Szokujące wyniki kontroli produktów spożywczych z Ukrainy

Źródło: Fotolia.com

W świecie, w którym konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na pochodzenie, skład i jakość produktów spożywczych, działalność Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) nabiera szczególnego znaczenia. To właśnie ta instytucja stoi na straży uczciwego obrotu żywnością w Polsce – od pola, przez przetwórnię, aż po półkę sklepową.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

IJHARS – strażnik jakości żywności

Co roku inspektorzy IJHARS przeprowadzają kilkadziesiąt tysięcy kontroli. Obejmują one zarówno duże zakłady przetwórcze, jak i małe gospodarstwa rolne, sklepy detaliczne czy hurtownie. Wyniki kontroli są regularnie publikowane na stronie internetowej Inspekcji, co pozwala śledzić poziom jakości polskiej żywności oraz najczęściej występujące nieprawidłowości.

Inspektorzy skontrolowali znakowanie żywność z Ukrainy

„We wrześniu 2025 r. inspektorzy IJHARS w całym kraju przeprowadzili kontrolę dotyczącą prawidłowości znakowania żywności importowanej z Ukrainy, oferowanej do sprzedaży w sklepach stacjonarnych i internetowych. Spora część z nich nie spełniła obowiązujących wymogów dotyczących znakowania” – czytamy w informacji opublikowanej przez IJHARS.

Szczególną uwagę zwrócono na to, czy produkty są oznakowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Kontrolą objęto całą gamę produktów m.in.: wyroby ciastkarskie, cukiernicze, przetwory owocowo-warzywne, mięsne, rybne (w tym ryby suszone), napoje alkoholowe, bezalkoholowe, piwo.

Nieprawidłowości w blisko 80% kontrolowanych produktów z Ukrainy

Inspektorzy skontrolowali 52 sklepy – w tym 42 stacjonarne i 10 internetowych.

„Nieprawidłowości stwierdzono w 41 podmiotach (78,8% objętych kontrolą). Łącznie w zakresie znakowania skontrolowano 359 partii produktów, z czego 320 w sklepach” – podaje IJHARS.

Jakie i ile produktów sprawdzono w czasie kontroli?

Kontrole produktów obejmowały

• 66 partii wyrobów cukierniczych;
• 57 partii przetworów owocowych i warzyw;
• 52 partie wyrobów ciastkarskich;
• 50 partii napojów bezalkoholowych;
• 45 partii przetworów rybnych, w tym ryb suszonych;
• 38 partii piwa;
• 31 partii napojów alkoholowych;
• 17 partii przetworów mięsnych;
• 3 partie innych wyrobów (sól, herbata)

Na czym polegały nieprawidłowości?

Kontrole przeprowadzono w różnych grupach produktów rolno-spożywczych i wykazały liczne nieprawidłowości w zakresie oznakowania.
Najczęstsze błędy polegały na:
- braku informacji w języku polskim;
- braku lub niepełnym wykazie składników;
- nieprawidłowym podaniu daty minimalnej trwałości.

Jakie były uchybienia w poszczególnych grupach wyrobów?

W przypadku wyrobów cukierniczych zakwestionowano 47 partii badanych produktów (71,2 %), aż w co drugiej stwierdzono brak oznakowania w języku polskim. Inne nieprawidłowości w sklepach stacjonarnych obejmowały podawanie warunków przechowywania nie w bezpośrednim sąsiedztwie daty minimalnej trwałości (3 partie) oraz brak odesłania do miejsca na opakowaniu, gdzie podana jest data minimalnej trwałości (3 partie).

Z kolei w sklepach internetowych stwierdzono brak na stronie internetowej wszystkich obowiązkowych informacji, np. wykazu składników, w tym informacji o alergenach, wartości odżywczej, warunków przechowywania (6 partii), rozbieżności między informacją o wartości odżywczej podaną w oznakowaniu i na stronie internetowej (3 partie) oraz zadeklarowanie w wykazie składników niedopuszczalnego w Unii Europejskiej „ekstraktu z korzenia carliny” (2 partie).
W grupie wyrobów ciastkarskich zakwestionowano 52 partie produktów (55,8 %). Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości w sklepach stacjonarnych obejmowały brak oznakowania w języku polskim (15 partii), brak wskazania nazwy kategorii, do których należą wymienione w składzie dozwolone substancje dodatkowe (3 partie) oraz brak podania w tym samym polu widzenia nazwy i ilości netto produktu (2 partie).

