych w dziale III rozdziale 7a Ordynacji podatkowej. Mogą zwrócić się z wnioskiem o odroczenie terminu płatności podatku, rozłożenie zapłaty podatku na raty czy też umorzenie.

W przypadku natomiast wątpliwości co do zakresu stosowania prawa podatkowego w każdym konkretnym przypadku zainteresowany może skorzystać z dostępnych instrumentów wsparcia – z pomocy infolinii Krajowej Informacji Skarbowej lub wystąpienia do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o interpretację indywidualną.