Kryzys na europejskim rynku mleka. Dodatkowe dopłaty mają być ratunkiem

Źródło: Canva

Sytuacja wydaje się być poważna. Jeszcze w grudniu informowało o tym, że porównując z listopadem 2024 rok - mleko w UE było wówczas tańsze o 42%, a mleko odtłuszczone o 44%. Spadły także ceny produktów mlecznych: sera, masła czy śmietany.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Zakupy interwencyjne mleka

Tendencję spadkową zauważają także rolnicy, którym zakłady mleczarskie momentalnie obniżyły stawki w skupie. Pojawia się pytanie, czy sektor może liczyć w takiej sytuacji na publiczne wsparcie? Z takim zapytaniem do resortu rolnictwa zwróciły się jeszcze w grudniu izby rolnicze. Samorząd rolniczy odpowiedź w tej sprawie otrzymał w lutym.

Jak poinformował resort rolnictwa - istnieje kilka form tzw. interwencji rynkowej, która obejmuje m.in. sektor mleczarski. Mechanizmy te są określone w konkretnym Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z grudnia 2013 r.

Istnieją dwie możliwości ratowania sektora:

• zakupy interwencyjne masła i odtłuszczonego mleka w proszku
• przyznanie dopłat do prywatnego przechowywania masła, odtłuszczonego mleka w proszku oraz serów.

Co jednak istotne, decyzji o wdrożeniu mechanizmu dopłat do przechowywania produktów nie może podjąć indywidualnie żaden z krajów członkowskich. Leży ona w gestii Komisji Europejskiej.

"Ponadto w sytuacjach nadzwyczajnych, związanych np. z gwałtownym spadkiem cen, zaburzeniami w handlu czy innymi okolicznościami powodującymi gwałtowne zmiany w funkcjonowaniu danego rynku mogą mieć zastosowanie tzw. środki wyjątkowe, które uruchamiane są w drodze aktów prawnych Komisji Europejskiej" - wskazuje ministerstwo rolnictwa.

Tzw. środki wyjątkowe to pomoc krótkotrwała i najczęściej jednorazowa. Jej celem jest częściowe rekompensowanie strat. Nie ma jednak nic wspólnego ze wsparciem inwestycyjnym czy rozwojowym.

Taką nadzwyczajną pomoc finansową Komisja Europejska wdrożyła ostatnio w marcu 2022 r. w związku ze skutkami rynkowymi wojny w Ukrainie.

"Środki finansowe można było wykorzystać w sektorach dotkniętych zakłóceniami na rynku spowodowanymi zwiększonymi kosztami produkcji lub ograniczeniami w handlu. Polsce na podstawie ww. rozporządzenia na pomoc w sektorach rolnych przyznana została kwota 44,8 mln euro" - przypomina resort rolnictwa.

Czytaj też:
Mleko po 1,35 zł. Młody rolnik: rodzice mówią mi „sprzedaj krowy, idź do roboty”

Urealnienie cen interwencyjnych

Co istotne, w liście, który trafił na biurko Wiktora Szmulewicza, szefa KRIR, resort rolnictwa przypomniał o tym, że w grudniu minister rolnictwa Stefan Krajewski zawnioskował o "urealnienie" cen interwencyjnych.

"W piśmie podkreślono, że przy braku aktualizacji cen interwencyjnych, w praktyce nie funkcjonuje interwencja publiczna, która stanowi trzon siatki bezpieczeństwa chroniącej dochody rolników i stabilność rynków rolnych" - wyjaśnia ministerstwo rolnictwa.

Przypomnimy, że ceny interwencyjne, o których mowa to stawki ustalone 15 lat temu - które mają się nijak do aktualnych realiów rynkowych.

- To co obserwujemy na rynku mleka, szczególnie w IV kwartale 2025 r., można w naszej ocenie uznać za nietypowe. Ceny zbytu przetworów mlecznych ulegają obniżeniu, co potwierdzają też notowania na rynkach światowych. Od października zaczęło się to przekładać na obniżanie cen skupu płaconych producentom za surowiec mleczny. Ale apeluję, abyśmy kompleksowo urealnili mechanizm skupu interwencyjnego, bo dziś obowiązujące ceny są wartościami sprzed 15 lat! - wskazywał w grudniu w Brukseli minister Krajewski.

Czytaj też:
Załamanie na rynku mleka. Minister: musimy urealnić mechanizm skupu interwencyjnego

Dopłaty do przechowywania 

Polska strona pod koniec stycznia poparła także wniosek Węgier w sprawie uruchomienia dopłat do prywatnego przechowywania sera i miasta. Ta forma wsparcia może okazać się skuteczniejsza niż wskazywana przez resort w grudniu konieczność dokonania rewizji poziomu cen interwencyjnych.

Resort rolnictwa na koniec nawiązał do aktualnej sytuacji rynkowej.

"Należy podkreślić, że istotny wpływ na zachowania rynku mają notowania na giełdzie Global Dairy Trade. W ostatnich miesiącach 2025 r. na tej giełdzie notowania transakcji terminowych (mleko w proszku i masło) zniżkowały. Sytuacja uległa poprawie na ostatnich dwóch sesjach (06 i 20.01.2026), indeks wzrósł odpowiednio o +6,3 i +1,5%. Powyższa sytuacja może być zwiastunem stabilizacji sytuacji cenowej" - wskazuje ministerstwo.

Wzrosty cen na GDT dają nadzieję przedstawicielom sektora, wielu analityków rynkowych wskazuje jednak, że rynek mleka ustabilizuje się dopiero jesienią.

Czytaj też:
Ceny mleka w Polsce i Europie. Kiedy wzrosną?