Koniec z fikcją? Będzie nowe prawo dla strażaków OSP. Chodzi o 4 kluczowe zmiany
Podczas jednego z niedawnych posiedzeń podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych, parlamentarzyści wraz z zaproszonymi gośćmi, w tym zastępcą komendanta głównego PSP brygadierem Pawłem Frysztakiem, dyskutowali nad pakietem rozwiązań dla strażaków-ochotników. O co konkretnie chodzi?
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Zmiany dla strażaków z OSP. Kierowanie ruchem
Jednym z poruszanych tematów była kwestia kierowania ruchem przez strażaków OSP podczas wydarzeń lokalnych, takich jak festyny, dożynki czy wyścigi kolarskie. Przypomnijmy: obecnie ma to regularnie miejsce, choć w teorii przepisy pozwalają druhom na wydawanie poleceń i sygnałów na drodze tylko i wyłącznie w trakcie działań ratowniczych.
Mówiąc wprost: obowiązujące prawo to fikcja.
- Jestem przeciwnikiem uprawiania fikcji. Z jednej strony wszyscy wiemy, że tak jest, a z drugiej strony wiemy, że prawnie nie mają do tego tak naprawdę żadnego upoważnienia (...) Wszystkim nam powinno zależeć, żeby tę fikcję prawną zlikwidować - kometował wprost podczas posiedzenia stwierdził poseł Zbigniew Sosnowski, wiceprzewodniczący podkomisji
Aby ją ukrócić, zaproponowano dodanie do ustawy Prawo o ruchu drogowym nowego artykułu, który umożliwiłby członkom OSP "legalne" kierowanie ruchem także w ramach realizacji zadań statutowych. Warunkiem byłoby ukończenie specjalistycznego szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego.
Naczelnik Departamentu Ochrony Ludności Zarządzania Kryzysowego w MSWiA, Roman Jaworski, podkreślał przy tym że takie uprawnienia będą kluczowe w kontekście przygotowywanych planów masowej ewakuacji ludności na poziomie krajowym i lokalnym.
Zmiany dla strażaków z OSP. Koniec z podwójnymi uprawnieniami dla kierowców
Kolejnym absurdem, z którym chce skończyć podkomisja, jest wymóg uzyskiwania przez strażaków OSP oddzielnego zezwolenia na prowadzenie pojazdów uprzywilejowanych, nawet jeśli posiadają już takie uprawnienia z racji służby np. w policji, wojsku czy nawet samej Państwowej Straży Pożarnej.
- To jest absurd. Nie ma powodów, żeby policjant, który na co dzień jeździ samochodem służbowym z sygnałami, naraz przesiadając się do samochodu strażackiego musiał ponownie zdawać egzaminy – komentował wiceprzewodniczący podkomisji.
Zaproponowano, aby funkcjonariusze i żołnierze posiadający ważne zezwolenie na kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi byli zwolnieni z obowiązku uzyskiwania drugiego, odrębnego dokumentu na potrzeby służby w OSP. Dodatkowo wydawanie takich zezwoleń przez starostwa miałoby zostać zwolnione z opłat.
- To całkowicie uzasadnione działanie (...) Rzeczywiście jest dualizm, niepotrzebnie tracony czas, niepotrzebnie płacone środki – oceniał brygadier Paweł Frysztak.
Finansowanie Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy dla OSP
Kwestia finansowania kursów Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy, których koszty często spadają na samych strażaków lub budżety gmin, również znalazła swoje rozwiązanie. Choć początkowo rozważano przejęcie szkoleń przez PSP, pomysł upadł ze względu na ograniczone możliwości organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej.
Jednak, jak zauważył naczelnik z MSWiA, już teraz istnieją podstawy prawne, by finansować takie kursy ze środków przeznaczonych na ochronę ludności. W uchwale Rady Ministrów dotyczącej Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 znajduje się zapis rekomendujący wydawanie środków na wsparcie kursów KPP dla członków podmiotów ochrony ludności, do których zaliczają się OSP. Sprawa, jak zaznaczano, być może będzie doprecyzowana i wprowadzona w przyszłym roku.
Zmiany dla strażaków OSP. Quady legalnie na drogach publicznych?
Podkomisja zajęła się również problemem quadów, które coraz częściej trafiają na wyposażenie jednostek OSP. Choć są one nieocenione w trudnym terenie, ich status prawny na drogach publicznych jest niejasny. Często rejestrowane jako ciągniki rolnicze, nie spełniają definicji pojazdu specjalnego, co oznacza, że nie mogą legalnie używać sygnałów świetlnych i dźwiękowych w drodze do akcji.
Aby to zmienić, zaproponowano nowelizację definicji „pojazdu używanego do celów specjalnych” w Prawie o ruchu drogowym, tak aby obejmowała ona również quady. Jednocześnie minister właściwy ds. wewnętrznych otrzymałby delegację do określenia w rozporządzeniu szczegółowych warunków technicznych dla takich pojazdów w służbie.
Czy się uda? Zgodnie z ustaleniami na podkomisji, omówione propozycje zostaną wkrótce zebrane w formie poselskiego projektu nowelizacji ustawy o OSP i innych ustaw.
Tematy bardziej złożone, jak rola ratowników medycznych w OSP, będą przedmiotem odrębnych posiedzeń z udziałem m.in. przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia.
