Cukrownie mogą odmówić przyjęcia takich buraków. Zapadła bardzo ważna decyzja

Źródło: Canva / MRiRW

To bardzo ważna decyzja dla plantatorów buraka cukrowego.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Ministerstwo rolnictwa zezwoliło na wprowadzanie do obrotu środka ochrony roślin, przeznaczonego do zwalczania chwościka buraka. Chodzi o fungicyd Queen produkcji spółki Corteva Agriscience International Sarl zawierającego substancje czynne fenpikoksamid produkcji spółki Corteva Agriscience oraz protiokonazol produkcji Bayer AG.

Chwościk buraka. Jest specjalne zezwolenie ministerstwa rolnictwa

Zezwolenie na stosowanie środka ochrony roślin Queen zaczęło obowiązywać od 10 czerwca i trwać będzie do 7 października.

Przypomnijmy: o sprawie pisaliśmy już wcześniej. Warto zaznaczyć, że o wspomniane zezwolenie apelował już w grudniu 2024 r. Krajowy Związek Plantatorów Buraka Cukrowego - wprost występując o wydanie zezwolenia na wprowadzanie w tym sezonie do obrotu (na okres do 120 dni), środka ochrony roślin Queen z przeznaczeniem stosowania w uprawie buraka cukrowego w celu zwalczania chwościka buraka.

Chwościk buraka. To jedna z najważniejszych chorób buraków cukrowych

Przypomnijmy: chwościk buraka to choroba powodowana przez grzyb Cercospora beticola Sacc - w warunkach Polski jest najważniejszą chorobą w uprawie buraka cukrowego, który wyrządza największe szkody.

Wspomniany grzyb rozwija się najintensywniej w temperaturze między 25 a 30 st. C oraz w obecności wody na liściach, co może obejmować nawet poranną rosę. W trakcie sezonu wegetacyjnego cykl rozwojowy patogena powtarza się kilkakrotnie. Początkowo infekcja rozwija się powoli, ale z czasem przebieg choroby staje się coraz bardziej dynamiczny. Niestety - w przypadku silnych infekcji dochodzi do zniszczenia ulistnienia, które porażone rośliny zaczynają intensywnie odbudowywać.

A to ma wpływ m.in. na zawartość cukru. Odbudowując aparat liściowy roślina wykorzystuje bowiem zgromadzone substancje zapasowe, głównie cukier. W skrajnych przypadkach spadek plonu korzeni może wynieść nawet ok. 40%, a spadek zawartości cukru — kilka punktów procentowych. Dodatkowo w korzeniach zwiększa się zawartość melasotworów, zwłaszcza sodu i azotu o-aminowego, co pogarsza ich właściwości technologiczne.

Jak zaznaczają sami plantatorzy, jeszcze kilkanaście lat temu ostatni zabieg fungicydowy wykonywano najczęściej w sierpniu. Aktualnie wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi grzyba C. beticola, co sprawia, że zabiegi fungicydowe we wrześniu stały się niezbędne.

Tymczasem - jak zaznacza ministerstwo - problemem w skutecznej ochronie chemicznej przed chwościkiem burakowym jest zjawisko uodparniania się grzybów na stosowane fungicydy. Potwierdzają to badania - przeprowadzone m.in. przez TSD IOR w Toruniu.

Przez tę chorobę cukrownie mogą odmówić przyjęcia buraków

Warto zaznaczyć, że straty spowodowane chorobą - są bardzo odczuwalne dla plantatorów buraka cukrowego. 

- Według KZPBC oraz IOR-PIB w 2024 roku plantatorzy buraka cukrowego zmierzyli się z wysoką presją ze strony chwościka, we wrześniu można było zaobserwować liczne plantacje mocno zniszczone przez tę chorobę. Chwościk burakowy w 2024 roku spowodował straty we wszystkich rejonach plantacyjnych, w szczególności w województwach: wielkopolskim, dolnośląskim, opolskim, śląskim, świętokrzyskim, podkarpackim i lubelskim. Średnia zawartość cukru w burakach przetwarzanych w cukrowniach południowej Wielkopolski, Dolnego Śląska i Opolszczyzny wynosiła około 15%. Jest to znacznie poniżej standardu, a wielu rolników dostarczało buraki o polaryzacji nieprzekraczającej 14%, co zgodnie z Polską Normą oznacza surowiec, którego cukrownia może odmówić przyjęcia - czytamy wprost w uzasadnieniu zezwolenia na stosowanie środka, wydanym przez ministerstwo rolnictwa.

Stąd konieczność podjęcia zdecydowanych działań.

- Skutki wystąpienia chwościka burakowego w 2024 roku mają poważne konsekwencje zarówno dla plantatorów buraka cukrowego, jak i dla przemysłu cukrowniczego. Problemy związane z tą chorobą mogą prowadzić do szeregu negatywnych efektów w tym obniżenie plonów i jakości surowca, która może nie spełniać podstawowych wymagań, które określone są w Polskiej Normie i umowach kontraktacyjnych, konsekwencją może być decyzja o odmowie odbioru surowca przez cukrownie - zaznaczają przedstawiciele ministerstwa.

Jak dodaje więc resort, po szczegółowej analizie występowania chwościka buraka w uprawie buraka cukrowego oraz możliwości ochrony tej uprawy z zastosowaniem dostępnych metod, w tym chemicznych, niechemicznych oraz agrotechnicznych, jak również opinię Instytutu Ochrony Roślin – Państwowego Instytutu Badawczego w Poznaniu, stwierdzono wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej w ochronie roślin, o której mowa w art. 53 rozporządzenia nr 1107/2009 w związku z zagrożeniem ze strony tej choroby i konieczność zastosowania w 2025 r. wnioskowanego środka ochrony roślin.

Jak stosować środek ochrony roślin Queen w walce z chwościkiem buraka? Wytyczne

Tak prezentują się szczegółowe warunki i zakres stosowania środka ochrony roślin Queen w kontekście plantacji buraka cukrowego:

• Maksymalna/Zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 1,5 l/ha.
• Termin stosowania: środek stosować zapobiegawczo lub z chwilą wystąpienia pierwszych objawów chorób od fazy całkowitego zakrycia międzyrzędzi (liście pokrywają 90% powierzchni gleby) do fazy, gdy korzeń osiąga wielkość wymaganą do zbioru (BBCH 39 – 49).
• Maksymalna liczba zabiegów w sezonie wegetacyjnym: 2.
• Odstęp między zabiegami: 21 dni
• Zalecana ilość wody: 150-300 l/ha.
• Zalecane opryskiwanie: drobnokropliste.

- Środek może być stosowany na terenie całego kraju, z przeznaczeniem do stosowania w uprawie buraka cukrowego przeciwko chwościkowi buraka. Całkowity areał uprawy buraka cukrowego, na którym przewidywane jest stosowanie środka ochrony roślin - do 80 000 ha - czytamy w zezwoleniu wydanym przez ministerstwo rolnictwa.

Uwaga! Zezwolenie jest czasowe - po 7 października 2025 r. środek ochrony roślin Queen nie może być stosowany do zwalczania chwościka buraka w uprawie buraka cukrowego.

Czytaj też:
Kiedy wykonać zabieg T3 w zbożach i przede wszystkim czym?

Ważne informacje o stosowaniu środka Queen

Warto pamiętać też o innych ważnych kwestiach.

Środek zawiera dwie substancje czynne o różnych mechanizmach działania: fenpikoksamidINATREQ™, związek z grupy pikolinamidów (inhibitor oddychania na poziomie komórkowym - fungicydy Qil, wg klasyfikacji FRAC grupa 21) i protiokonazol, związek z grupy triazoli (fungicydy inhibitory biosyntezy steroli - inhibitory demetylacji, SBI I – DMI, wg klasyfikacji FRAC grupa 3).

Wielokrotne stosowanie środków grzybobójczych zawierających substancje czynne o tym samym mechanizmie działania może przyczynić się do wyselekcjonowania w populacji sprawcy choroby form odpornych i w konsekwencji do obniżenia skuteczności zabiegów z tego też względu w ramach strategii przeciwdziałania rozwojowi odporności w populacjach sprawców chorób zaleca się m.in.:

• stosować się do zaleceń integrowanej ochrony roślin, włączając przemienne stosowanie środków grzybobójczych, zawierających substancje czynne z innych grup wg klasyfikacji FRAC, o odmiennym mechanizmie działania,
• w miarę możliwości środek Queen stosować w mieszaninach zbiornikowych ze środkami grzybobójczymi, zawierającymi substancje czynne o innych mechanizmach działania niż protiokonazol i fenpikoksamid- INATREQ™, w takich przypadkach należy przestrzegać zaleceń z etykiet wszystkich środków będących składnikami mieszaniny zbiornikowej,
• środek stosować głównie zapobiegawczo, przestrzegając zalecanych dawek i terminów aplikacji,
• środek stosować wyłącznie do ochrony przed chorobami wymienionymi na etykiecie,
• nie przekraczać dopuszczalnej liczby zabiegów środkiem Queen w sezonie wegetacyjnym.
• wykorzystywać w ochronie buraka cukrowego przed chorobami grzybowymi inne niż chemiczne metody, zgodne z zaleceniami integrowanej ochrony, w tym uprawę odmian odpornych lub mniej podatnych, co może przyczyniać się do obniżenia nasilenia i tempa rozwoju infekcji i do ograniczenia ekspozycji populacji patogenu na zabiegi chemiczne, a tym samym spowolnić selekcję form mniej wrażliwych lub odpornych na zastosowane substancje grzybobójcze,

Czytaj też:
Ten zabieg w zbożach jest ważny z handlowego i prawnego punktu widzenia