Nawet 2380 zł do hektara. Na horyzoncie nowa dopłata dla rolników

Źródło: Canva

W związku z reformą Wspólnej Polityki Rolnej od 2026 roku rolnicy będą mogli ubiegać się o wsparcie w ramach interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

O tym, że planowane jest uruchomienie nowej interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej pisaliśmy już w październiku:

Czytaj też:
Będą zmiany w dopłatach od 2026. Za te działania rolnik dostanie nawet 627 zł/ha

Wspominaliśmy już wówczas, że wsparcie to ma być swoistym zwrotem kosztów i utraconych dochodów, jakie gospodarze muszą ponosić w związku z realizacją normy GAEC 2.

Wprowadzenie nowej formy wsparcia finansowego dla rolników zakłada nowela ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej.

Jeśli te przepisy wejdą w życie, od 15 marca 2026 roku rolnicy będą mogli ubiegać się o nowe, dobrowolne płatności za ochronę terenów podmokłych i torfowisk. Proponowane zmiany w Planie Strategicznym WPR 2023–2027 obejmują także aktualizację zasad dotyczących dobrostanu zwierząt, trwałych użytków zielonych oraz zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych. Szacuje się, że z nowych dopłat skorzystają setki tysięcy gospodarstw.

Z nowej interwencji może skorzystać nawet 222 tys. rolników

Zgodnie ze statystykami OSR (Ogólnopolskiego Systemu Rolniczego), interwencja dotycząca ochrony torfowisk i obszarów podmokłych obejmie ok. 222 tys. rolników. Ponadto wsparciem zostanie objęta grupa 18 tys. beneficjentów realizujących wieloletnie zobowiązania, polegające na wdrażaniu praktyk rolniczych o charakterze proekologicznym i proklimatycznym.

W ramach nowej interwencji, jak czytamy na stronach Kancelarii Premiera, planuje się możliwość otrzymania wsparcia za przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone, co pozwoli na zachowanie i regenerację gleb organicznych na obszarach objętych normą GAEC 2, a także przyczyni się do ograniczania lub zapobiegania emisji gazów cieplarnianych

W ramach interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo” przewidziano trzy wysokości dopłat:

• 581 zł/ha/rok – torfowiska i podmokłe tereny na trwałych użytkach zielonych (TUZ),
• 627 zł/ha/rok – torfowiska i podmokłe tereny na gruntach ornych,
• 2 387 zł/ha/rok – przekształcanie gruntów ornych w trwałe użytki zielone.

Kwoty te niejako mają stanowić rekompensatę poniesionych kosztów i utraconych dochodów wynikających z realizacji wymogów ustanowionych w ramach normy GAEC 2, które sprzyjają ochronie torfowisk i pozostałych obszarów podmokłych poprzez zapobieganie ich odwadnianiu, zachowanie trwałych użytków zielonych czy wykluczenie głębokiej orki.

Dodatkowe wsparcie finansowe dla rolników, którzy objęci są normą GAEC 2, wydaje się być kluczowe w utrzymaniu w ich gospodarstwach opłacalności produkcji

Wymogi wynikające z GAEC 2 to chociażby rezygnacja z orki, budowy rowów melioracyjnych czy instalacji drenujacych oraz zakaz przekształcania trwałych użytków zielonych w grunty uprawne.

Jakie wymogi w przypadku interwencji: ochrona torfowisk?

Jakie warunki należy spełnić, by móc ubiegać się o wsparcie w ramach interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznej w 2026 roku w ramach ochrony torfowisk?

Torfowiska i podmokłe tereny na TUZ (stawka: 581 zł/ha/rok). Wymienione warunki to: zakaz zaorywania i przekształcania z TUZ; możliwa tylko renowacja płytką uprawą raz na 4 lata; zakaz drenażu i wydobywania torfu.

Torfowiska i podmokłe tereny na gruntach ornych (stawka: 627 zł/ha/rok). W tym przypadku rolnicy nie mogą stosować orki i drenażu oraz wydobywać torfu. Dozwolona jest plytka uprawa do 15 cm głębokości. 

Przekształcanie GO w użytki zielone (stawka: 2 387 zł/ha/rok). Obowązkiem jest wysianie mieszanki i wieloletnie użytkowanie jako TUZ, do którego rolnik zobowiąże się na okres 5-letni.

Dopłaty naliczane z automatu?

Jeśli rolnik będzie zainteresowany takim wsparciem, będzie musiał o tym pamiętać podczas składanai wniosku o płatność obszarową podczas wiosennej kampanii przyjmowania wniosków.

Według Wiktora Szmulewicza, prezesa Krajowej rady Izb Rolniczych należałoby w tej sprawie wprowadzić modyfikacje. Jego zdaniem wymogi związane z GAEC 2 generują realne koszty i utratę dochodów dla rolników. Dlatego rekompensaty powinny być przyznawane automatycznie, bez konieczności składania dodatkowych wniosków.

– To istotne, aby rolnicy nie byli dodatkowo obciążeni biurokracją i faktycznie mogli skorzystać z dopłat za ochronę torfowisk i obszarów podmokłych – tłumaczy prezes izb rolniczych.

Zaapelował do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego, by zasady wypłat przypominały system płatności z tytułu Obszarów z Ograniczeniami Naturalnymi (ONW). Tam rolnicy dostają pieniądze z automatu. Dlaczego zatem w tym przypadku mieliby wypełniać dodatkowe formularze?

-To sprawni, że wsparcie będzie szybsze. Dodatkowo będzie skuteczniej rekompensowało gospodarzom utracone dochody - argumentuje szef KRIR.

Budżet nowej interwencji wynosi 306 mln zł na lata 2026–2027.

Czytaj też:
12 tys. zł dla małych gospodarstw i tylko jedna kontrola - deputowani przegłosowali