Soja kontra Amazonia: nielegalna wycinka na setkach tysięcy hektarów
Jak podaje agencja Reuters, niemal 98% gospodarstw rolnych, które zostały objęte zakazem handlu w ramach tzw. moratorium na soję, nielegalnie wykarczowało ziemię w brazylijskim stanie Mato Grosso – wynika z badania zleconego przez stowarzyszenie producentów roślin oleistych Abiove. Wyniki analizy, do których dotarł Reuters, rzucają nowe światło na przestrzeganie środowiskowych ograniczeń w jednym z najważniejszych regionów upraw soi na świecie.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Dobrowolna umowa chroniąca Amazonię
Dobrowolne moratorium, obowiązujące od 20 lat, zakłada, że globalni giganci handlu zbożem – m.in. ADM, Bunge i Cargill – nie kupują soi pochodzącej z terenów wylesionych po 2008 roku, niezależnie od legalności wycinki. Celem porozumienia jest ograniczenie degradacji Amazonii, jednego z kluczowych światowych biotopów, odpowiadającego za regulację klimatu i zachowanie bioróżnorodności.
Tylko 50 gospodarstw miało zezwolenie
W badaniu wskazano, że spośród 2168 gospodarstw, których działalność została zablokowana w ramach moratorium w stanie Mato Grosso, zaledwie 50 posiadało odpowiednie zezwolenia na wycinkę gruntów, na których obecnie uprawiają soję. Dodatkowo 440 gospodarstw przekroczyło dozwolony prawem limit karczowania.
Rolnicy krytykują moratorium
Przedstawiciele sektora rolniczego, w tym Aprosoja-MT (organizacja non-profit reprezentująca producentów związanych z uprawami soi i kukurydzy w stanie Mato Grosso), nie odnieśli się bezpośrednio do treści raportu. Podkreślają jednak, że ograniczenia wynikające z moratorium są krzywdzące dla producentów, którzy działają zgodnie z brazylijskim prawem. W oficjalnym stanowisku stwierdzono, że spór ma charakter handlowy, a nie środowiskowy, i narusza suwerenność kraju.
614 tys. ha zablokowane pod uprawę soi
Z analizy wynika, że w sezonie 2022/2023 moratorium obejmowało obszar 614 495 hektarów, co odpowiada 5,25% powierzchni upraw soi w stanie Mato Grosso. Łącznie soja zajmuje tam obecnie 11,7 mln hektarów, z czego około połowa znajduje się w obrębie biotopu Amazonii.
Znaczenie Mato Grosso dla brazylijskiej gospodarki
W sezonie 2024/25 Mato Grosso wyprodukowało 51 mln ton soi – niemal jedną trzecią całkowitej produkcji Brazylii. Ten stan pozostaje kluczowym graczem na globalnym rynku, ale spór wokół moratorium oraz praktyk wylesiania może wpłynąć na przyszłość eksportu i regulacji środowiskowych.
