Co można, a co jest zakazane na obszarach objętych normą GAEC 2? Nowe wytyczne

Źródło: D. Jańczak

Od 15 marca 2025 roku obowiązuje norma GAEC 2-, której celem jest ochrona torfowisk. Nowym przepisom podlegają tereny podmokłe użytkowane rolniczo z jednoczesnym uwzględnieniem prowadzenia działalności rolniczej, pozwalającej zakwalifikować te grunty jako użytki rolne. W całej Polsce obostrzenia dotyczą blisko 400 tys. ha.

Jak informowaliśmy Was kilka dni temu, ministerstwo rolnictwa zapowiedziało wydanie szczegółowej  interpretacji przepisów, dotyczących wytycznych, jakie obejmują tereny objęte normą GAEC 2. Mówił o tym w wywiadzie z „Wieściami Rolniczymi” podczas Europejskiego Forum Rolniczego w Jasionce Stefan Krajewski.

- W dużej mierze te obszary pokrywają się z obszarami Natury 2000. Rolnicy korzystali w poprzednich latach z działań rolno-środowiskowo-klimatycznych, ekstensywnego użytkowania w kontekście tych łąk czy pastwisk. Oczywiście to są nowe wyzwania, ale myślę, że tak, jak w wielu wcześniejszych schematach i interwencjach rolnicy sobie poradzili, tak samo poradzą sobie tutaj - powiedział wiceszef resortu rolnictwa.

Jakie zakazy na trwałych użytkach zielonych i gruntach ornych w związku z GAEC 2?

Jak wynika z komunikatu ministerstwa rolnictwa, zgodnie z normą GAEC 2, na trwałych użytkach zielonych:

• nie przekształca się ich i nie zaoruje, z wyłączeniem możliwości wykonania zabiegu renowacji z zastosowaniem płytkiej uprawy gleby i podsiewu nie częściej niż raz na 4 lata;
• nie wydobywa się z nich torfu;
• nie buduje się na nich i nie odnawia rowów i instalacji drenujących do odwadniania lub odprowadzania wody z terenu.

W przypadku gruntów ornych natomiast: 

• nie zaoruje się ich, z wyłączeniem możliwości płytkiej uprawy gleby do głębokości 15 cm;
• nie wydobywa się z nich torfu;
• nie buduje się na nich i nie odnawia rowów i instalacji drenujących do odwadniania lub odprowadzania wody z terenu.

Jakie działania można podejmować na terenach objętych GAEC 2?

Dopuszcza się jednak konserwacje bieżące, tj. koszenie skarp, dna rowów i usuwanie przetamowań oraz gruntowne (okresowe, np. nie częściej niż raz na trzy lata): odmulanie rowów, wylotów drenarskich, wycinanie zakrzaczenia z dna rowów, udrażnianie rurociągów drenarskich.

„Należy pamiętać, że norma GAEC 2 nie dotyczy rowów i instalacji do nawodnień (podsiąkowych czy zalewowych). W tym przypadku istniejące rowy i zbieracze drenarskie powinny być w pełni funkcjonalne” – podaje MRIRW.

Co może zrobić rolnik, gdy się nie zgadza z tym, że jego pole objęte jest normą środowiskową?

Rolnicy, którzy nie zgadzają się z wyznaczonymi obszarami objętymi normą GAEC 2, mogą zgłosić rozbieżności do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa lub do Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowego Instytutu Badawczego (IUNG-PIB).

Kryteria definiujące obszary do objęcia normą GAEC 2 zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2025, w sprawie torfowisk i obszarów podmokłych objętych normą GAEC 2 oraz w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2025 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania.