Można stracić prawo do emerytury. Rolnicy muszą o tym bezwzględnie pamiętać
Ubezpieczenie społeczne z KRUS obejmuje rolników, ich małżonków i pracujących z nimi domowników oraz pomocników rolnika, o ile te osoby spełniają określone warunki. Jeśli powierzchnia użytków rolnych przekracza 1 ha przeliczeniowy lub stanowi dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w załączniku do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczenie jest obowiązkowe. Z kolei jeśli powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 1 ha przeliczeniowego, rolnik może zostać objęty ubezpieczeniem dobrowolnie, czyli na wniosek.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Czytaj też: Rolnicy zagrożeni przez politykę supermarketów? Badanie nie zostawia wątpliwości
Jakie mogą być skutki nieopłacania składek w terminie?
W pierwszej kolejności warto omówić skutki nieterminowego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w KRUS. Należy dodać, że ubezpieczenie z mocy ustawy (obowiązkowe) istnieje niezależnie od woli rolnika i co za tym idzie, nie można z niego zrezygnować. Przestaje ono obowiązywać dopiero od dnia następującego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające podleganie temu ubezpieczeniu. Składki na ubezpieczenie społeczne obowiązkowe są naliczane w wymiarze miesięcznym, z kolei termin płatności jest kwartalny i przypada w ostatnim dniu pierwszego miesiąca danego kwartału, czyli 31 stycznia za I kwartał, 30 kwietnia za II kwartał, 31 lipca za III kwartał i 31 października za IV kwartał.
Co jeśli rolnik przegapi ten termin? W przypadku ubezpieczenia obowiązkowego musi przygotować się na to, że zostaną naliczone odsetki za zwłokę zgodnie z ordynacją podatkową. Jeśli pojawi się zadłużenie, dokonana wpłata zostanie z urzędu zaliczona na poczet należności o najwcześniejszym terminie płatności. Osoby, które mają przejściowe trudności w płatnościach, mogą skorzystać z pomocy w spłacie w formie:
rozłożenia zadłużenia na raty (minimalna kwota raty wynosi 150 zł),
odroczenia terminu spłaty składek bieżących lub rat (maksymalnie na dwa kwartały),
umorzenia odsetek w części lub całości,
umorzenia składek w części lub całości (umorzone składki nie są wliczane do wysokości świadczenia emerytalnego).
Aby potwierdzić trudną sytuację płatnika, pracownik KRUS przeprowadzi wizytację w jego gospodarstwie. Decyzję w sprawie przyznania pomocy podejmuje kierownik jednostki organizacyjnej KRUS lub Prezes KRUS.
Nieco inaczej wygląda sytuacja, jeśli rolnik spóźni się z płatnością składki na ubezpieczenie społeczne dobrowolne. Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników, ustaje ono od pierwszego dnia okresu ubezpieczenia, za który składka nie została opłacona. Należy więc przygotować się na to, że w razie nieopłacenia należności, osoba zostanie wyłączona z ubezpieczenia, chyba że przed upływem terminu płatności składki rolnik złożył podanie o jego odroczenie albo udowodni, że nieopłacenie składki w ustawowym terminie było wynikiem zaistnienia okoliczności trudnych do przewidzenia i niezawinionych przez płatnika.
Jakie są skutki przerw w opłacaniu składek? Kiedy rolnik traci prawo do emerytury rolniczej?
Nierzadko zdarza się, że rolnik ma dłuższą przerwę w opłacaniu składek społecznych. Czasem wynika to z braku środków, innym razem z niewiedzy, dzierżawy gospodarstwa lub podjęcia innej pracy zarobkowej. W takim przypadku istnieje ryzyko, że taka osoba nie nabędzie prawa do emerytury rolniczej.
Dla przypomnienia emerytura przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:
osiągnął wiek emerytalny (dla kobiet 60 lat, dla mężczyzn 65 lat),
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, przy czym okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu to okres ubezpieczenia społecznego rolników, począwszy od 1 stycznia 1991 roku.
W przypadku osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. do okresów podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, od których zależy prawo do emerytury rolniczej, zalicza się okresy:
podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990,
prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16. roku życia, przed 1 stycznia 1983 r.
Jak widać, przerwy w opłacaniu składek nie muszą automatycznie uniemożliwiać nabycia prawa do emerytury rolniczej, jeśli spełnione są wyżej opisane warunki dotyczące stażu ubezpieczeniowego. Co jeśli przerwy w opłacaniu składek były na tyle długie, że rolnik nie legitymuje się 25-letnim okresem rolniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego? W tej sytuacji nie nabędzie prawa do emerytury z KRUS.
Zdarza się jednak, że osoby, które nie mają wymaganego stażu ubezpieczeniowego w Kasie, posiadają okresy ubezpieczenia społecznego w systemie powszechnym. W tej sytuacji mogą wystąpić o przyznanie prawa do emerytury pracowniczej do ZUS, a jednocześnie ubiegać się w KRUS o wydanie zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W takim przypadku wysokość świadczenia z ZUS będzie zwiększona o te okresy.
Czytaj też: Ważny obowiązek dla właścicieli budynków. Od 2026 r. wchodzą nowe przepisy
