ARiMR stworzy rejestr aktywnych rolników. Znamy zasady, by dostać unijne dopłaty
Przypomnijmy: o planach związanych ze stworzeniem ustawowych kryteriów rolnika aktywnego zawodowo - piszemy na naszych łamach już od dawna.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Sprawa wzbudza emocje - bo w praktyce nowe prawo określi kto może - a kto nie - otrzymywać unijne dopłaty.
Aktywny rolnik. Minister przedłożył projekt ustawy rządowi
W końcu - po długich dyskusjach i omawianiu sprawy m.in. ze środowiskami rolniczymi - minister rolnictwa przedłożył 11 sierpnia wspomniany projekt. Dotyczy on "zmiany niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo".
Liczba mnoga nie jest tu przypadkowa - nowe regulacje będą wymagały bowiem szeregu różnych zmian w przepisach.
Aktywny rolnik. Trzeba będzie udowodnić swoją pracę w gospodarstwie
Projekt, przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zakłada, że aktywność rolnicza będzie weryfikowana na podstawie realnych kosztów lub przychodów z działalności rolniczej, a rolnicy będą mogli wybrać, w jaki sposób chcą udowodnić prowadzenie gospodarstwa.
Część rolników zostanie jednak uznana za aktywnych "z automatu".
Kto zostanie uznany aktywnym rolnikiem? Są kryteria
Zgodnie z założeniami, uznanie rolnika za aktywnego zawodowo automatycznie będzie możliwe na podstawie danych już posiadanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W praktyce zwolnienie z dodatkowej biurokracji obejmie tych rolników, którzy spełniają co najmniej jedno z poniższych kryteriów:
- Posiadają zwierzęta zarejestrowane w systemie IRZ z obsadą na poziomie co najmniej 0,3 DJP na hektar
- Otrzymują płatności związane z produkcją roślinną
- Uczestniczą w wybranych ekoschematach, takich jak Rolnictwo węglowe, Integrowana Produkcja Roślin czy Biologiczna ochrona upraw
- Prowadzą gospodarstwo ekologiczne i otrzymują z tego tytułu płatności
- Są zarejestrowani jako płatnicy podatku VAT
- Korzystają z programów rozwojowych, np. premii dla młodych rolników czy wsparcia na inwestycje w gospodarstwie
- Biorą udział w unijnej sieci danych FSDN
Uwaga! Lista ta będzie mogła być w przyszłości rozszerzana przez ministra rolnictwa.
Aktywny rolnik. Jak będzie trzeba udowodnić, że się nim jest? Jaka dokumentacja będzie potrzebna?
Rolnicy, którzy nie spełnią żadnego z powyższych kryteriów, będą już musieli udowodnić swoją aktywność.
W praktyce trzeba będzie przedstawić dowody na poniesienie minimalnych kosztów lub osiągnięcie określonych przychodów z działalności rolniczej.
Ministerstwo planuje szeroki katalog akceptowanych dokumentów, w tym m.in.:
- Faktury za zakup nawozów, środków ochrony roślin, materiału siewnego, usług czy ubezpieczeń
- Faktury potwierdzające sprzedaż produktów rolnych
- Dowody opłacenia czynszu dzierżawnego lub wynagrodzeń dla pracowników
- Umowy kontraktacji lub dostawy produktów rolnych
Uwaga! Konkretna wysokość wymaganych kosztów lub przychodów zostanie określona w osobnym rozporządzeniu.
Zgodnie z założeniami nowe przepisy mają w praktyce zakończyć proceder pobierania dopłat przez osoby nieprowadzące działalności rolniczej.
Aktywny rolnik a kwestia dzierżawy. Będą spore zmiany
Nowe prawo w dużej mierze będzie dotyczyć kwestii dzierżaw rolniczych.
Jak twierdzi ministerstwo, właściciele gruntów zaczną bowiem zawierać formalne umowy dzierżawy, a czynsz będzie uwzględniał fakt, że to dzierżawca będzie ubiegał się o dopłaty.
Część właścicieli sama podejmie z kolei działalność rolniczą, aby móc dalej korzystać ze wsparcia, a ci, którzy nie będą już zainteresowani pracą na roli z powodu braku dopłat, prawdopodobnie sprzedadzą ziemię, co z kolei, jak zakłada resort rolnictwa, powinno zwiększyć podaż gruntów na rynku i ułatwić powiększanie gospodarstw aktywnym rolnikom.
Powstanie rejestr aktywnych rolników w Polsce
Kluczowym elementem reformy będzie utworzenie przez ARiMR oficjalnego rejestru rolników aktywnych zawodowo.
Informacja o statusie rolnika będzie publicznie dostępna i będzie mogła być wykorzystywana także przy przyznawaniu innego rodzaju wsparcia krajowego i unijnego.
Aktywny rolnik a ubezpieczenie KRUS
Co istotne, jak zapewnia ministerstwo, planowane zmiany nie będą miały wpływu na inne prawa i obowiązki rolników, w tym na prawo do ubezpieczenia w KRUS.
Aktywny rolnik. Będą spore koszty wdrożenia zmian
Wdrożenie reformy będzie wymagało modyfikacji systemów informatycznych ARiMR, których koszt szacuje się na około 640 tys. zł.
Projekt ustaw ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów do końca 2025 roku.
69 rolników nie dostało w roku 2024 dopłat unijnych
Przypomnijmy: jak informuje przy tym wszystkim ministerstwo, dotychczasowy system jest po prostu nieszczelny. A prawo i tak musi zostać zmienione - z powodu konieczności dostosowania do regulacji unijnych.
W 2024 roku ze wsparcia unijnego wykluczono w Polsce zaledwie 69 wnioskodawców, co stanowi 0,005% wszystkich ubiegających się o pomoc.
Głównym problemem jest powszechne zjawisko pobierania dopłat przez właścicieli gruntów, którzy wydzierżawiają je rolnikom na podstawie umów ustnych. W efekcie pieniądze nie trafiają do tych, którzy faktycznie ponoszą koszty i trud uprawy ziemi. I tu właśnie planowane są największe zmiany. Umowy dzierżawy bowiem - jak już także pisaliśmy - będą w niedalekiej przyszłości możliwe tylko poprzez formę pisemną
Do tematu będziemy wracać.
- Tagi:
- rolnictwo
- aktywny rolnik
