To prawo ma dotyczyć każdego rolnika. Padły nowe daty dla małych gospodarstw

Źródło: canva

Pod koniec lipca senatorowie zajęli się nowelizacją ustawy o środkach ochrony roślin, która wprowadza fundamentalne zmiany dla ponad miliona polskich rolników.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Zmiany w ustawie o środkach ochrony roślin. Nowe prawo wejdzie w życie od 2026 roku

Przypomnijmy: o sprawie piszemy szeroko od dawna. Chodzi o obowiązek prowadzenia elektronicznego rejestru środków ochrony roślin, który ma wejść w życie już od roku 2026. Sprawa od początku wzbudza ogromne kontrowersje - zarówno wśród rolników jak i polityków.

Po wcześniejszym przegłosowaniu poprawek przez sejmową komisję - przyszła pora na Senat.

I tutaj zadecydowano o ważnych poprawkach. Są m.in. nowe daty dla najmniejszych gospodarstw.

Zmiany w prawie odnośnie śor. Dyskusja w Senacie nad elektronicznym rejestrem

Jak przypominano podczas dyskusji w Senacie, która odbyła się 30 lipca, nowe prawo jest koniecznością, ponieważ jest to de facto realizacja rozporządzenia wykonawczego Komisji Europejskiej z 10 marca 2023 r.

Co to oznacza dla rolników?

Zgodnie z założeniami tradycyjne, papierowe zeszyty ewidencji zabiegów zostaną zastąpione specjalnym systemem teleinformatycznym. Jego administratorem ma być Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Jak wyjaśniał podczas dyskusji w wyższej izbie senator sprawozdawca Stanisław Pawlak, "system ma zostać udostępniony użytkownikom profesjonalnym, którzy będą zobowiązani do prowadzenia w nim elektronicznej dokumentacji".

Dokumentacja, prowadzona w sposób elektroniczny, będzie musiała obejmować m.in. takie informacje jak:

• nazwa zastosowanego środka ochrony roślin,
• czas jego zastosowania i dawka,
• obszar i rodzaj uprawy, na której wykonano zabieg.

- Celem rządu jest umożliwienie rolnikom i innym użytkownikom środków ochrony roślin wywiązania się w możliwie najłatwiejszy i przyjazny sposób z obowiązków wynikających z rozporządzenia wykonawczego Komisji - mówił w Senacie podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Adam Nowak.

Warto dodać, że nowy system będzie zintegrowany z innymi narzędziami cyfrowymi, takimi jak system Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz planowany Portal Rolnika.

Podczas dyskusji senatorowie wyrażali jednak obawy - m.in. w kontekście tego, czy rolnicy - zwłaszcza ci starsi i prowadzący mniejsze gospodarstwa - są gotowi na tak rewolucyjną zmianę.

Te obawy wyrażali wcześniej przedstawiciele samego środowiska rolniczego. Na szczęście - głos rolników został wysłuchany.

W Senacie przegłosowano kluczowe poprawki, które wyznaczają nowe terminy wdrażania nowych przepisów w przypadku najmniejszych gospodarstw.

E-rejestr śor. Są nowe terminy dla małych gospodarstw

Senatorowie zdecydowali ostatecznie o stopniowym wprowadzaniu obowiązku prowadzenia ewidencji elektronicznej, uzależniając go od wielkości gospodarstwa.

- Zaproponowano, aby dojście do konieczności prowadzenia ewidencji elektronicznej rozłożyć w czasie i uzależnić to od wielkości gospodarstwa – tłumaczył senator Stanisław Pawlak, prezentując poprawki wyższej izby.

Dzięki przyjętym poprawkom obowiązek prowadzenia ewidencji w formie elektronicznej wejdzie w życie w różnych terminach:

• Dla gospodarstw do 2 ha – obowiązek zostanie odsunięty aż do 31 grudnia 2035 r.
• Dla gospodarstw do 5 ha – terminem granicznym będzie 31 grudnia 2030 r.
• Dla gospodarstw do 20 ha – czas na dostosowanie będzie do 31 grudnia 2027 r.

Elektroniczny rejestr środków ochrony roślin. Co z karami? Ministerstwo stawia na edukację

Co z kolei z ryzykiem kar dla rolników, którzy mogą popełniać błędy w nowym systemie lub po prostu niedopełniać tego obowiązku z terminie?

Podczas posiedzenia w Senacie wiceminister Adam Nowak zapewniał, że celem resortu jest „łagodne wdrażanie nowych rozwiązań”.

- W pierwszych latach obowiązywania nowych zasad działalność jednostek podległych ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi będzie skoncentrowana na informowaniu i szkoleniu rolników. (...) Nie zakładamy stosowania w tym okresie sankcji karnych wobec rolników, poprzestaniemy na pouczeniach i środkach wychowawczych – zadeklarował Adam Nowak.

W działalność informacyjno-edukacyjną mają zostać włączone także Ośrodki Doradztwa Rolniczego.

Zmiany w prawie przy środkach ochrony roślin. Obowiązek papierowej ewidencji pozostaje!

Uwaga! Warto przy tym zaznaczyć, że w okresie przejściowym - mniejsi rolnicy będą wciąż mieć obowiązek wypełniania rejestrów papierowych.

Jak podkreślał m.in. senator Jerzy Chróścikowski, przewodniczący komisji rolnictwa, odsunięcie w czasie obowiązku elektronicznego nie zwalnia rolników z prowadzenia dotychczasowej ewidencji w formie papierowej.

- Żeby to było jasne, że nie usłyszą, że tu jest zwolnienie i nie będą musieli… Papierową ewidencję będą musieli prowadzić wszyscy – zaznaczył senator.

Potwierdzał to wiceminister Adam Nowak.

- Ta ewidencja w formie papierowej, prowadzona nawet przez te gospodarstwa, które mają opóźnienie we wdrażaniu rozwiązań cyfrowych, będzie musiała mieć zastosowanie - przyznawał.

Czytaj też:
Wszyscy hodowcy w Polsce będą mieli ten obowiązek od 2026 roku