Tych zbiorów z lipca nie będzie można sprzedać? Wiceminister: to nie jest normalne
O nowych przepisach, które wejdą w życie już 19 sierpnia, pisaliśmy kilkukrotnie na naszych łamach. Sprawa wywołuje ogromne emocje - oraz strach plantatorów i rolników.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Zmiany norm związane z acetamiprydem. Chodzi o 38 produktów rolnych
Przypomnijmy: wszystko przez to, że nowe prawo zmienia najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości acetamiprydu, czyli substancji używanej w zwalczaniu mszyc i innych insektów.
W praktyce zostają one obniżone w niektórych produktach praktycznie do poziomu granicy oznaczalności, czyli 0,01 mg/kg. Tak jest m.in. w przypadku porzeczki, której zbiory odbywają się w lipcu, jednak de facto nowe przepisy dotyczą 38 różnych produktów rolnych.
Nowe dopuszczalne poziomy pozostałości pestycydów (NDP) od sierpnia. Po przekroczeniach nie można sprzedaż produktu
Warto podkreślić, plony z upraw, które zawierają przekroczenia, nie będą mogły być oferowane do sprzedaży w Polsce oraz w pozostałych państwach członkowskich UE, tak w formie świeżej, jak i w postaci mrożonek.
Cała sytuacja niepokoi mocno środowiska rolnicze, ponieważ - jak alarmowali już wcześniej - okres od ogłoszenia wspomnianych zmian w prawie (czyli koniec stycznia 2025) a planowane wejście w życie nowych przepisów (czyli wspomniany 19 sierpnia 2025) - jest po prostu za krótki na wdrożenie działań i praktyk, które pozwolą się dostosować do nowego prawa. Bo w tym roku wielu plantatorów - np. czarnej porzeczki - dokonało oprysków przed wejściem w życie nowych przepisów. Tymczasem sprzedaż zbiorów będzie zbiegać się z terminem, gdy nowe prawo już obowiązuje.
W praktyce chodzi też np. o kwestie zarządzania produktami już przetworzonymi (np. sokami czy mrożonkami), które są jeszcze w zapasach, a które po 19 sierpnia po prostu nie będą mogły być sprzedawane na terenie całej Unii Europejskiej. Nie brakowało więc apeli - o wydłużenie okresu przejściowego do co najmniej 24 miesięcy. Pisaliśmy już o tym szerzej:
Wiceminister rolnictwa o nowych normach od sierpnia
Strach jest ogromny - do sprawy odniósł się niedawno także wiceminister rolnictwa.
Podczas konferencji prasowej, jaką zorganizowano podczas targów w Szepietowie, wiceminister Stefan Krajewski nie gryzł się w język.
- Wiem, jak poważne skutki może to mieć dla wielu gospodarstw. Acetamipryd to popularna substancja skuteczna w zwalczaniu mszyc i innych insektów, dlatego była dość powszechnie stosowana. Teraz plantatorzy czarnej porzeczki, już w trakcie sezonu dowiedzieli się, że od 19 sierpnia obowiązywać będą nowe normy unijne jej zawartości w owocach. I ci, którzy stosowali opryski jesienią albo wiosną tego roku obawiają się, że ich owoce tych norm nie spełnią - zaznacza wiceminister Stefan Krajewski.
Wiceminister nie gryzie się przy tym w język.
- To nie jest normalne. Wprowadzenie takich przepisów powinno poprzedzać jakieś vacatio legis - zaznaczał zdecydowanie podczas konferencji prasowej w Szepietowie.
Jak podkreśla wiceminister rolnictwa, wprowadzanie nowych przepisów prawa powinno mieć zawsze zdroworozsądkowy charakter.
- Rozmawiałem z polskimi europarlamentarzystami, żeby przynajmniej na przyszłość polscy rolnicy nie byli zaskakiwani w taki sposób. Polska jest największym w Europie producentem jabłek, ale także jednym z największych czarnej porzeczki, przede wszystkim na eksport. Rolnictwo to nie przemysł – nie da się go z dnia na dzień dostosować do nowych wymagań bez realnych narzędzi - podkreśla Stefan Krajewski.
EFSA oceniła: acetamipryd groźny dla człowieka
Przypomnijmy: najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości pestycydów (skrót NDP lub z angielskiego MRL) regulowane są przez przepisy unijne - Komisja Europejska, wraz z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i państwami członkowskimi, dokonuje oceny i ustala te poziomy na podstawie dostępnych danych naukowych.
Jakiś czas temu, w związku z przedstawieniem przez Francję nowych danych naukowych dotyczących potencjalnej szkodliwości acetamiprydu, Komisja Europejska zleciła EFSA przeprowadzenie oceny w tym zakresie. Ostatecznie stwierdzono tzw. neurotoksyczność rozwojową, co oznacza duże ryzyko powodowania przez tę substancję zaburzeń struktur mózgu w wieku płodowym i wczesnym wieku dziecięcym.
W związku z tym zdecydowano ostatecznie o obniżeniu tzw. wartości toksykologicznych, tj. dopuszczalnej dziennej dawki spożycia wyrażonej wartościami parametru ADI (maksymalna bezpieczna dawka przy codziennym spożyciu) oraz ARfD (maksymalna bezpieczna dawka przy jednorazowym spożyciu).
W praktyce chodzi o wspomniane wyżej 38 produktów rolnych. W niektórych przypadkach normy obniżone będą od sierpnia praktycznie do poziomu granicy oznaczalności - czyli 0,01 mg/kg.
Pestycydy. Wykaz poziomów NDP przed zmianą oraz po wprowadzonej zmianie (od 19 sierpnia 2025):
Jabłoń i grusza
Przed zmianą: 0,4
Po zmianie: 0,07
Czereśnia
Przed zmianą: 1,5
Po zmianie: 0,8
Morela
Przed zmianą: 0,8
Po zmianie: 0,08
Brzoskwinia
Przed zmianą: 0,2
Po zmianie: 0,08
Porzeczki
Przed zmianą: 2,0
Po zmianie: 0,01*
Agrest
Przed zmianą: 2,0
Po zmianie: 0,7
Borówka wysoka
Przed zmianą: 2,0
Po zmianie: 0,7
Malina
Przed zmianą: 2,0
Po zmianie: 0,6
Winogrona
Przed zmianą: 0,5
Po zmianie: 0,08
Sałata
Przed zmianą: 1,5
Po zmianie: 0,01*
Pomidor
Przed zmianą: 0,5
Po zmianie: 0,06
Ogórek
Przed zmianą: 0,3
Po zmianie: 0,05
Kapusta głowiasta
0,4
Po zmianie: 0,03
Endywia
Przed zmianą: 0,4
Po zmianie: 0,01*
Szpinak
Przed zmianą: 0,6
Po zmianie: 0,01*
Boćwina
Przed zmianą: 0,6
Po zmianie: 0,01*
*- wskazuje granice oznaczalności.
- Tagi:
- acetamipryd
- NDP
- porzeczki
