Wygrywa z borówką amerykańską na wielu polach. Zdobędzie serca Polaków?
Świdośliwa (łac. Amelanchier) to rodzaj krzewów lub małych drzew z rodziny różowatych (Rosaceae). Dla porównania borówka amerykańska (Vaccinium corymbosum) należy do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Największą popularnością cieszą się trzy rodzaje świdośliwy:
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
- świdośliwa olcholistna (Amelanchier alnifolia), czyli krzew lub małe drzewo owocowe osiągające wysokość do 4 metrów,
- świdośliwa kanadyjska (Amelanchier canadensis), zazwyczaj wyższa od świdośliwy olcholistnej;
- świdośliwa Lamarcka (Amelanchier × lamarckii F.G. Schroed.), która najczęściej bywa uprawiana jako krzew ozdoby, ale jej owoce są również jadalne.
Zwolennicy świdośliwy podkreślają, że może one pełnić w ogrodzie podwójną rolę: krzewu owocowego i ozdobnego. To dlatego, że wiosną obficie kwitnie (ma białe, drobne kwiaty), latem natomiast daje owoce, które są zarówno smaczne, jak i cieszą oko. Z kolei jesienią jej liście często przebarwiają się na czerwono i pomarańczowo.
Czytaj też: Jak mrozić borówki? Pamiętaj o tych zasadach, a w zimie będą smakować jak świeże
Jakie warunki trzeba zapewnić świdośliwie?
Jedną z największych zalet świdośliwy są niewielkie wymagania uprawowe. Krzew ten lubi gleby lekko kwaśne i obojętne, nie muszą być żyzne. Jest mrozoodporny. Preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste. Dobrze znosi suszę, nie wymaga zbyt wielu zabiegów pielęgnacyjnych, jest odporny na choroby i szkodniki. Oczywiście – jeśli zapewnimy mu lepsze warunki wzrostu, możemy liczyć na bardziej dorodne owoce. Pełnię swojej wydajności, jeśli chodzi o plonowanie, krzewy osiągają około 5-7 roku od posadzenia. Mogą dawać owoce bardzo długo, niektóre źródła mówią nawet o 50 latach.
Owoce świdośliwy: Smak, zastosowania, wartości odżywcze
Owoce świdośliwy przypominają skrzyżowanie borówki amerykańskiej i porzeczki. Mają też słodki, jagodowo-porzeczkowy aromat. Niektórzy mówią o migdałowym posmaku. Nadają się zarówno do spożywania na surowo, jak i do przygotowania słodkich lub wytrawnych potraw i deserów oraz do przetworów. Można je mrozić. Są bogate w prozdrowotne składniki odżywcze takie jak antocyjany, wapń, żelazo, błonnik czy witamina A, C oraz mangan.
Świdośliwa, czyli borówka kanadyjska. Na jaką skalę roślina ta uprawiana jest w Polsce?
W Polsce świdośliwa uprawiana jest przeważnie przez ogrodników-amatorów. Istnieje też niewielka liczba większych plantacji. Krzew ten jest uprawiany również w instytutach badawczych i sadach doświadczalnych, gdzie naukowcy przyglądają się różnym odmianom świdośliwy (głównie olcholistnej) m.in. pod kątem ich zastosowania w uprawie towarowej.
Czytaj też: Najszybsza i najprostsza metoda pasteryzacji. Do wszystkich przetworów
Świdośliwa w Polsce często sprzedawana jest pod nazwą borówka kanadyjska. Nazwa ta nawiązuje zarówno do wyglądu owoców, jak i faktu, że jest rośliną popularną w Kanadzie, zwłaszcza w prowincji Saskatoon. W obiegu jest też nazwa „jagoda gołębia” – to ze względu na fakt, że owoce świdośliwy są chętnie zjadane przez te ptaki.
Gdzie można kupić świdośliwę?
Sadzonki świdośliwy można kupić w sklepach ogrodniczych i na portalach aukcyjnych. Owoców można szukać na lokalnych bazarach, ale trafić można na nie również na wspomnianych portalach. Osoby, które posiadają większą ilość świdośliwy, najczęściej oferują kupującym dwie opcje: możliwość nabycia owoców zerwanych na konkretne zamówienie lub samozbiór. Większość tegorocznych ogłoszeń dotyczących sprzedaży owoców, na które trafiliśmy na jednym z portali, pochodziła z drugiej połowy czerwca i początku lipca. Ceny były zróżnicowane. Za zerwane już borówki kanadyjskie sprzedający życzyli sobie 10-20 zł za kilogram. Proponowana cena owoców z samozbioru wynosiła 7-8 zł.
Świdośliwa vs borówka amerykańska
Świdośliwa wygrywa porównania z borówką amerykańską przede wszystkim w kwestii wymagań uprawowych. Są one zdecydowanie niższe. Przypomnijmy – borówka potrzebuje gleby o wyraźne kwaśnym pH (które powinno być regularnie sprawdzane), żyznej i przepuszczalnej. Zdecydowanie gorzej znosi też suszę – powinna być regularnie nawadniania. Pod tym kątem świdośliwa będzie więc znacznie łatwiejsza do uprawiania przez amatorów.
Dodatkowym argumentem na korzyść świdośliwy będzie też fakt, że ze względu na swoją dość wysoką odporność na choroby i szkodniki może ona nie wymagać w ogóle stosowania środków ochrony roślin – łatwiej więc uprawiać ją w wersji „eko”.
Porównując świdośliwę z borówką amerykańską pod kątem walorów smakowych i odżywczych owoców, trzeba ogłosić remis. Świdośliwa wygrywa za to w kategorii cena (jest tańsza), a przegrywa, jeśli chodzi o dostępność. Jej ogromną zaletą w porównaniu do borówki jest za to fakt, że jest zarówno krzewem ozdobnym, jak i owocowym.
Czytaj też: Ceny ogórków znów szokują. Ile trzeba zapłacić w sezonie 2025?
Minusy świdośliwy
Świdośliwa wydaje się krzewem bardzo dobrze nadającym się do uprawiania w polskich warunkach. Znawcy tematu są dosyć zgodni, że jej najsłabszą stroną, jeśli chodzi uprawianie jej na szerszą skalę, jest ogromne zainteresowanie, jakie świdośliwa budzi wśród ptaków (które zaczynają zjadać owoce, zanim jeszcze w pełni dojrzeją). Wspomina się też o braku urządzeń przeznaczonych do zbioru. W tej chwili świdośliwę zbiera się najczęściej ręcznie, niektóre źródła mówią o wykorzystaniu kombajnów do porzeczek.
