Nasi przodkowie zajadali się tymi owocami, teraz wracają do łask. Bomba witamin

Źródło: Adobe Stock

Dereń jadalny (Cornus mas L.), zwany też dereniem właściwym, to roślina uprawiana na całym świecie, a pochodząca z południowo-wschodniej Europy oraz zachodniej Azji. W naturalnym środowisku dereń osiąga od ok. 3 metrów do nawet 10 metrów wysokości. Charakterystyczną cechą rośliny jest bardzo wczesne kwitnienie. Drzewko obsypuje się drobnymi, żółtymi kwiatami. W Polsce derenie kwitną na przełomie marca i kwietnia, jeszcze przed forsycjami, z którymi bywają często mylone. Dereń jadalny owocuje nierównomiernie. W zależności od odmiany owoce pojawiają się od sierpnia do października. 

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Derenie mają szerokie zastosowanie. Ze względu na ozdobny wygląd bywają często stosowane jako element nasadzeń w parkach, na terenach zieleni miejskiej i na żywopłoty (dość łatwo poddają się formowaniu). Drzewa doskonale radzą sobie na terenach zurbanizowanych, są odporne na zanieczyszczenie środowiska. Uprawiane także dla wyjątkowo zdrowych owoców. 

Czytaj też: Przygotuj budleję Dawida do wiosny. Zbliża się termin kluczowego zabiegu

Dereń: Roślina niewymagająca i łatwa w uprawie 

Jedną z kluczowych zalet derenia jadalnego jest łatwość uprawy i przystosowanie do polskich warunków klimatycznych. Drzewo rośnie naturalnie na skałach wapiennych, więc optymalną będzie gleba żyzna i wapienna. Derenie są drzewami południowymi, optymalne stanowisko powinno być dobrze nasłonecznione, ale roślina poradzi sobie także w półcieniu. Derenie dobrze znoszą suszę. Co istotne, są również odporne na mróz i większość szkodników drzew. Słabe owocowanie może być wynikiem posadzenia drzewa w mocno zacienionym miejscu. Zalecane jest coroczne przycinanie gałęzi, najlepiej w lecie i wczesną jesienią (dereń przycinany wczesną wiosną mocno “płacze” puszczając soki). 

Czytaj też: Nie zapomnij o pozimowym cięciu róż. Będą szybciej rosły i obficiej kwitły

Owoce derenia. Bomba witamin i przeciwutleniaczy 

Za powracającą popularnością derenia stoi przede wszystkim coraz większa wiedza dotycząca prozdrowotnych właściwości jego owoców. Mocno doceniane są także walory smakowe owoców pochodzących z różnych odmian. Derenie owocują pod koniec lata tworząc ciekawą kolorystycznie kompozycję. Owoce posiadają twarde pestki, a po dojrzewaniu samodzielnie opadają na ziemię. W zależności od odmiany derenie wytwarzają niewielkie owoce: 

• o wielkości od 1 cm do 4 cm, największe owoce wśród polskich odmian derenia daje odmiana Szafer, 
• o kształcie okrągłym, owalnym, podłużnym lub gruszkowatym, 
• jasnożółte, różowe, czerwone, ciemnoczerwone,
• o smaku lekko kwaskowatym, słodkim lub cierpkim (ze względu na wysoką zawartość substancji garbnikowych). 

Owoce derenia zawierają witaminę C, witaminę P i A, a także minerały - m.in. potas i magnez. Wyróżniają się wysoką zawartością cennych przeciwutleniaczy.  

Czytaj też:
Zaskakujące odkrycie. Syn rolnika znalazł na polu skarb sprzed 2,5 tysiąca lat

Na słodko i słono. Co można przyrządzić z owoców derenia? 

Dojrzałe owoce derenia mają szerokie zastosowanie kulinarne. Można je jeść na surowo lub w formie przetworzonej. Co ciekawe, owoce te można przyrządzać zarówno na słodko, jak i na słono. Dereń doskonale sprawdzi się jako zdrowy składnik konfitur, dżemów, marmolad, przecieranych past, a także kompotów, likierów i nalewek (“dereniówka”). Owoce derenia można również przygotować na słono, w formie kiszonej i w zalewach. W XVIII w. dereń był znany jako “polska oliwka”. Zgodnie ze starą recepturą owoce derenia można zalać zalewą solną z dodatkiem wybranych przypraw, liści dębu i liścia laurowego. Dereń można również suszyć, a wysuszone owoce wykorzystać jako dodatek do herbat lub sosów. Warto jednocześnie pamiętać, że owoce będą wymagać drylowania, w niektórych przypadkach konieczne będzie przecieranie. 

Czytaj też: Przytnij porzeczki, a zbierzesz kosze pełne owoców. Nie przegap tego terminu