Dzierżawisz grunty od KOWR? Ta stawka znów spadła. Szykuje się zmiana w czynszach

Źródło: Canva

Główny Urząd Statystyczny opublikował dziś kluczowy wskaźnik dla wielu rolników w Polsce. Chodzi o podstawę służącą do wyliczenia czynszów dzierżawnych za ziemię państwową.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Czynsz dzierżawny KOWR. Jak się wylicza?

Przypomnijmy: czynsz dzierżawny - zgodnie z ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - opiera się w głównej mierze na równowartości średniej ceny skupu pszenicy.

Od dwóch lat (a konkretniej od 1 stycznia 2024 roku, kiedy doszło do nowelizacji przepisów), cena pszenicy brana pod uwagę jest średnią z 11 kwartałów poprzedzających termin płatności. W założeniu ma ma to stabilizować wahania i chronić rolników przed nagłymi skokami kosztów. 

W praktyce stawki zależą też oczywiście od klasy bonitacyjnej gruntu, rodzaju użytku (orne, łąki, pastwiska) oraz okręgu podatkowego (I-IV, gdzie I to najwyższe stawki). 

Warto też pamiętać, że czynsz dzierżawny, poczynając od drugiego terminu płatności podlega waloryzacji przy zastosowaniu wskaźników zmian cen skupu podstawowych produktów rolnych w półroczu roku kalendarzowego poprzedzającym termin płatności. 

Średnia krajowa cena skupu pszenicy za okres 11 kwartałów poprzedzających I półrocze 2026 roku. Ile wynosi?

Dziś - 19 stycznia - GUS wydał obwieszczenie, które bezpośrednio przekłada się na wyliczanie stawek czynszów dzierżawnych

Zgodnie z oficjalnym komunikatem, średnia krajowa cena skupu pszenicy za okres 11 kwartałów poprzedzających pierwsze półrocze 2026 r. wyniosła 84,45 zł za 1 dt.

Spadek średniej ceny skupu pszenicy trwa. Wskaźniki w roku 2024 i w roku 2025

Wspomniane dane oznaczają kolejny spadek tego wskaźnika. I to spory - w praktyce chodzi o ponad 32 zł od ostatnich dwóch lat.

Dla porównania: średnia krajowa cena skupu pszenicy za 11 kwartałów w roku 2024 (za I półrocze) wynosiła 117,34 zł/dt a za drugie półrocze 2024 - 114,43 zł za 1 dt.

Czytaj też:
Dzierżawisz ziemię? Od tych liczb będzie zależeć wysokość czynszu [ROK 2024]

Z kolei w roku 2025 było to 107,34 zł/dt za pierwsze półrocze oraz 95,02 zł/dt za półrocze drugie roku 2025.

Średnie ceny zbóż spadają

W praktyce kolejne obniżenie średniej ceny z 11 kwartałów to dowód na to, że ceny skupu płodów rolnych w skupach utrzymują się - niestety - na relatywnie niskim poziomie od dłuższego czasu. 

Dla dzierżawców ta wiadomość jest jednak o tyle dobra, że czynsze naliczane wiosną 2026 roku powinny być niższe niż te, z którymi zmagali się w szczycie kryzysu zbożowego.

Ile wynosi średnia cena czynszu dzierżawnego KOWR?

Według stanu na 30 września 2025 r. liczba umów dzierżawy gruntów z Zasobu WRSP wynosiła 71 552 na powierzchnię 1 066 969 ha. 

Średnia wysokość czynszu dzierżawnego dla gruntów wydzierżawionych przez KOWR w  I-III kwartałach 2025 r. wyniosła 13,0 dt/ha. 

Najwyższe czynsze w 2025 r. uzyskano w województwie łódzkim - 36,8 dt/ha, następnie w kujawsko-pomorskim - 23,7 dt/ha, pomorskim - 19,3 dt/ha, podkarpackim - 18,3 dt/ha  i w wielkopolskim - 17,8 dt/ha.

Czytaj też:
Te grunty KOWR oddaje za darmo, ale pod pewnymi warunkami. Ile przekazano ich w roku 2025?