Te zmiany pozwolą rolnikom zmniejszyć koszty. Szykują się uproszczenia w dopłatach
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
W Rządowym Centrum Legislacji pojawił się dziś ważny projekt rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.
Plany - do ubiegania się o wsparcie - już nie będą konieczne
Dokument ten wprowadza deregulacje m.in. w zakresie konieczności tworzenia planów działalności ekologicznej. Rolnicy realizujący zobowiązania ekologiczne (5-letnie) w ramach „Interwencji - Rolnictwo ekologiczne” mieli dotychczas obowiązek posiadania planu działalności ekologicznej. Zasadniczą treścią planów, jak wyjaśnia resort rolnictwa, jest ustalenie w 1 roku podjętego 5–letniego zobowiązania, co będzie uprawiane na poszczególnych działkach rolnych w kolejnych latach.
Ważne jest to, że plany te są sporządzane odpłatnie przez doradców rolniczych (ze specjalizacją rolnośrodowiskową lub specjalizacją rolnictwo ekologiczne). Rolnicy ponoszą koszty także w związku z ewentualnymi późniejszymi zmianami planów.
Dotychczas wprowadzono, co prawda, zmiany w zasadach realizacji zobowiązań ekologicznych, które umożliwiają rolnikom większą elastyczność w realizowaniu zobowiązań, tj. swobodne podjęcie decyzji o ewentualnym przejściu na inny kierunek produkcji. Niemniej jednak zmiana decyzji produkcyjnych, wynikająca np. ze zmieniającej się sytuacji rynkowej może wymagać sporządzenia nowego lub zmiany dotychczasowego planu, co jest problematyczne dla rolników.
"Brak aktualizacji planu skutkuje pomniejszeniem płatności ekologicznych. Zestawienie korzyści wynikających z posiadania planów działalności ekologicznej z ponoszonymi przez rolników kosztami wskazują obecnie na ograniczone znaczenie tych planów dla rolników" – czytamy w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia.
Zdecydowano jednak, że należy zrezygnować z wymagania dotyczącego posiadania planu działalności ekologicznej. Ma to uprościć procedury administracyjne dla rolników podejmujących zobowiązania ekologiczne oraz zmniejszyć obciążenia administracyjne dla rolników już realizujących zobowiązania.
Co ważne, projektodawca zauważa, że proponowane zmiany pozwolą również zredukować koszty ponoszone przez rolników.
"Proponowane zmiany bez wątpienia będą korzystne dla rolników. Pomimo zniesienia obowiązku posiadania planu działalności ekologicznej, rolnicy realizujący zobowiązania ekologiczne lub rolnicy zamierzający podjąć takie zobowiązanie w dalszym ciągu będą mieli możliwość korzystania z bardzo dobrze rozwiniętego w Polsce publicznego systemu doradztwa rolniczego, oferującego rolnikom m.in. szeroką wiedzę w zakresie produkcji ekologicznej" – komentuje pomysłodawca projektu rozporządzenia.
Porządki w kwestiach uznawania dotychczasowych planów
Ministerstwo rolnictwa chce także uregulować kwestie planów działalności ekologicznej sporządzanych lub zmienianych w 2025 r. przez osoby posiadające doświadczenie w doradzaniu w zakresie prowadzenia produkcji metodami ekologicznymi
Plan działalności ekologicznej sporządza się przy udziale uprawnionego doradcy rolniczego ze specjalizacją rolnośrodowiskową albo doradcy rolniczego ze specjalizacją rolnictwo ekologiczne. Plan ten może być również zmieniony przy udziale takiego doradcy. Doradcy z takimi specjalizacjami są wpisywani na listę doradców rolniczych prowadzoną przez Centrum Doradztwa Rolniczego (CDR).
W tym punkcie zaproponowano wprowadzenie przepisów przejściowych, które dadzą Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podstawę do uznania planów działalności ekologicznej sporządzonych i podpisanych lub zmienionych w 2025 r. przez osoby, która posiadają wiedzę i doświadczenie w zakresie doradzania w sporządzaniu planów działalności ekologicznej na potrzeby realizacji zobowiązania ekologicznego.
"Ich wiedza i doświadczenie zapewniają właściwe sporządzenie ww. planów. Oczekiwanym efektem rekomendowanego rozwiązania będzie uniknięcie ryzyka uznawania takich planów za niezgodne z przepisami rozporządzenia ekologicznego i zmniejszenia należnych rolnikom płatności ekologicznych" - czytamy w projekcie rozporządzenia.
Zmiany w karach za stwierdzone uchybienia w ubieganiu się o "płatność ekologiczną"
Dodatkowo przewidziano zmiany w systemie ustalania kar za stwierdzone uchybienia. Gdy projekt rozporządzenia wejdzie w życie, wysokość kary za uchybienie dotyczące realizacji zobowiązania ekologicznego będzie zależna od wysokości otrzymanych płatności.
Kary te mogą dotyczyć m.in. stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu minimalnych wymogów podstawowych lub dla poszczególnych pakietów; a także prowadzonego przez rolnika rejestru działalności ekologicznej oraz niedokonania przez rolnika wymaganej czynności (tj. poinformowanie kierownika biura powiatowego ARiMR o zaprzestaniu uprawy podstawowych upraw sadowniczych lub ekstensywnych upraw sadowniczych w ostatnim roku realizacji zobowiązania lub złożenie oświadczenia dotyczącego prowadzonej uprawy sadowniczej – w zakresie jej rodzaju, daty jej nasadzenia i rodzaju wykorzystanej podkładki).
Dotychczas kary te mogą być nakładane w każdym roku realizacji zobowiązania. Założeniem kar wstecznych było, aby po stwierdzeniu określonych rodzajów uchybień odzyskać od rolników płatności wypłacone w latach poprzedzających rok, w którym takie uchybienie zostało stwierdzone. Obecne przepisy mogą być interpretowane w ten sposób, że w przypadku powtórnego stwierdzenia określonych uchybień, zachodziłaby konieczność ponownego nałożenia kary wstecznej, tj. ponownego zwrotu płatności z lat poprzednich, pomimo, że zostały one przez rolnika już zwrócone na skutek kary za uchybienia popełnione w latach wcześniejszych.
"Stwarza to realne ryzyko nadmiernego karania poprzez kilkukrotne nałożenie kar na rolników w przypadkach stwierdzenia uchybień skutkujących zwrotem płatności otrzymanych w latach poprzednich. Ze względu na sposób obliczania wysokości kary problem wystąpi po raz pierwszy w kampanii 2025 r." – zauważa projektodawca rozporządzenia.
Dlatego resort rolnictwa zaproponował regulację, zgodnie z którą w przypadku stwierdzenia uchybień w ww. obszarach - wysokość sumy kar za te uchybienia nałożonych w roku ich stwierdzenia oraz sumy kar za te uchybienia nałożonych w poprzednich latach realizacji zobowiązania - nie może być wyższa niż wysokość już przyznanych rolnikowi płatności ekologicznych.
- Tagi:
- rolnictwo ekologiczne
- dopłaty
