Polscy rolnicy i rząd zablokują ważną umowę? Inni w UE chcą ją szybko podpisać

Źródło: Canva

Dania objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej od 1 lipca i będzie przewodniczyć jej pracom do 31 grudnia 2025 roku. Władze Danii chcą, by do tego czasu umowa z krajami Mercosur została zawarta. 

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Czytaj też: Rolnik dostał gigantyczną karę za wodę ze studni. Nie wiedział o tych przepisach

Czym jest umowa z krajami Mercosur? Skąd obawy rolników?

Umowa UE - Mercosur ma wprowadzić w życie porozumienie w sprawie utworzenia strefy wolnego handlu pomiędzy Unią Europejską a krajami Ameryki Południowej zrzeszonymi w bloku Mercosur. Obecnie należą do niego Brazylia, Argentyna, Paragwaj i Urugwaj. Celem umowy jest zniesienie większości barier handlowych, w tym ceł na towary.

Obawy polskich rolników są związane głównie z napływem konkurencyjnej cenowo żywności z krajów Ameryki Południowej, zwłaszcza mięsa wołowego i drobiu, a także jakością produktów spożywczych pochodzących zza oceanu. 

Czytaj też: Zawieś nad borówką amerykańską lub postaw obok. Szpaki zostawią krzewy w spokoju

Duńska prezydencja chce szybkiej ratyfikacji umowy UE – Mercosur

Porozumienie UE - Mercosur jest gotowe od dawna, negocjacje w tej sprawie zakończyły się 6 grudnia 2024 roku. Komisja Europejska wkrótce ma przedstawić państwom członkowskim tekst umowy. Po przejściu przeglądu prawnego dokument zostanie przetłumaczony na wszystkie języki krajów Unii. 

"Priorytetem duńskiej prezydencji w Radzie UE będzie sfinalizowanie do końca roku umowy z Mercosurem" - zapowiedział minister spraw zagranicznych Danii Lars Lokke Rasmussen.

Kwestia ratyfikacji umowy handlowej z krajami Ameryki Południowej nabrała tempa zwłaszcza w kontekście zapowiedzi wprowadzenia wysokich ceł na eksport z UE przez prezydenta USA Donalda Trumpa. Szef duńskiej dyplomacji podkreślił, że chociaż Stany Zjednoczone pozostają ważnym partnerem handlowym UE, to odpowiadają jedynie za około 13 proc. globalnego handlu.

"To oznacza, że 87 proc. handlu odbywa się poza USA. Widzimy rosnącą gotowość w innych częściach świata, by zacieśniać relacje z Europą" – powiedział Rasmussen.

O tym, jak szybko umowa może zostać ratyfikowana, zadecyduje jej ostateczny kształt. Jeżeli będzie dotyczyć tylko kwestii takich jak handel czy inwestycje zagraniczne – może zatwierdzić ją Parlament Europejski oraz kwalifikowana większość w Radzie UE (minimum 15 z 27 państw, reprezentujących co najmniej 65 proc. ludności UE). Jeżeli natomiast umowa będzie obejmować również standardy środowiskowe czy zamówienia publiczne, konieczna będzie ratyfikacja przez parlamenty wszystkich państw członkowskich. Możliwe jest również rozdzielenie dokumentu na dwie części. 

Czytaj też:
Egzekucje komornicze zwierząt hodowlanych. Szykuje się zmiana przepisów?

Stanowisko polskiego rządu ws. umowy UE - Mercosur

Polski rząd wielokrotnie zgłaszał zastrzeżenia wobec umowy z Mercosurem i zapowiadał swój sprzeciw. Na początku roku Polska zadeklarowała budowę wraz z innymi krajami tzw. mniejszości blokującej w celu ochrony europejskiego rynku przed niekontrolowanym napływem produktów z krajów Ameryki Południowej. Obok Polski umowa budzi największe zastrzeżenia we Francji. Aktualnie Polska i Francja domagają się dopisania do umowy dodatkowych zabezpieczeń ochronnych. 

"Muszą zostać stworzone mechanizmy ochronne, żeby nie naruszyć stabilności rynku rolnego w UE" – mówił pod koniec czerwca minister rolnictwa Czesław Siekierski.

Na początku lipca ministrowie ds. europejskich Polski i Francji - Adam Szłapka i Benjamin Haddad we wspólnym stanowisku podkreślili, że obecny kształt porozumienia nie spełnia warunków niezbędnych do ochrony europejskich rolników przed zakłóceniami rynkowymi oraz nie gwarantuje trwałego bezpieczeństwa żywnościowego w Europie. 

Przedstawiciele rządu Polski i Francji zaapelowali o wpisanie do umowy specjalnej klauzuli ochronnej dla wrażliwych produktów rolnych. Miałaby ona umożliwić reakcję w przypadku zagrożenia dla rynku danego państwa członkowskiego. A także o wdrożenie przez UE rygorystycznych kontroli sanitarnych i fitosanitarnych, które zapewnią uczciwą konkurencję i ochronę konsumentów.

Czytaj też: "Żółta lawenda" rośnie szybko i intensywnie. Rozświetli ogród aż do września