Ważny wyrok TK - rolnicy mogą się odwoływać, ale mają mało czasu
To może być przełom w sprawach związanych ze służebnością przesyłu.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Przegrana sprawa sądowa z firmą energetyczną
Skontaktował się z nami rolnik, który kilka lat temu przegrał sprawę sądową z przedsiębiorstwem energetycznym o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Sąd wówczas orzekł, że przedsiębiorstwo nabyło w drodze zasiedzenia służebność gruntową, inaczej mówiąc zasiedziało służebność na działce rolnika, na której usytuowany był słup energetyczny należący do przedsiębiorstwa.
Wyrok ten był jednoznaczny z tym, że właściciel ziemi nie może zakazać firmom energetycznym, gazowym, wodociągowym czy telekomunikacyjnym korzystania ze swojego gruntu, na którym posadowione są rury, kable czy słupy. I w tym przypadku - nie może rościć praw do wynagrodzenia z tego tytułu.
Nowe przepisy od 2008 roku
Do 2008 roku, w którym do kodeksu cywilnego wprowadzono instytucję służebności przesyłu, wyróżniano wyłącznie służebności osobiste i gruntowe. Wprowadzając służebność przesyłu do kodeksu cywilnego, ustawodawca skonstruował przepisy pozwalające przedsiębiorcy obciążyć cudzą nieruchomość prawem polegającym na tym, że będzie mógł korzystać z tej nieruchomości w oznaczony sposób.
Służebność przesyłu przez zasiedzenie
Na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów, służebność przesyłu może zostać nabyta przez zasiedzenie, po trzydziestu latach w złej wierze i po dwudziestu latach w dobrej wierze. Jeżeli przedsiębiorca - czyli firma energetyczna, gazowa, wodociągowa, operator telekomunikacyjny od początku nieprzerwanie korzystał ze swojego urządzenia usytuowanego na cudzym gruncie, będąc w błędnym i uzasadnionym przekonaniu, że posiada do tego prawo, może wykazać, że nabył służebność w dobrej wierze.
W przeciwnym stanie świadomości - jego wiara jest zła. Sąd w postępowaniu sądowym, na podstawie materiału dowodowego, np. dokumentów i zeznań - ustala charakter wiary.
Będzie można odwoływać się od wyroków sądowych
Decyzja Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 roku rzuca nowe światło na ten temat. W wyroku wydanym pod sygn. akt P 10/16 TK stwierdza, że skoro instytucja służebności przesyłu nie istniała do 3 sierpnia 2008 roku, to niedopuszczalne jest zasiedzenie tego prawa w tym czasie.
Na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wspomnianego wyroku, wielu osobom, w tym i naszemu Czytelnikowi, otworzono drogę do ponownego dochodzenia swoich praw, czyli do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Czasu jednak na to jest mało.
Ważne terminy!
Skargę można wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a więc do marca 2026 roku. Natomiast, jeżeli od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie rolnika minęło więcej niż 10 lat, nie może on żądać wznowienia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
O czym warto pamiętać przed wniesieniem skargi?
Przed skierowaniem skargi warto zwrócić uwagę na to, w jaki sposób zakończyła się sprawa sądowa o służebność i kiedy to nastąpiło. Ważne jest, by postępowanie zakończyło się wyrokiem, w którym sąd orzekł, że przedsiębiorstwo nabyło w drodze zasiedzenia służebność gruntową odpowiadającą służebności przesyłu, a także, co do nieruchomości nie wydano decyzji o wywłaszczeniu, ani innej decyzji legalizującej – wydanej przez organ państwowy.
Co istotne, rolnicy, którzy zamierzają wszcząć sprawę o ustanowienie służebności przesyłu, mogą również powoływać się na grudniowy wyrok TK w razie roszczenia przedsiębiorstwa przesyłowego o zasiedzenie służebności sprzed 2008 roku.
- Tagi:
- prawo
- służebność przesyłu