W sklepach prowadzących sprzedaż internetową najczęściej stwierdzane nieprawidłowości obejmowały brak podania na stronie internetowej wszystkich obowiązkowych informacji, np. wykazu składników, w tym informacji o alergenach, wartości odżywczej oraz warunków przechowywania (10 partii), brak procentowej zawartości składników podkreślonych w nazwie lub/i w grafice na opakowaniu (np. nie oznaczono ilości procentowej kremu toffi) (3 partie), w jednym przypadku niewłaściwie informowano klienta o niezamierzonej obecności alergenów

Przetwory warzywne i owocowe z nieprawidłową datą trwałości

Kontrole przetworów z owoców i warzyw zakwestionowały 33 partie produktów (57,9 %). W sklepach stacjonarnych w ponad połowie partii brakowało oznakowania w języku polskim (18 partii). Dodatkowo w 4 partiach nieprawidłowo sformułowanie informację o ilości nominalnej produktu, a w 3 partiach podano nieprawidłową (wydłużoną) datę minimalnej trwałości. Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości w handlu internetowym obejmowały brak podania na stronie sklepu wszystkich obowiązkowych informacji, np. wykazu składników, w tym informacji o alergenach, wartości odżywczej (5 partii), brak na stronie internetowej oznakowania w języku polskim (1 partia) oraz brak wskazania w nazwie informacji dotyczącej szczególnego przetwarzania, jakiemu został poddany produkt, tj. pasteryzacji (1 partia).

W przypadku przetworów rybnych, w tym ryb suszonych, zakwestionowano 35 partii (77,8 %). Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości w sklepach stacjonarnych, to brak oznakowania w języku polskim (18 partii), brak obowiązkowych informacji takich jak oznaczenie handlowe gatunku, metody produkcji, informacji o narzędziu połowowym (8 partii) oraz brak wyróżnienia w wykazie składników alergenów za pomocą pisma wyraźnie odróżniającego się od reszty składników (4 partie). Z kolei w sprzedaży internetowej odnotowano niekompletne informacje dotyczące składu, w tym alergenów oraz wartości odżywczej produktów (4 partie).

Nieprawidłowości w blisko 60% przetworów mięsnych z Ukrainy

Kontrole przetworów mięsnych zakwestionowały 10 partii badanego asortymentu (58,8%). Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości w sklepach stacjonarnych obejmowały brak oznakowania w języku polskim (4 partie), brak właściwego określenia daty minimalnej trwałości. Z kolei w sklepach internetowych kontrolerzy stwierdzili brak na stronie internetowej wszystkich obowiązkowych informacji, np. wykazu składników, w tym alergenów, wartości odżywczej (3 partie), brak procentowej zawartości mięsa na opakowaniu produktu (1 partia) oraz brak określenia stopnia rozdrobnienia produktu w nazwie opisowej na opakowaniu wyrobu gotowego (1 partia).

Z kolei w przypadku napojów bezalkoholowych zakwestionowano 32 partie produktów (64,0 %). W sklepach stacjonarnych 2/3 produktów nie miało oznakowania w języku polskim (21 partii). Dodatkowo w 4 partiach nieprawidłowo sformułowanie informację o ilości nominalnej produktu, natomiast w 3 partiach niewłaściwe sformułowano informację o dacie minimalnej trwałości. Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości w sklepach internetowych stanowiły brak podania na stronie wszystkich obowiązkowych informacji, np. wykazu składników, wartości odżywczej (2 partie) oraz w jednym przypadku posługiwanie się niewłaściwym sformułowaniem odnośnie ilości nominalnej produktu.

Kontrole piwa zakwestionowały 12 partii tego produktu (31,6 % ). Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości obejmowały użycie niewłaściwych określeń dotyczących obowiązkowych elementów wartości odżywczej, np. podano „TŁUSZCZE...NASYCONE KWASY TŁUSZCZOWE...” zamiast „tłuszcz... w tym kwasy tłuszczowe nasycone...” lub „tłuszcz... w tym kwasy nasycone...”) – 3 partie, podanie warunków przechowywania nie w bezpośrednim sąsiedztwie daty minimalnej trwałości (2 partie) oraz brak oznakowania w języku polskim (3 partie).

Inspekcja nałożyła mandaty karne

Do wszystkich podmiotów, u których stwierdzono nieprawidłowości, zostaną przekazane zalecenia pokontrolne. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, prowadzone są 44 postępowania administracyjne w celu wymierzenia kar pieniężnych za wprowadzenie do obrotów wyrobów o niewłaściwej jakości handlowej i wyrobów zafałszowanych oraz 59 postępowań administracyjnych zakazujących wprowadzenie do obrotu produktów o niewłaściwej jakości handlowej. Ponadto na osoby odpowiedzialne nałożono 9 mandatów karnych o łącznej kwocie 2.450 zł.