Spółki wodne czekają duże zmiany. Resort infrastruktury zapowiada nowe regulacje
W odpowiedzi na wniosek KRIR z 21 lipca 2025 r., Ministerstwo Infrastruktury, pismem z 28 listopada 2025 r., odnosi się do kwestii przynależności rolników do spółek wodnych oraz znaczenia tych struktur w gospodarce wodnej. Krajowa Rada Izb Rolniczych zwróciła bowiem uwagę na narastającą presję klimatyczną i coraz częstsze zjawiska ekstremalne - susze, gwałtowne podtopienia i powodzie, które stają się jednym z kluczowych wyzwań dla polskiego rolnictwa.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Gotowi do współpracy
Ministerstwo Infrastruktury deklaruje otwartość na współpracę z samorządem rolniczym w zakresie działań zaradczych dla problemów pojawiających się na styku gospodarki wodnej i rolnictwa. Przyznaje jednocześnie, że jednym z kluczowych wyzwań jest przystosowanie rolnictwa do funkcjonowania zarówno w okresach niedoboru wody, jak i w okresach jej nadmiaru. Resort wskazuje, że konieczne jest opracowanie zintegrowanego systemu gospodarowania wodami i glebami, który pozwala magazynować wodę w okresach wilgotnych i efektywnie wykorzystywać ją w okresach suchych. Sprawne funkcjonowanie takiego systemu, zdaniem MI, będzie możliwe m.in. dzięki dobrze zorganizowanej sieci spółek wodnych.
Spółki wodne do zreformowania
W świetle aktualnych przepisów prawa, na co uwagę zwraca resort infrastruktury, zobligowanie rolników do przystępowania do spółek wodnych może być jednak postrzegane jako naruszenie przepisów. Niemniej Ministerstwo Infrastruktury podziela opinię prezesa KRIR, że funkcjonowanie spółek wodnych na obecnych zasadach nie pozwala na realizację ich kluczowego celu: zaspokajania potrzeb w zakresie gospodarowania wodą na obszarach rolniczych oraz wzrostu odporności polskiego rolnictwa na zmiany klimatyczne.
Aby rozwiązać m.in. ten problem, na początku 2025 r. w Ministerstwie Infrastruktury powołano więc zespół ekspertów ds. zmian prawnych w gospodarce wodnej. Jednym z głównych wniosków grupy jest reforma funkcjonowania spółek wodnych oraz wprowadzenie nowego narzędzia finansowego, roboczo nazwanego „funduszem wodnym”. Fundusz miałby wspierać samorządy i spółki wodne w realizacji zadań związanych z budową i utrzymaniem urządzeń melioracyjnych. Szczegółowe propozycje zmian mają zostać przedstawione i opublikowane w pierwszej połowie 2026 r. Do tego czasu Ministerstwo zachęca spółki wodne do korzystania z obowiązujących przepisów ustawy - Prawo wodne:
Art. 454 - uprawnienie dla spółki wodnej uzyskiwania należności od osób niebędących członkami ponoszonych z tytułu odnoszenia korzyści z urządzeń spółki wodnej;
art. 206 - instrument nakładania obowiązku prawidłowego utrzymania urządzeń melioracji wodnych - jeżeli ten obowiązek nie jest wykonywany
Potrzeby zintegrowany system
Ministerstwo podkreśla, że jednym z najważniejszych działań w najbliższych latach powinno być opracowanie zintegrowanego systemu gospodarowania wodami i glebami, który połączy aspekty techniczne, środowiskowe i prawne. System ten ma pozwolić na magazynowanie wody w okresach nadmiaru, jej efektywne wykorzystanie w okresach suszy oraz zwiększenie odporności polskiego rolnictwa na zmiany klimatyczne, które obserwujemy w ostatnich dekadach.
- Tagi:
- prawo wodne
- spółki wodne
