Koniec bezradności plantatorów buraka cukrowego? Nowa nadzieja na horyzoncie
Podczas konferencji prasowej pt. „Jakość i technologia kluczem do skutecznej ochrony roślin”, która odbyła się 3 lutego 2026 roku w Warszawie - w siedzibie firmy Bayer, eksperci branżowi pochylili się nad wyzwaniami, z jakimi mierzą się polscy rolnicy. Jednym z punktów programu była ochrona buraka cukrowego w obliczu rosnącej presji szkodników, wśród nich oczywiście szarka komośnika, którego żerowanie w miononym sezonie doprowadziło do konieczności przesiania tysięcy hektarów upraw.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Szarek komośnik - groźny szkodnik buraka cukrowego
Szarek komośnik to chrząszcz o długości około 11-14 mm, o charakterystycznym szarym ciele z ciemniejszą plamą w kształcie litery „V” na pokrywach. Choć wygląda niepozornie, jego żarłoczność jest dewastująca. Atakuje buraki w ich najbardziej wrażliwej fazie - tuż po wschodach. Chrząszcze wyżerają tkankę w liścieniach lub całkowicie je odcinają, co prowadzi do błyskawicznego zamierania roślin.
Skala problemu w ostatnich latach stała się alarmująca. Rok 2025 zapisał się na kartach rolnictwa jako wyjątkowo trudny. Jak wynika z raportów rynkowych, tylko w rejonach kontraktacyjnych Krajowej Grupy Spożywczej szarek, wspomagany przez wiosenne przymrozki, doprowadził do przesiania ponad 3 tysięcy hektarów buraków, szczególnie na Lubelszczyźnie. Sucha i ciepła wiosna sprzyjała masowym migracjom szkodnika z ubiegłorocznych buraczysk.
Sytuacja była na tyle poważna, że Krajowa Rada Izb Rolniczych apelowała do resortu rolnictwa o przyspieszenie rejestracji nowych środków, argumentując, że obecnie dostępne substancje (głównie z grup neonikotynoidów i pyretroidów) przestają wystarczać.
Pierwsza linia obrony przed szarkiem komośnikiem
W odpowiedzi na te wyzwania, Szymon Hoppe, ekspert firmy Bayer, przedstawił podczas konfernecji 3 lutego możliwości zaprawy insektycydowej Buteo Start, która uzyskła rejestrację w buraku cukrowym w zeszłym roku. Posiada ona w swoim składzie flupyradifuron (480 g/l) z grupy butenolidów (IRAC 4D). Substancja działa na nikotynowy receptor acetylocholiny (nAChR), co zakłóca przewodnictwo nerwowe szkodników i skraca okres ich aktywności żerujące. Choć głównym zadaniem wspomnianej zaprawy jest zwalczanie takich szkodników jak: pchełki, drobnica burakowa czy śmietka, badania dowodzą, o czym zapewniał prelegent, jej istotnej roli w ograniczaniu strat powodowanych przez szarka komośnika.
- Jeżeli chodzi o Buteo Start, to jest to zaprawa, która przede wszystkim chroni w tych wczesnych fazach rozwojowych. Mam tutaj na myśli mniej więcej okres tych pierwszych 3-4 tygodni - wyjaśniał Szymon Hoppe.
- Ta zaprawa wprost nie powoduje ograniczenia występowania, natomiast w sposób znaczący, szczególnie w połączeniu z późniejszymi zabiegami nalistnymi, powoduje obniżenie uszkodzeń - kontynuował ekspert.
Prelegent wspomniał również o tym, że nasiona buraka cukrowego z wielu hodowli będą dostępne w tym sezonie właśnie z tą zaprawą (zaprawa jest przeznaczona do przemysłowego zaprawiania nasion). - To jest nowa substancja, która pojawia się w zaprawach - w burakach, więc też przełamujemy przez to kwestie związaną z pewnymi odpornoścmia, plus tutaj też nie ma jakiejś krzyżowej odporności na pyretroidy. Jest to bezpieczne rozwiązanie i teraz - poza rzepakiem - mamy również rejestrację tutaj - w buraku cukrowym - zaznaczył ekspert.
Dane z doświadczeń wdrożeniowych (m.in. z austriackiego instytutu Agrana) są obiecujące. W porównaniu do standardowych produktów, zastosowanie wymionej zaprawy znacząco zmniejsza zarówno częstotliwość, jak i intensywność uszkodzeń powierzchni liści powodowej przez wspomniane szkodni, wśród nich szarka.
O czym jeszcze mówiono na konferencji?
Choć burak cukrowy był jednym z tematów, konferencja w warszawskiej siedzibie firmy Bayer objęła znacznie szerszy zakres technologii na sezon 2026:
- Pakiety technologiczne dla rzepaku: Zaprezentowano gotowe zestawy łączące ochronę przed chorobami grzybowymi (fungicydy) ze zwalczaniem szkodników łodygowych.
- Ochrona zbóż: Omówiono zintegrowane systemy ochrony liścia flagowego i kłosa, a także nowe rozwiązania herbicydowe do jesiennego zwalczania chwastów (np. miotły zbożowej).
- Nowości biologiczne: Wspomniano o nadchodzącej rejestracji biologicznej zaprawy, która ma wspierać naturalną odporność roślin i rozwój systemu korzeniowego.
- Segment ogrodniczy (Horti): Przedstawiono innowacyjne, bezpozostałościowe pułapki typu „przywab i zabij” do walki ze szkodnikami w sadach oraz feromonowe pasty do upraw szklarniowych.
- Kukurydza: Podsumowano ofertę herbicydową pozwalającą na elastyczne zwalczanie chwastów zarówno przed, jak i po wschodach.
