Cielęta w budkach: mniej chorób, lepsze wyniki [Video]

Źródło: Ksenia Pięta

Jakie powinny być budki dla cieląt

Pierwsze miesiące życia cielęcia mają kluczowe znaczenie dla jego późniejszej wydajności mlecznej lub przyrostów masy ciała. Odpowiednie warunki środowiskowe i precyzyjne żywienie decydują o sukcesie odchowu, a ich zapewnienie możliwe jest dzięki wykorzystaniu budek indywidualnych i grupowych.

Fizjologia a warunki środowiskowe

Nowonarodzone cielę ma dolną temperaturę krytyczną wynoszącą około 15°C. Po trzech tygodniach życia wartość ta spada do około 6°C, co umożliwia utrzymanie cieląt na zewnątrz. W chłodniejsze dni niezbędne jest zwiększenie ilości ściółki, stosowanie derek oraz podawanie większej ilości mleka lub preparatu mlekozastępczego.

Normy dobrostanu

Przepisy dotyczące ochrony cieląt obejmują m.in.:

• dwa przeglądy dziennie,
• zakaz długotrwałej uwięzi,
• obowiązkową ściółkę dla cieląt do 14. dnia życia,
• dostęp do wody od drugiego tygodnia,
• obowiązek trzymania cieląt w grupie po 8. tygodniu życia.

Boksy muszą zapewniać kontakt wzrokowy i dotykowy, a ich wymiary powinny być dostosowane do wielkości zwierzęcia. Inspekcja Weterynaryjna kontroluje warunki odchowu oraz dokumentację, co wymaga systematycznego prowadzenia zapisów.

Mikroklimat i higiena

Skuteczna wentylacja musi zapewniać wymianę powietrza bez przeciągów. Zaniedbanie systemów nadciśnieniowych prowadzi do wzrostu wilgotności i amoniaku, zwiększając ryzyko chorób. Ściółka musi być sucha, a sprzęt do karmienia – czyszczony po każdym użyciu. Smoczki w automatach mlecznych należy myć lub wymieniać nawet trzy razy w tygodniu.

Budki indywidualne a system grupowy

Budki indywidualne (z polietylenu lub włókna szklanego) zapewniają jałowe środowisko i ograniczają kontakt cieląt w pierwszych tygodniach życia. Po ósmym tygodniu cielęta muszą być przeniesione do systemu grupowego. W okresie socjalizacji (6–12 tydzień) polecane są moduły dla 6–8 cieląt, co wspiera rozwój behawioralny i zdrowotny.

Znaczenie dostępu do wody i paszy

Cielęta potrzebują dostępu do czystej wody już od pierwszego dnia życia. Jej podaż wpływa bezpośrednio na pobranie paszy i tempo przyrostów – każdy litr więcej to około 55 g przyrostu dziennego. Woda musi być stale dostępna niezależnie od warunków pogodowych. Dobrze zbilansowana dawka pokarmowa powinna rekompensować straty cieplne zimą, a system wentylacji – chronić przed przegrzaniem latem. Optymalna liczebność grupy w budynku to maksymalnie 15 sztuk, a różnica wieku nie powinna przekraczać 7 dni. Zbyt duża grupa skutkuje konkurencją przy punktach karmienia i nierównomiernymi przyrostami.

Odchów cieląt w budkach łączy elementy zoohigieny, dobrostanu i żywienia. System ten umożliwia kontrolę warunków środowiskowych i ogranicza ryzyko zachorowań. Integracja tych czynników przekłada się na lepszy rozwój żwacza, większą wydajność i wyższe przyrosty w dalszych etapach produkcji.

Prezentacje budek dostępnych na rynku: