Rolnicy mają dość "lichwiarskich" kredytów. Ten bank mógłby uratować wiele gospodarstw?
Przypomnijmy: temat utworzenia - a właściwie reaktywacji - państwowego Banku Rolnego wraca co jakiś czas jak bumerang. O sprawie pisaliśmy m.in. w roku 2024, sprawa była dyskutowana także w roku 2025.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Na początku tego roku temat znów powrócił - podczas dyskusji na Parlamentarnym Zespole ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej.
Czy możliwa jest reaktywacja Banku Rolnego?
Dyskusję otworzył Jan Ogił ze Stowarzyszenia dla Powiatu, który przedstawił koncepcję banku jako instytucji niezbędnej do przetrwania polskiego rolnictwa w dobie globalizacji i wojny w Ukrainie.
- Utworzenie i potrzeba takiego typowego Banku Rolnego jest bardzo duża, czego dowodem są ostatnie akcje pomocowe (...) Taki bank, który rozumiałby specyfikę nie tylko gospodarstw rolnych, ale całego sektora rolno-spożywczego, jest jak najbardziej potrzebny - przypominał Jan Ogił.
Jak to zrobić?
- Najprostszym rozwiązaniem, okiem organizacji społecznej jaką reprezentuję, byłoby zbudowanie tego na bazie trzech mniejszych banków: BOŚ Banku, Aliora i Banku Pocztowego. Ale to tylko założenie. Ta idea banku nie zamyka się tylko na rolników - komentował podczas posiedzenia Ogił.
Wskazał, że jednym z aktywów nowego banku mogłaby być np. ziemia, a sama instytucja mogłaby prowadzić mechanizm zbliżony do leasingu gruntów. Ale nie tylko.
Jako wzór przypominał instytucję z lat 20. minionego wieku.
- Takim pierwowzorem do reaktywacji państwowego Banku Rolnego jest Państwowy Bank Rolny, który w latach 20. pomógł przetrwać w powojennej Polsce dla majątków ziemskich. Idea była taka ówczesnego rządu, ażeby dając tanie finansowanie tym majątkom, nie trafiało to w ręce bogatych fabrykantów - opowiadał przedstawiciel Stowarzyszenia dla Powiatu.
Jak przypominano podczas posiedzenia - rozwiązanie zbliżone do idei banku rolnego funkcjonuje już choćby w sąsiednich Niemczech.
Dyskusja o Banku Rolnym. "Jesteśmy niekonkurencyjni"
Jak zaznaczał z kolei podczas dyskusji Wiktor Szmulewicz prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych, samo hasło - "bank rolny" - to za mało. Chodzi generalnie o nowe zasady finansowania rolnictwa.
- Zdecydowanie jestem za tym, żeby bank rolny powstał - jednak nie jako bank jako taki, tylko musi powstać nowa zasada finansowania rolnictwa. Bo to jest największy problem (...) My dziś jesteśmy niekonkurencyjni do zachodniej Europy dlatego, że oni mają kredyty na 2 proc., a my mamy na 7-8 proc. inflację dzisiaj mamy na poziomie 2,6-2,8 - a kredyty otrzymujemy na na poziomie 7 proc. To jest lichwiarski kredyt - tak się to kiedyś nazywało bez względu kto go daje. Ja działam w spółdzielczości bankowej, w swoim małym banku od trzydziestu i znam problemy które się w bankowości toczą. Prawo bankowe jest jakie jest - należałoby w pewnym sensie wyodrębnić bankowość finansowania rolnictwa - komentował Wiktor Szmulewicz z KRiR.
Bank rolny. Charakter jak sprzed lat, ale idący z duchem czasu
Podczas dyskusji zwracano także uwagę, że dziś rolnicy muszą często brać kredyty tylko po to, by spłacić poprzednie zobowiązania lub zaległe faktury - co prowadzi z kolei do spirali długów. A brak zdolności kredytowych - to dla wielu gospodarzy po prostu wyrok.
Tymczasem spadek dochodowości jest dziś ogromny - na co również zwracano podczas długiej dyskusji uwagę.
Karol Rytel ze Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych "Orka", zwrócił z kolei uwagę na inną kwestię - wspomniany bank wydaje się tym bardziej potrzebny, im większe jest zagrożenie w związku z kurczącymi się środkami z WPR.
- Popieramy tę ideę, wspieramy ją jak najmocniej, również w innych gremiach, aby powołać na nowo i przywrócić do życia bank rolny w charakterze takim, jakim był przed wojną, ale żeby oczywiście pójść z duchem czasu do przodu, żeby oferował możliwość modernizacji wraz z utrudnionym tak naprawdę w tym momencie już finansowaniem - ze względu na kurczące się środki z WPR, który będzie dostępny z budżetu unijnego - komentował przedstawiciel "Orki".
Bank rolny. Co na to ministerstwo?
Czy jest jakakolwiek szansa na taką instytucję - o której debatuje się od lat? Podczas posiedzenia przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprost zaznaczali, że - na dziś - nie są prowadzone żadne prace legislacyjne nad ustawą o Banku Rolnym.
Resort przypominał jednak przy tym ostatnie inicjatywy - związane z uruchomionem linii kredytowych z dopłatami, które cieszyły się ogromnym zainteresowaniem - pula środków wyczerpała się błyskawicznie.
- Jeśli chodzi o wsparcie rolników, to ono bezpośrednio idzie do rolników. Natomiast jeżeli chodzi o kredyty, no to oczywiście poprzez banki - tłumaczyła Agnieszka Kutkowska, dyrektor Departamentu Budżetów w MRiRW, dodając, że ministerstwo szuka rozwiązań, ale musi poruszać się w ramach obowiązującego prawa bankowego i unijnego.
Obecna na spotkaniu wiceminister rolnictwa zapewniała z kolei, ze dalsze rozmowy w tej materii - na szczeblu resortu - powinny się odbywać
- Mamy kierownictwa, będziemy rozmawiać na kierownictwie, że taka inicjatywa jest ze strony rolników - komentowała Małgorzta Gromadzka.
Fundusz Ratunkowy Rolników?
Na koniec warto też wspomnieć o innej propozycji. Krzysztof Kozak z Lubelskiego Towarzystwa Rolniczego zauważył trzeźwo, że samo powołanie instytucji nie wykreuje kapitału.
- Bank to jest inaczej sklep z pieniędzmi. Żeby te pieniądze pozyskać, muszą one skądś pochodzić – zaznaczał mężczyzna.
Mówiąc wprost: pieniądze na "rozruch" takiej instytucji są potężne. Dlatego lepiej najpierw wyjść z nieco inną inicjatywą, która pozwoli uporządkować rynek - i wspomóc rolników we wspólnych działaniach na rynku - na szczeblu gminy, powiatu i województwa.
- Ja bym zaczął od uporządkowania rynku i sfinansowania wspólnej strategii rynkowej. Taki fundusz ratunkowy rolników, takie "112". 1 proc. wydawane na poziomie województwa, 1 proc. na poziomie powiatów, 2 proc. na poziomie gmin - wyliczał.
My zapraszamy tymczasem do dyskusji. Czy utworzenie Banku Rolnego jest potrzebne?
Czy utworzenie Banku Rolnego jest potrzebne?
- Tagi:
- rolnictwo
- bank rolny
