Gdzie w rolno-spożywczym można dobrze zarobić? Eksperci wskazują jedną rzecz

Źródło: Canva

Raport na temat podboju europejskich rynków przez polskie produkty z ziemniaków przedstawiła 7 października „Rzeczpospolita”.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Eksport polskich frytek odradza się po kryzysie

Nasz kraj zajmuje czwarte miejsce w Unii Europejskiej w kategorii producentów ziemniaków. Jest również liczącym się eksporterem frytek i innych produktów mrożonych z ziemniaków. Wszystko to mimo trudności wywołanych przez pandemię i napaści Rosji na Ukrainę. Te dwa kraje jeszcze kilka lat temu były głównymi odbiorcami polskich frytek.

Czytaj też: Co tak naprawdę dzieje się na rynku papryki? „Serce mi się kraje"

- O ile popyt ukraiński stopniowo się odbudowuje, to sprzedaż do Rosji, m.in. z powodów politycznych, nie wróciła do skali sprzed 2022 r. Konieczna więc była drastyczna zmiana struktury eksportu – zauważył w rozmowie z „Rzeczpospolitą” Grzegorz Rykaczewski, analityk rynków rolnych w Pekao.

W ostatnim czasie widać, że branża zaczęła odbudowywać sprzedaż. W 2024 roku eksport frytek i pozostałych mrożonych przetworów z ziemniaka przewyższył ilościowo poziom sprzed pandemii. Natomiast w pierwszym półroczu tego roku Polska eksportowała o 14 proc. więcej frytek niż rok wcześniej, wynika z wyliczeń ekspertów Pekao dla „Rzeczpospolitej”. Było to możliwe przede wszystkim dzięki większej sprzedaży do krajów Unii Europejskiej.

Frytki ważne dla rynku ziemniaka w Polsce

Ponad jedna trzecia polskiej produkcji ziemniaków trafia do przetwórstwa. Tam z kolei mrożonki stanowią około 25 proc. Z tego powodu, jak podkreślił Grzegorz Rykaczewski, wzrost eksportu frytek ma duże znaczenie dla rynku ziemniaka. Potwierdzają to szacunki Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (IERiGŻ), według których frytki odpowiadają za 34,4 proc. wartości eksportu produktów z ziemniaków. Dla porównania udział chipsów wynosi niemal 29 proc. a samych ziemniaków – jedynie 4 proc.

Czytaj też:
KRUS wypłaci 1800 zł co miesiąc. Ale rolnik lub domownicy muszą spełnić 3 warunki

W sezonie 2023-2024 najwięcej polskich frytek sprowadziły Węgry (22 tys. t), Czechy (20 tys. t) i Słowacja (13 tys. t). Dużo kupiła także Ukraina (17 tys. t), Kazachstan (14 tys. t) i Rosja (6,2 tys. t).

Na znaczenie produkcji i eksportu frytek oraz na wpływ tego zjawiska dla rynku ziemniaków zwrócił także uwagę Bartosz Urbaniak, szef bankowości Agro BNP Paribas na Europę Środkowo-Wschodnią i Afrykę. W czasie rozmowy w „Magazynie o Biznesie”, podcaście gospodarczym „Rzeczpospolitej”, zauważył:

- Na frytkach na pewno można dobrze zarobić. Dużo się tego obecnie produkuje i my bardzo dużo eksportujemy. Rośnie konsumpcja w kraju. W Polsce produkuje się też bardzo dużo chipsów. Szacuję, że nawet 20 proc. chipsów konsumowanych w Europie może być wyprodukowane w Polsce.

Czytaj też: Skarbówka zmienia zdanie w sprawie ważnej ulgi. Tego już nie odliczysz 

Polski i unijny rynek ziemniaka

„Rzeczpospolita” wspomina o dwóch tegorocznych problemach na polskim rynku ziemniaka. Pierwszy z nich to spadek – po doskonałych zbiorach – cen w hurcie poniżej kosztów produkcji, nawet do 30 gr/kg. Natomiast drugim problemem, który dotyka eksporterów, jest bakterioza, a dokładnie wprowadzone w związku z nią ograniczenia. Z powodu tej choroby roślin rolnicy eksportujący ziemniaki zobowiązani są do każdej wysyłki dołączać paszport roślin, którego uzyskanie jest czasochłonne i kosztowne.

W swoim raporcie „Rzeczpospolita” zwraca jeszcze uwagę na paradoksy widoczne na unijnym rynku ziemniaka. Gospodarstw zajmujących się produkcją ziemniaka jest na nim ok. 9 mln. Najwięcej jest ich, według statystyk Eurostatu, w Rumunii (około jedna trzecia), a następnie w Polsce (jedna czwarta). Jednocześnie największym unijnym producentem ziemniaków są Niemcy, skąd pochodzi jedna czwarta tych warzyw. Dla porównania, z naszego kraju pochodzi zaledwie 11 proc. ziemniaków.

18 proc. tych warzyw na unijnym rynku przypisywanych jest Francji, natomiast 13 proc. – Holandii. Jednak w przypadku tej ostatniej, jak zauważa Eurostat, występować może tzw. efekt rotterdamski. To bowiem do Rotterdamu, największego europejskiego portu handlowego, przypływa większość surowców rolnych sprowadzanych spoza Unii Europejskiej. Ich przepakowywanie lub przerabianie w inny sposób w Holandii może wpływać na unijne statystyki.

Czytaj też: Coraz więcej rolników to milionerzy? Nie do końca. Zaskakujące dane